Chính phủ vừa ban hành Nghị định 238/2026, trong đó quy định xử lý vi phạm đối với hành vi không sử dụng thiết bị an toàn cho trẻ em trên xe ô tô từ ngày 15/8 với hình thức cảnh cáo - mức nhẹ nhất trong xử phạt vi phạm hành chính ở lĩnh vực giao thông.

Nhưng khi thực tế triển khai bước vào giai đoạn hoàn thiện, nút thắt về cơ chế chứng nhận hợp quy cho ghế an toàn cần sớm được tháo gỡ. Làm thế nào để những “mắt xích” còn thiếu được lấp đầy kịp thời, giúp người mua yên tâm lựa chọn và người bán chủ động thực hiện?

Dù có thêm quãng thời gian chuẩn bị cho việc sử dụng thiết bị an toàn trẻ em trên xe ô tô đến ngày 15/8, nhưng chị Nguyễn Thị Hà, ở Yên Phong, Bắc Ninh vẫn chủ động tìm hiểu và trang bị ngay. Với chị Hà, đó là lựa chọn xuất phát từ mong muốn bảo vệ hai con trên mỗi hành trình.

"Em nghĩ là lùi thời gian như thế thì phụ huynh có thể tìm hiểu thêm về những chiếc ghế trẻ em để phù hợp con của mình. Nhà nước bổ sung, cập nhật thì như thế là hợp lý ạ, ghế nào hợp tiêu chuẩn và ghế nào được phép sử dụng trong giao thông hiện nay".

Một trong những khó khăn khi triển khai quy định về thiết bị an toàn cho trẻ em trên xe ô tô nói chung và QCVN 123:2024 nói riêng là chưa có đủ tổ chức thử nghiệm, chứng nhận đáp ứng ngay nhu cầu đánh giá sản phẩm theo quy chuẩn mới.

Trước thực tế này, ngày 1/7, Bộ Xây dựng đã có văn bản yêu cầu Cục Đăng kiểm khẩn trương triển khai hoạt động chứng nhận, công bố hợp quy đối với thiết bị an toàn cho trẻ em trên ô tô.

Đồng thời cho phép Cục trưởng Cục Đăng kiểm quyết định việc chỉ định tạm thời tổ chức thử nghiệm trong thời gian tối đa là 6 tháng. Trước đó, Cục Đăng kiểm đề xuất có thể chỉ định tạm thời Trung tâm Thử nghiệm xe cơ giới (VMTC) thử nghiệm ghế trẻ em.

Ủng hộ những động thái của cơ quan chức năng nhằm từng bước triển khai quy định, nhưng anh Lê Văn Công, ở Hưng Yên, mong muốn sớm có hướng dẫn cụ thể để người dân dễ hiểu và dễ nhận biết:

"Mình cũng nghĩ nhà nước nên có sự hướng dẫn để người dân có thể tìm hiểu thêm và nắm rõ về ghế an toàn cho trẻ. Cũng nên phải kiểm định chứ hàng trên Shopee rồi các thứ, nhiều cái cũng không được an toàn cho lắm".

Từ góc độ người thường xuyên tiếp nhận ý kiến của cộng đồng, anh Đỗ Hoàng Trung, quản trị viên các diễn đàn Ford Ranger Vietnam và Raptor VietNam Club, kỳ vọng cơ quan quản lý sẽ sớm có những giải pháp để triển khai quy định thuận lợi.

"Mình nghĩ cơ quan quản lý nhà nước sẽ nhanh chóng để đầu tiên là đưa ra được một đơn vị có đủ chức năng chứng nhận hợp quy, sau đó là các văn bản kèm theo. Mình tin rằng việc chấp hành cũng như triển khai sản xuất những sản phẩm phù hợp theo tiêu chuẩn sẽ được triển khai rất nhanh và được mọi người hưởng ứng thôi. Xét cho cùng, đây cũng là một bước để chúng ta bảo vệ cho chính người thân của chúng ta".

