Thêm nguồn lực lúc doanh nghiệp còn nhiều khó khăn

Trong hoạt động kinh doanh, đặc biệt với doanh nghiệp quy mô nhỏ, dòng tiền có ý nghĩa như “mạch máu”. Doanh nghiệp có thể có đơn hàng, có khách hàng nhưng nếu thiếu tiền để trả lương, mua nguyên vật liệu, thuê mặt bằng, vận chuyển và duy trì các chi phí thường xuyên thì hoạt động vẫn có thể bị đình trệ.

Bởi vậy, đề xuất giảm 30% thuế thu nhập trong hai năm 2026 và 2027, nếu được thông qua, không chỉ đơn thuần là giảm một khoản nghĩa vụ tài chính. Điều đáng chú ý là một phần nguồn lực đáng lẽ phải nộp ngân sách sẽ được giữ lại tại doanh nghiệp và hộ kinh doanh, tạo thêm dư địa để duy trì và phát triển hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Theo thông tin Bộ Tài chính đưa ra, kết quả khảo sát của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho thấy hộ, cá nhân kinh doanh đang đối mặt với nhiều khó khăn. Trong đó, 59,3% gặp khó khăn do đầu vào đắt đỏ và biến động; 43,8% gặp khó khăn do thị trường tiêu thụ yếu đi; 32,6% thiếu nguồn lực như vốn và nhân lực.

Trong bối cảnh đó, giảm thuế có ưu điểm rất rõ, doanh nghiệp được hỗ trợ trực tiếp bằng chính nguồn lực tài chính mà họ đang tạo ra.

Khoản tiền được giữ lại có thể được sử dụng để bổ sung vốn lưu động, giảm áp lực vay vốn, duy trì nhân sự hoặc thanh toán chi phí vận hành. Với doanh nghiệp có khả năng tăng trưởng, đây cũng có thể là nguồn lực để đầu tư máy móc, công nghệ, chuyển đổi số, marketing hoặc mở rộng thị trường…

Một khoản giảm thuế, nhiều vòng quay kinh tế

Theo dự thảo Nghị quyết, Bộ Tài chính đề xuất giảm 30% số thuế thu nhập cá nhân phải nộp của kỳ tính thuế năm 2026, 2027 đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh cư trú có tổng doanh thu không quá 10 tỷ đồng.

Đối với thuế thu nhập doanh nghiệp, mức giảm 30%cũng được đề xuất áp dụng cho doanh nghiệp có tổng doanh thu năm 2026, 2027 đến 10 tỷ đồng.

Theo tính toán của Bộ Tài chính, chính sách dự kiến làm giảm thu ngân sách khoảng 6.701 tỷ đồng trong hai năm. Trong đó, năm 2026 giảm khoảng 3.191 tỷ đồng và năm 2027 khoảng 3.510 tỷ đồng.

Nhìn từ góc độ ngân sách, đây là khoản thu cần được cân nhắc. Nhưng nếu nhìn từ góc độ vận hành của nền kinh tế, nguồn tiền này có thể tiếp tục được lưu chuyển trong khu vực sản xuất, kinh doanh.

Một doanh nghiệp giữ lại được tiền có thể dùng để trả lương. Người lao động có thu nhập ổn định sẽ tiếp tục chi tiêu. Doanh nghiệp có thêm dòng tiền có thể mua nguyên vật liệu, thuê dịch vụ, thanh toán cho nhà cung cấp. Như vậy, nguồn lực được giữ lại không mất đi mà tiếp tục tạo ra các vòng quay mới trong nền kinh tế.

Vì thế, tác động của chính sách không nên chỉ được nhìn bằng số thu ngân sách giảm, mà cần tính đến giá trị kinh tế có thể được tạo ra từ khoản tiền doanh nghiệp được giữ lại.

Việc lựa chọn nhóm có doanh thu đến 10 tỷ đồng/năm cho thấy định hướng tập trung vào khu vực doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ và hộ kinh doanh - những đối tượng thường có sức chống chịu thấp hơn trước biến động thị trường.

Một doanh nghiệp lớn có thể có nhiều nguồn vốn và thị trường để hấp thụ cú sốc. Trong khi đó, doanh nghiệp siêu nhỏ đôi khi chỉ cần vài tháng doanh thu sụt giảm cũng có thể rơi vào tình trạng thiếu vốn lưu động.

Đừng để thủ tục làm giảm hiệu quả chính sách

Một chính sách tốt chỉ phát huy hiệu quả khi doanh nghiệp có thể tiếp cận thuận lợi. Đây cũng là vấn đề cần đặc biệt lưu ý trong quá trình triển khai giảm thuế.

Với doanh nghiệp nhỏ, bộ máy kế toán và nhân sự pháp lý thường hạn chế. Nếu việc xác định điều kiện được giảm thuế quá phức tạp, doanh nghiệp phải bổ sung nhiều hồ sơ hoặc mất nhiều thời gian thực hiện, chi phí tuân thủ có thể làm giảm đáng kể hiệu quả hỗ trợ.

Do đó, doanh nghiệp cần một chính sách dễ hiểu, dễ xác định và dễ thụ hưởng.

Trong điều kiện quản lý thuế ngày càng số hóa, việc xác định doanh thu, nghĩa vụ thuế và mức giảm cần được hỗ trợ tối đa trên hệ thống điện tử. Các trường hợp đủ điều kiện nên được hướng dẫn rõ ràng, hạn chế việc doanh nghiệp phải đi lại hoặc thực hiện nhiều thủ tục không cần thiết.

Ý nghĩa lớn hơn của đề xuất giảm thuế là giúp doanh nghiệp chuyển từ trạng thái “chống đỡ” sang chủ động hơn.

Khi còn quá nhiều áp lực về chi phí, doanh nghiệp thường chỉ ưu tiên duy trì hoạt động. Nhưng khi có thêm nguồn lực, họ có thể bắt đầu nghĩ đến đầu tư, mở rộng thị trường, nâng cấp công nghệ hoặc đào tạo nhân lực.

Khoản giảm thu ngân sách khoảng 6.701 tỷ đồng trong hai năm là một sự đánh đổi cần được tính toán. Nhưng nếu nguồn lực này giúp doanh nghiệp duy trì hoạt động, người lao động giữ được việc làm, sản xuất mở rộng và sức mua được cải thiện, thì khoản giảm thu ấy vẫn có thể mang lại hiệu quả cho nền kinh tế.

Giảm 30% thuế thu nhập vì thế có thể được nhìn nhận như một khoản đầu tư chính sách vào sức khỏe của khu vực kinh tế nhỏ và siêu nhỏ. Điều doanh nghiệp cần không chỉ là một lần giảm thuế, mà là một “khoảng thở” đủ để vượt qua áp lực trước mắt và một môi trường đủ thuận lợi để biến nguồn lực được giữ lại thành đầu tư, năng suất và sức cạnh tranh.

Nếu làm được điều đó, chính sách giảm thuế sẽ không chỉ là sự hỗ trợ trong lúc khó khăn, mà thực sự trở thành một cú hích để doanh nghiệp có thêm niềm tin, thêm nguồn lực và thêm động lực bước vào chu kỳ tăng trưởng mới.