Kỳ thi Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế (IOAA) lần thứ XIX dự kiến diễn ra tại Hà Nội từ ngày 25/9-5/10. Theo số liệu cập nhật của Ban Tổ chức đến ngày 30/6, kỳ thi năm nay có hơn 70 đoàn với hơn 500 thành viên đăng ký tham dự, trong đó có hơn 300 học sinh. Tổng số người tham gia các hoạt động tổ chức, chuyên môn và hỗ trợ trong suốt kỳ thi dự kiến khoảng 1.100 người.

IOAA là kỳ thi thường niên dành cho học sinh trung học phổ thông trên toàn thế giới, đồng thời là một trong 12 kỳ thi Olympic Khoa học quốc tế danh giá. Không chỉ tìm kiếm những học sinh xuất sắc, IOAA còn hướng tới kết nối các quốc gia, thúc đẩy trao đổi tri thức và nuôi dưỡng niềm đam mê khám phá vũ trụ trong thế hệ trẻ.

Trong giai đoạn chuẩn bị mang tính bản lề, từ ngày 29/6 đến 4/7, đoàn chuyên gia của Ủy ban IOAA tiến hành khảo sát thực tế tại Hà Nội. Đây là bước đi quan trọng nhằm đánh giá toàn diện khả năng đáp ứng các yêu cầu về chuyên môn, cơ sở vật chất, công nghệ, hậu cần, an ninh và vận hành trước khi kỳ thi chính thức khởi tranh.

Ngày 30/6, đoàn chuyên gia quốc tế cùng đại diện các tiểu ban cơ sở vật chất và chuyên môn đã trực tiếp kiểm tra những địa điểm dự kiến phục vụ kỳ thi tại Đại học Phenikaa.

Tại Trung tâm Thiên văn học Phenikaa, đoàn kiểm tra rà soát kỹ lưỡng hệ thống kính thiên văn, máy tính, đồng hồ, đèn chuyên dụng, phần mềm điều khiển và các thiết bị phục vụ phần thi quan sát. Khu vực nhà chiếu hình cũng được đánh giá chuyên sâu về hệ thống kỹ thuật, không gian bố trí và khả năng vận hành trong điều kiện thi thực tế.

Bên cạnh đó, Đoàn đã khảo sát khu vực lưu trú dành cho học sinh; địa điểm dự kiến tổ chức phần thi đồng đội; phòng thi lý thuyết và khu vực thi quan sát ngoài trời.

Các yếu tố về sức chứa, ánh sáng, âm thanh, kết nối công nghệ, an ninh, di chuyển và khả năng điều phối đều được thảo luận chi tiết. Đặc biệt, địa điểm thi ngoài trời được khảo sát vào buổi tối để đánh giá thực tế điều kiện ánh sáng, tầm nhìn và phương án bố trí kính thiên văn.

Việc kiểm tra vào đúng những khung giờ dự kiến tổ chức các phần thi giúp đoàn chuyên gia nhận diện sớm những yếu tố có thể ảnh hưởng đến trải nghiệm và kết quả của thí sinh, từ đó đưa ra các khuyến nghị điều chỉnh tối ưu.

Chia sẻ sau quá trình khảo sát, GS. Aniket Sule, Chủ tịch Ủy ban Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế cho biết mục tiêu của hoạt động khảo sát là giúp Ban Tổ chức địa phương tiếp cận kinh nghiệm từ các kỳ IOAA trước, đồng thời đảm bảo các phương án được xây dựng phù hợp với đặc thù của kỳ thi: "Điều chúng tôi quan tâm không chỉ là một phòng thi hay một thiết bị riêng lẻ, mà là khả năng phối hợp và vận hành của toàn bộ hệ thống. Từ chuyên môn, công nghệ đến lưu trú, di chuyển và an toàn, tất cả cần được kết nối chặt chẽ để thí sinh có điều kiện thi đấu tốt nhất".

Theo Chủ tịch Ủy ban IOAA, Việt Nam đã có nhiều năm tham dự kỳ thi và đạt những kết quả tích cực. Cùng với kinh nghiệm tổ chức các sự kiện giáo dục quốc tế, đây là cơ sở để Ủy ban IOAA tin tưởng Hà Nội có thể tổ chức thành công kỳ thi lần thứ XIX.

"Qua chuyến khảo sát, chúng tôi ghi nhận sự chuẩn bị nghiêm túc của các đơn vị tại Hà Nội và Đại học Phenikaa. Sau đợt làm việc, hai bên sẽ tiếp tục thống nhất những nội dung cần điều chỉnh, hướng tới một kỳ thi bảo đảm chất lượng chuyên môn, an toàn và mang lại trải nghiệm tích cực cho các đoàn quốc tế",GS. Aniket Sule cho hay.

GS.TS Phạm Thành Huy, Phó Tổng Giám đốc Đại học Phenikaa khẳng định sẽhuy động đồng thời cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ, đội ngũ nhà khoa học và lực lượng vận hành để từng khâu của kỳ thi được chuẩn bị đồng bộ.

"IOAA 2026 là cơ hội để học sinh đến gần hơn với thiên văn học và vật lý thiên văn, đồng thời mở rộng kết nối giữa các nhà khoa học, nhà giáo dục và những tài năng trẻ. Đây cũng là động lực để chúng tôitiếp tục phát triển nghiên cứu, đào tạo liên ngành và góp phần xây dựng nguồn nhân lực khoa học cho tương lai", GS.TS Phạm Thành Huy nhấn mạnh.

Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội Phạm Quốc Toản cho biết, việc đón đoàn khảo sát của Ủy ban Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế là dấu mốc quan trọng trong quá trình chuẩn bị cho kỳ thi. Hà Nội luôn xác định giáo dục là nền tảng cho phát triển bền vững và hội nhập quốc tế. Học sinh Thủ đô nhiều năm qua đã giành thành tích nổi bật tại các kỳ thi Olympic quốc tế, trong đó có bộ môn thiên văn và vật lý thiên văn. Việc đăng cai IOAA năm 2026 không chỉ là niềm tự hào mà còn là cơ hội thúc đẩy phong trào nghiên cứu khoa học, khơi dậy niềm đam mê khám phá vũ trụ trong học sinh.

Để hiện thực hóa mục tiêu đưa Hà Nội, Việt Nam trở thành "Điểm hẹn của những tài năng trẻ IOAA 2026", Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội và Đại học Phenikaa đã tập trung triển khai đồng bộ các nhóm nhiệm vụ về chuyên môn, cơ sở vật chất, công nghệ thông tin, hậu cần, lễ tân đối ngoại, an ninh và truyền thông. Các địa điểm tổ chức kỳ thi đang được hoàn thiện theo yêu cầu của Ban Điều hành IOAA; Ban Tổ chức cũng sẵn sàng tiếp thu các ý kiến của đoàn khảo sát để tiếp tục hoàn thiện công tác chuẩn bị.