Không chỉ từ phía chủ xe ô tô, các đơn vị kinh doanh cũng mong sớm có cơ chế chứng nhận rõ ràng. Chị Lê Phương Chi, chủ thương hiệu Monnie Kids cho biết, sau khi có quy định về việc sử dụng thiết bị an toàn cho trẻ em trên xe ô tô, lượng khách hàng quan tâm đã tăng khoảng 50%.

Những dòng ghế nhập khẩu từ các thương hiệu uy tín, tiêu chuẩn an toàn quốc tế (như R129 i-Size,…) có mức giá từ khoảng 1 đến 20 triệu đồng tùy theo tiện ích. Dù vậy, vẫn còn những băn khoăn từ không ít người mua và người bán.

"Có những cha mẹ đến đây hỏi là: em ơi bây giờ mà mua tiêu chuẩn R129 này, xong mấy hôm nữa mà tiêu chuẩn của Việt Nam nhỡ đâu dòng này không đáp ứng được thì sao? Cũng hy vọng trong thời gian tới, Việt Nam sẽ có các bên có thể chứng nhận được các dòng ghế ô tô này, để cha mẹ cũng như kể cả người kinh doanh ghế ô tô sẽ thuận lợi hơn".

Giải đáp những băn khoăn này, TS. Trần Hữu Minh, Phó vụ trưởng Vụ Vận tải và An toàn giao thông, Bộ Xây dựng cho biết, phụ huynh không cần chờ đến khi có tổ chức chứng nhận trong nước mới mua ghế an toàn cho trẻ.

"Phụ huynh hoàn toàn có thể yên tâm lựa chọn các sản phẩm đạt tiêu chuẩn quốc tế, chẳng hạn R44 hoặc R129 của thế giới. Bởi vì quy chuẩn của Việt Nam đã công nhận cả hai quy chuẩn này. Chứng nhận tiêu chuẩn quốc tế, khi dán trực tiếp trên thân ghế, thì đấy là một xác nhận về mặt quy chuẩn phù hợp. Khi mà người dân lắp đặt đúng những thiết bị an toàn theo chỉ dẫn kỹ thuật, chọn đúng kích cỡ cho con là hoàn toàn có thể yên tâm lưu thông".

TS. Phan Lê Bình, Trưởng đại diện Văn phòng tư vấn OCG (Nhật Bản), đánh giá cao những nỗ lực của cơ quan quản lý nhà nước nhằm tháo gỡ những vướng mắc hiện nay, dù quá trình xây dựng và triển khai quy định trước đó vẫn còn thiếu chặt chẽ.

"Cơ quan quản lý phải nhanh chóng tìm ra được biện pháp cụ thể, đó là có những đơn vị chính thức có thể thực hiện chứng nhận hợp quy. Cũng lưu ý là phải có số lượng đông đủ và bao phủ khắp trên toàn quốc, để tránh tình trạng chỉ có hai ba đơn vị được phép chứng nhận hợp quy thôi, khiến cho hàng trăm nghìn chiếc xe đều phải tập trung mua sản phẩm đã được chứng nhận bởi số lượng rất ít đơn vị chứng nhận đó. Nó sẽ tạo thành cái khan hiếm ảo trên thị trường, gây khó khăn cho người dân".

Cũng theo TS. Phan Lê Bình, truyền thông cần được đẩy mạnh để nâng cao nhận thức của người dân về vai trò của ghế an toàn đối với trẻ em, các thông tin khoa học và kinh nghiệm từ nhiều quốc gia cần được lan tỏa rộng rãi để tạo sự đồng thuận trong xã hội.

Chính sách bảo vệ trẻ em chỉ thực sự phát huy giá trị khi những mắt xích cuối cùng của quá trình thực thi được hoàn thiện đúng thời điểm. Trước vướng mắc về chứng nhận hợp quy ghế an toàn cho trẻ em, những chuyển động tích cực từ cơ quan chuyên môn là tín hiệu đáng ghi nhận.

