Gỡ khó để tăng tốc

Trao đổi tại Hội thảo Nông nghiệp thông minh diễn ra tại TP.HCM ngày 17/4, TS. Trần Văn Tùng, Chủ tịch Hội Thông tin Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASTI) chỉ ra điểm nghẽn lớn nhất hiện nay không nằm ở công nghệ mà ở khâu chuyển giao, khiến công nghệ chưa đến được với doanh nghiệp và nông dân. Vì vậy, cần vai trò cầu nối giữa nghiên cứu và sản xuất, giúp người nông dân tiếp cận, làm chủ công nghệ và dữ liệu.

Áp lực từ thị trường quốc tế, đặc biệt các rào cản kỹ thuật ngày càng cao, đòi hỏi nông nghiệp phải tăng cường kiểm soát chất lượng, truy xuất nguồn gốc và minh bạch chuỗi giá trị. Đồng thời, cần các diễn đàn đối thoại thực chất để tháo gỡ vướng mắc về cơ chế, chính sách và tổ chức thực hiện.

"Về cách tổ chức, Hội phối hợp chặt với các cơ quan quản lý nhà nước, các chuyên gia và nhà khoa học. Các đại biểu sẽ trực tiếp tham gia những phiên trao đổi, chia sẻ thông tin giữa nhà khoa học, cơ quan quản lý và doanh nghiệp xoay quanh phát triển nông nghiệp thông minh ở Việt Nam. Chúng tôi kỳ vọng những trao đổi thực chất này sẽ góp phần thúc đẩy nông nghiệp phát triển tốt hơn, đi đúng định hướng xanh sạch và bền vững, đồng thời đảm bảo an toàn thực phẩm cho người dân" - ông Tùng nói.

Cũng tại hội thảo, ông Đặng Duy Hiển, Phó cục trưởng Cục Chuyển đổi số, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, dù xuất khẩu nông nghiệp đạt trên 70 tỷ USD năm 2025, chuyển đổi số vẫn chậm do sản xuất còn nhỏ lẻ, hạ tầng số và dữ liệu thiếu đồng bộ, chuỗi giá trị chưa được số hóa toàn diện. Khoảng cách giữa chính sách và thực tiễn cũng khiến công nghệ chưa đến được với nông dân, hợp tác xã.

Để tạo đột phá, cần tiếp cận theo chuỗi giá trị, xây dựng hạ tầng số, phát triển kho dữ liệu lớn và nền tảng dùng chung; đồng thời mở dữ liệu, hỗ trợ kỹ thuật để giảm chi phí, tăng khả năng tiếp cận cho doanh nghiệp và nông hộ. Chính sách cũng cần linh hoạt, kịp thời điều chỉnh theo thực tiễn để thúc đẩy đầu tư và đổi mới sáng tạo.

“Chúng tôi nắm bắt, cập nhật và từ đó sẽ tham mưu cho Bộ để có thể có những động thái quan trọng về chính sách, về kỹ thuật, xây dựng kho dữ liệu hay là xây dựng các hệ điều hành nền tảng số để hỗ trợ cho cộng đồng, đặc biệt là tổ chức ở cơ sở, những người dân, những nông hộ, trang trại có thể tham gia vào quá trình thúc đẩy mạnh mẽ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, đột phá trong nông nghiệp thông minh để nâng cao cái giá trị trong nông nghiệp” - ông Hiển cho hay.

TP.HCM dẫn dắt nông nghiệp thông minh

TP.HCM đang định vị vai trò mới không chỉ là đầu tàu kinh tế mà còn là trung tâm dẫn dắt đổi mới trong nông nghiệp công nghệ cao. Lợi thế lớn của thành phố là hệ sinh thái tri thức với các trường đại học, viện nghiên cứu, khu công nghệ cao và đội ngũ chuyên gia, tạo nền tảng cho nghiên cứu, thử nghiệm và chuyển giao công nghệ.

Thực tế, nhiều kết quả nghiên cứu từ TP.HCM đã lan tỏa mạnh đến các vùng sản xuất trọng điểm như Đồng bằng sông Cửu Long, Đông Nam Bộ, Tây Nguyên. Các giống cây trồng, vật nuôi năng suất cao, thích ứng biến đổi khí hậu cùng quy trình sản xuất tiên tiến đang góp phần tái cấu trúc ngành nông nghiệp theo hướng bền vững, nâng cao giá trị.

Ông Bùi Minh Thạnh, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM cho biết, trước áp lực biến đổi khí hậu, cạnh tranh và yêu cầu chuyển đổi số, thành phố xác định phát triển nông nghiệp thông minh là xu thế tất yếu. Thành phố tập trung vào bốn định hướng: trở thành trung tâm nghiên cứu, chuyển giao công nghệ; thúc đẩy liên kết vùng; hoàn thiện cơ chế thu hút doanh nghiệp đầu tư đổi mới sáng tạo và xây dựng hệ sinh thái hợp tác giữa Nhà nước, nhà khoa học và doanh nghiệp.

TP.HCM đồng thời đóng vai trò cầu nối, đưa các sáng kiến công nghệ vào thực tiễn, tạo động lực nâng cao năng lực cạnh tranh cho nông nghiệp Việt Nam trong giai đoạn mới.

“Đến nay, Ban Quản lý Khu Nông nghiệp Công nghệ cao đã làm rất tốt việc nghiên cứu, lai tạo giống cây trồng, vật nuôi, đồng thời trở thành đầu mối cung cấp các sản phẩm nông nghiệp công nghệ cao cho cả nước. Thành phố cũng đã giao các cơ quan liên quan tham mưu xây dựng chính sách nhằm tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp và thúc đẩy hoạt động nghiên cứu khoa học trong lĩnh vực này”- ông Bùi Minh Thạnh thông tin.

Tháo gỡ điểm nghẽn chuyển giao, hoàn thiện hạ tầng số và tăng liên kết sẽ là chìa khóa để nông nghiệp Việt Nam bứt phá. Vai trò dẫn dắt của TP.HCM được kỳ vọng tạo động lực lan tỏa, thúc đẩy toàn ngành chuyển đổi nhanh và hiệu quả hơn.