Gỡ điểm nghẽn giải ngân, cải thiện môi trường đầu tư để thúc đẩy tăng trưởng

Góp ý về các giải pháp thực hiện mục tiêu tăng trưởnghai con sốtrong năm 2026, đại biểu Nguyễn Văn Thắngcho rằng giải ngân vốn đầu tư công cần tiếp tục được xác định là động lực tăng trưởng quan trọng và là công cụ điều hành trực tiếp của thành phố.

Theo đại biểu, tiến độ giải ngân giữa 2 cấp còn chênh lệch lớn. Đến nay, ngân sách cấp thành phố đã giải ngân khoảng 63.000 tỷ đồng đạt 52,64% kế hoạch, trong khi ngân sách cấp xã mới giải ngân khoảng 8.000 tỷ đồng, đạt gần 20% kế hoạch. Như vậy tỷ lệ giải ngân của cấp xã chỉ bằng khoảng 37,53% tỷ lệ giải ngân của cấp thành phố, đồng nghĩa hơn 80% khối lượng công việc vẫn phải hoàn thành trong 6 tháng cuối năm.

Đại biểu nhận định đây vừa là điểm nghẽn, vừa là dư địa lớn để thúc đẩy tăng trưởng. Ông đề nghị UBND thành phố thành lập các tổ công tác liên ngành trực tiếp hỗ trợ các xã, phường theo từng dự án, từng hồ sơ; tập trung tháo gỡ khó khăn về năng lực quản lý đầu tư, đấu thầu, giải phóng mặt bằng, thủ tục đất đai và nguồn thu từ sử dụng đất. Đồng thời, việc phân cấp phải đi đôi với phân bổ nguồn lực, tăng cường cán bộ, hướng dẫn nghiệp vụ và kiểm tra, giám sát.

Đại biểu cũng nhấn mạnh yêu cầu đẩy nhanh giải ngân nhưng phải gắn với hiệu quả đầu tư, không chạy theo tỷ lệ giải ngân thuần túy, không để xảy ra thất thoát, lãng phí hoặc mất an toàn lao động.

Bên cạnh đó, ông đề nghị thành phố tận dụng hiệu quả các cơ chế, chính sách mới của Luật Thủ đô. Theo đại biểu, điều quan trọng hiện nay là nhanh chóng chuyển các thẩm quyền và cơ chế mới thành kết quả thực tiễn, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính, tháo gỡ các dự án chậm triển khai, thu hút nhà đầu tư chiến lược theo quy hoạch và huy động hiệu quả nguồn lực từ đất đai, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Đại biểu Nguyễn Văn Thắng cũng kiến nghị thành phố tiếp tục cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư, kinh doanh; chủ động làm việc với từng doanh nghiệp, từng nhà đầu tư lớn để sớm chuyển vốn đăng ký thành vốn thực hiện. Đối với các dự án đủ điều kiện, cần có cơ chế phối hợp liên ngành để xử lý đồng thời các thủ tục về đầu tư, quy hoạch, đất đai, xây dựng và giải phóng mặt bằng.

Ngoài ra, thành phố cần quan tâm các giải pháp thu hút và giữ chân người lao động, nhất là trong các doanh nghiệp xây lắp và xây dựng, qua đó tạo việc làm bền vững, nâng cao thu nhập, bảo đảm an toàn lao động và quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động.

Lấy khoa học, công nghệ và dữ liệu làm động lực tạo năng suất mới

Đóng góp về vai trò của khoa học, công nghệ trong tăng trưởng kinh tế, một đại biểu HĐND thành phố cho rằng mặc dù GRDP 6 tháng đầu năm của Hà Nội tăng 8,2%, nhưng còn 17/22 chỉ tiêu tăng trưởng chưa đạt kịch bản đề ra, khoảng cách tới mục tiêu tăng trưởng cả năm vẫn rất lớn.

Theo đại biểu Vũ Gia Luyện, khoảng cách này không thể được bù đắp chỉ bằng cách làm nhiều hơn theo phương thức cũ. Hà Nội cần tạo ra một lớp năng suất mới cho nền kinh tế, trong đó khoa học, công nghệ phải trở thành động lực chính.

Đại biểu dẫn số liệu cho biết Hà Nội hiện có gần 11.000 doanh nghiệp công nghệ số, hơn 1.000 doanh nghiệp khởi nghiệp, 221 doanh nghiệp khoa học và công nghệ; đã công bố 30 bài toán lớn và mở 93 bộ dữ liệu. Tuy nhiên, công nghiệp công nghệ cao vẫn chưa đủ mạnh để dẫn dắt tăng trưởng.

Theo đại biểu, điểm nghẽn hiện nay không phải thiếu tiềm lực mà là chưa chuyển nhanh được tri thức thành sản phẩm, dữ liệu thành giá trị và công nghệ thành năng suất.

Từ đó, đại biểu đề xuất thành phố tập trung vào ba nhóm giải pháp.

Thứ nhất, triển khai chương trình hỗ trợ 1.000 doanh nghiệp nâng cao năng suất bằng công nghệ, ưu tiên các lĩnh vực sản xuất, logistics, thương mại và dịch vụ. Việc hỗ trợ cần dựa trên kết quả thực tế như năng suất tăng, chi phí giảm, doanh thu tăng thay vì số lượng phần mềm hay thiết bị được mua sắm.

Thứ hai, chuyển 30 bài toán lớn đã công bố thành các hợp đồng đặt hàng cụ thể, không chia nhỏ thành các nhiệm vụ manh mún. Trong năm 2026, thành phố nên lựa chọn ít nhất 10 bài toán cấp bách như chống ngập, xử lý ô nhiễm, an toàn thực phẩm và cải cách hành chính để triển khai thí điểm có kiểm soát. Việc nghiệm thu phải dựa trên các chỉ số thực chất, không chỉ bằng báo cáo hay phần mềm trình diễn.

Thứ ba, phát triển kinh tế dữ liệu bằng việc lựa chọn ít nhất 20 bộ dữ liệu có giá trị cao để cung cấp API chuẩn, cập nhật thường xuyên và cho phép doanh nghiệp khai thác có kiểm soát, từ đó hình thành các sản phẩm, dịch vụ và doanh nghiệp mới. Đồng thời, ưu tiên phát triển các lĩnh vực như kinh tế dữ liệu, công nghiệp văn hóa, kinh tế xanh, tín chỉ carbon và dịch vụ nghiên cứu - phát triển.

Đại biểu nhấn mạnh, để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, Hà Nội không thể chỉ tăng vốn đầu tư mà phải tăng năng suất. HĐND thành phố cần giám sát hiệu quả phát triển khoa học, công nghệ thông qua ba chỉ số cốt lõi gồm: năng suất doanh nghiệp tăng bao nhiêu, bao nhiêu bài toán công được giải quyết và dữ liệu công tạo ra bao nhiêu giá trị.

"Thành công của khoa học, công nghệ không nằm ở số lượng đề tài hay nền tảng được xây dựng, mà ở việc doanh nghiệp tạo ra nhiều giá trị hơn, người dân tiết kiệm được nhiều thời gian hơn và chính quyền đưa ra quyết định tốt hơn", đại biểu nhấn mạnh.