Điều cần lúc này là đẩy nhanh các giải pháp để quy định sớm đi vào cuộc sống một cách đồng bộ, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, người dân và lực lượng thực thi.

Hãy đến với bình luận có nhan đề:“Lấp khoảng trống chứng nhận để trẻ an toàn trên mỗi hành trình”

Chính sách mới luôn cần thời gian để đi từ văn bản đến cuộc sống. Quãng đường ấy không chỉ được đo bằng ngày có hiệu lực, mà còn bằng tốc độ hoàn thiện những điều kiện để vận hành thông suốt. Quy định bắt buộc sử dụng thiết bị an toàn cho trẻ em trên xe ô tô cũng không nằm ngoài quy luật đó.

Một trong những vướng mắc thời gian qua là chưa có tổ chức đủ năng lực thực hiện chứng nhận hợp quy theo QCVN 123:2024/BGTVT. Điều đáng ghi nhận là cơ quan chuyên môn đã nhận diện vấn đề và đề xuất phương án chuyển tiếp.

Tuy nhiên, về lâu dài, mục tiêu không chỉ dừng ở việc sớm có một tổ chức đủ điều kiện thực hiện chứng nhận, mà cần từng bước hình thành mạng lưới các tổ chức tại nhiều khu vực trên cả nước. Khi có nhiều đơn vị cùng tham gia, doanh nghiệp sẽ có thêm lựa chọn, giảm thời gian và chi phí thực hiện thủ tục, đồng thời hạn chế tình trạng quá tải hoặc phụ thuộc vào một đầu mối duy nhất. Đó cũng là nền tảng để thị trường phát triển ổn định và quy định được triển khai thuận lợi hơn.

Khi hướng tháo gỡ đã được xác định, điều quan trọng tiếp theo là triển khai đủ nhanh để đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Trong bối cảnh thị trường ghế an toàn trẻ em hiện nay vẫn chủ yếu là các sản phẩm nhập khẩu, việc sớm hoàn thiện hệ thống chứng nhận không chỉ giúp doanh nghiệp có cơ sở đưa sản phẩm ra thị trường theo đúng quy định, mà còn tạo sự yên tâm cho các đơn vị nhập khẩu, phân phối và kinh doanh khi xây dựng kế hoạch đầu tư, lựa chọn nguồn hàng và tư vấn cho khách hàng.

Xa hơn, đây cũng là tiền đề để khuyến khích các doanh nghiệp trong nước nghiên cứu, đầu tư sản xuất, từng bước hình thành thị trường đa dạng hơn về chủng loại, cạnh tranh hơn về chất lượng và chi phí, giúp nhiều gia đình dễ dàng tiếp cận thiết bị an toàn đạt chuẩn.

Đi cùng với việc hoàn thiện hệ thống chứng nhận là yêu cầu sớm ban hành hướng dẫn thống nhất trong giai đoạn chuyển tiếp. Đây có lẽ là điều mà cộng đồng mong chờ nhất lúc này. Khi có hướng dẫn rõ ràng về hồ sơ, trình tự thực hiện và căn cứ áp dụng, các doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu, phân phối sẽ chủ động xây dựng kế hoạch kinh doanh thay vì vừa làm vừa chờ. Người tiêu dùng cũng có thêm cơ sở để lựa chọn sản phẩm phù hợp và thực sự yên tâm “xuống tiền”, thay vì thấp thỏm liệu chiếc ghế mình vừa mua có đáp ứng yêu cầu khi quy định đi vào thực thi hay không.

Một hướng dẫn thống nhất còn giúp lực lượng thực thi có chung cách hiểu khi áp dụng quy định. Bất kỳ chính sách mới nào cũng sẽ phát sinh những tình huống chưa từng gặp trong thực tế. Nếu mỗi nơi vận dụng theo một cách khác nhau, thì không chỉ doanh nghiệp gặp khó mà người dân cũng khó tránh khỏi tâm lý lo lắng.

