Trước áp lực hồ sơ đất đai tăng cao trong khi nhân lực ở cơ sở còn mỏng, tỉnh Gia Lai đã tìm lời giải bằng công nghệ. Từ những hồ sơ thật, quy trình nghiệp vụ và kinh nghiệm xử lý thực tế, cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công và Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh đã cùng phát triển, “huấn luyện” ứng dụng trí tuệ nhân tạo- AI đất đai qua nhiều tháng trước khi đưa vào sử dụng tại 135 xã, phường.

Hành trình tạo nên AI đất đai của riêng Gia Lai cho thấy sự chủ động có chiều sâu trong đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số, qua đó giải quyết hiệu quả một trong những vấn đề cấp thiết tại địa phương.

Buổi sáng đầu tuần, tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai quầy tiếp nhận hồ sơ đất đai luôn đông hơn các quầy thủ tục khác. Người dân đến làm đủ loại thủ tục: cấp giấy chứng nhận, chuyển nhượng, thừa kế, đính chính thông tin...

Ngay tại quầy tiếp nhận, cán bộ sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để rà thành phần giấy tờ, đối chiếu quy định, phát hiện những nội dung còn thiếu trước khi tiếp nhận. Khi hồ sơ chuyển về Phòng Kinh tế, công chức địa chính tiếp tục sử dụng AI để đọc, tổng hợp tài liệu, tra cứu căn cứ pháp lý và tham khảo hướng xử lý.

Dù mới triển khai sử dụng 3 tháng nay, nhưng AI đất đai cùng lúc được sử dụng ở nhiều phòng, nhiều khâu tại xã Tây Sơn, từ tiếp nhận, xử lý chuyên môn đến kiểm soát thủ tục. Nhờ vậy, dù mỗi tháng tiếp nhận khoảng một nghìn hồ sơ hành chính, phần lớn liên quan đất đai, nhưng đã 3 tháng nay địa phương không có hồ sơ trễ hẹn.

Ông Võ Ngọc Thương, chuyên viên kiểm soát thủ tục, Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Tây Sơn cho biết: "Từ khi triển khai, địa phương mỗi phòng ban liên quan đã trang bị con ChatGPT bản quyền để khai thác AI hiệu quả tối đa. AI rất hiệu quả, giúp địa phương rất nhiều, giúp cán bộ công chức tiếp nhận hồ sơ rút ngắn thời gian nghiên cứu. Khi thẩm định hồ sơ, AI phát hiện những nội dung cần bổ sung. Với cán bộ kiểm soát hành chính, nếu những hồ sơ bên phòng chuyên môn đưa ra thông báo dừng hoặc không xử lý, sẽ nhờ AI khai thác, thẩm định lại. Điều này nâng cao hiệu quả giải quyết công việc.”

Để có công cụ trí tuệ nhân tạo đang được cán bộ Tây Sơn và các địa phương khác trong tỉnh sử dụng như hiện nay, từ đầu 2026, lãnh đạo cùng các kỹ sư công nghệ, cán bộ chuyên môn của Trung tâm Phục vụ hành chính công và Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh Gia Lai đã dành nhiều tháng cùng nghiên cứu, phát triển.

Nhóm phát triển đã sử dụng hàng trăm tài liệu chuyên môn về quy trình nghiệp vụ, luật, quy định liên quan tới lĩnh vực đất đai cùng nhiều bộ hồ sơ thực tế được những cán bộ giàu kinh nghiệm lựa chọn để "huấn luyện" trí tuệ nhân tạo (AI).

Ông Đặng Hữu Bình, Giám đốc Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh Gia Lai cho biết, ứng dụng này hiện đã phù hợp với giải quyết công việc thực tế: “AIđất đai tập trung giải quyết hai vấn đề lớn: Một, đánh giá thành phần hồ sơ đúng đủ hay chưa. Thứ hai là tính pháp lý của hồ sơ để đưa ra các quy trình giải quyết nhanh nhất".

Ông Bình nói thêm, đặc biệt ở mô hình chính quyền địa phương hai cấp, cán bộ địa chính, cán bộ phòng kinh tế cấp xã có người cũ, có người mới, người vừa tiếp cận công việc, việc đọc hiểu toàn diện để đưa ra phương án xử lý từng hồ sơ rất mất thời gian. Sử dụng AI đất đai giúp rút ngắnthời gian xử lý hồ sơ khá cao, tỷ lệ hồ sơ trễ hạn giảm rõ rệt.

Không chỉ hoàn thiện khả năng hỗ trợ nghiệp vụ, nhóm phát triển còn đặc biệt chú trọng yêu cầu bảo mật, an toàn thông tin. Dữ liệu của công cụ được xử lý, lưu trữ trên hạ tầng tại Văn phòng UBND tỉnh Gia Lai, cùng các giải pháp bảo vệ thông tin cá nhân trong hồ sơ.Đến nay, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) đất đai của Gia Lai đã được kiểm chứng chất lượng và độ bảo mật.

Tỉnh Gia Lai đã tổ chức tập huấn, đưa ứng dụng này đến tất cả 135 xã, phường và đã nhanh chóng hỗ trợ xử lý hàng nghìn hồ sơ; tỷ lệ hồ sơ trễ hẹn giảm tới 30% chỉ sau 3 tháng áp dụng.

Từ kết quả này, Gia Lai đang tiếp tục áp dụng cách làm tương tự để phát triển các công cụ rí tuệ nhân tạo (AI) giải quyết những công việc cụ thể ở các lĩnh vực khác.

Ông Lê Dũng Linh, Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh Gia Lai cho biết: “Sau khi đã làm xong AI đất đai, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai đã làm việc với Trung tâm Phục vụ hành chính công, giao Trung tâm phối hợp cùng các ngành xây dựng những mô hình nghiệp vụ khác tương tự như đất đai. Dự kiến Trung tâm xây dựng một văn phòng tham mưu số trên lĩnh vực kinh tế xã hội. Đây là mô hình dựa vào dữ liệu và AI giúp lãnh đạo điều hành, đưa ra quyết định quản lý trong lĩnh vực kinh tế xã hội”.

Với AI đất đai, Gia Lai không chỉ tạo ra một công cụ hỗ trợ cán bộ, mà còn hình thành một cách làm mới. Từ những khó khăn thực tế, địa phương chủ động tìm những giải pháp mới cho những vấn đề cũ, góp phần giúp chính quyền hai cấp vận hành thông suốt, hiệu quả và phục vụ người dân tốt hơn.