Ngược lại, khi quy trình được chuẩn hóa ngay từ đầu, việc thực hiện sẽ thuận lợi hơn rất nhiều và tạo được sự đồng thuận trong xã hội.

Khoảng thời gian từ nay đến ngày áp dụng cũng cần được tận dụng như một giai đoạn tăng tốc, thay vì chỉ là thời gian chờ đợi để rồi tiếp tục lúng túng hoặc “nới” thời hạn thêm một lần nữa. Khối lượng lớn công việc là rất lớn, từ hoàn thiện hệ thống chứng nhận đến phổ biến quy định tới doanh nghiệp, đào tạo đội ngũ thực hiện, chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ và đẩy mạnh truyền thông đến người dân.

Trong đó, truyền thông vẫn giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Điều người dân cần không chỉ là biết quy định, mà còn phải hiểu vì sao phải sử dụng ghế an toàn, lựa chọn sản phẩm như thế nào và lắp đặt ra sao để phát huy hiệu quả bảo vệ.

Thực tế, cùng với một bộ phận còn những cách hiểu chưa đầy đủ, hoặc đưa ra các lý do để trì hoãn việc trang bị ghế an toàn, thì ngày càng nhiều phụ huynh đã chủ động tìm hiểu, lựa chọn và sẵn sàng đầu tư để bảo vệ con em mình. Chính sự quan tâm mạnh mẽ của dư luận lúc này đang tạo ra một thời điểm “vàng” để đẩy mạnh truyền thông, giải đáp những băn khoăn còn tồn tại bằng thông tin khoa học, minh bạch và dễ tiếp cận, thay vì để những quan điểm cảm tính tiếp tục lan truyền.

Khi kiến thức được lan tỏa và người dân hiểu rằng ghế an toàn là một thiết bị bảo vệ thiết yếu đối với trẻ em trên ô tô, việc sử dụng sẽ dần trở thành nhu cầu tự thân, thay vì chỉ để tuân thủ quy định. Đó mới là nền tảng bền vững nhất cho bất kỳ chính sách an toàn giao thông nào.

Sự thay đổi trong nhận thức của người dân cũng sẽ kéo theo sự phát triển của thị trường. Vì vậy, yêu cầu đặt ra không chỉ là tăng nguồn cung, mà còn phải bảo đảm chất lượng sản phẩm. Cùng với hệ thống chứng nhận hợp quy, lực lượng quản lý thị trường và các cơ quan chức năng cần tăng cường kiểm tra, kịp thời phát hiện và xử lý các sản phẩm giả, không đáp ứng tiêu chuẩn an toàn.

Bài học từ tình trạng mũ bảo hiểm “thời trang” vẫn còn nguyên giá trị. Sẽ thật đáng tiếc nếu ghế an toàn trẻ em cũng đi vào vết xe đó, khi một bộ phận người dân bỏ tiền mua thiết bị chỉ để đối phó, hoặc kỳ vọng bảo vệ con trẻ nhưng hiệu quả lại không được bảo đảm vì hàng kém chất lượng. Một thị trường minh bạch, được kiểm soát chặt chẽ sẽ vừa bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, vừa tạo môi trường cạnh tranh công bằng cho những doanh nghiệp làm ăn chân chính.

Bảo vệ trẻ em trên ô tô là mục tiêu mà không ai có thể đứng ngoài. Khi hướng tháo gỡ đã được xác định, điều cần nhất lúc này là sự phối hợp khẩn trương để những giải pháp sớm đi vào thực tế. Đừng để những khoảng trống về cơ chế và kỹ thuật làm chậm một chính sách nhân văn. Bởi mỗi mắt xích được lấp đầy hôm nay có thể bảo vệ thêm một đứa trẻ trên những hành trình ngày mai.