Brussels phát tín hiệu sẵn sàng sử dụng các công cụ phòng vệ thương mại nếu đối thoại EU - Trung Quốc không mang lại kết quả, còn Bắc Kinh khẳng định hai bên đã đạt đồng thuận về việc xây dựng quan hệ kinh tế - thương mại "ổn định và cân bằng".

Phát biểu tại thành phố Cork (Ireland), Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cho biết EU vẫn ưu tiên đối thoại với Trung Quốc nhưng nhấn mạnh các cuộc thương lượng phải đem lại kết quả cụ thể. Bà khẳng định 27 quốc gia thành viên đã chuẩn bị đầy đủ các công cụ để bảo vệ lợi ích kinh tế của khối nếu các cuộc đàm phán thất bại. Tuyên bố được đưa ra sau cuộc gặp giữa Cao ủy Thương mại EU Maros Sefcovic và Bộ trưởng Thương mại Trung Quốc Vương Văn Đào tại Brussels hôm 29/6, mở đầu cơ chế tham vấn thương mại cấp bộ trưởng thường kỳ đầu tiên giữa hai bên sau nhiều năm. Hai bên đặt mục tiêu đạt được những kết quả cụ thể đầu tiên vào tháng 10, khi ông Sefcovic dự kiến thăm Trung Quốc.

Theo người phát ngôn Bộ Thương mại Trung Quốc Hà Á Đông, cuộc tham vấn tập trung vào việc thúc đẩy cân bằng thương mại, thông qua mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực mới nổi như trí tuệ nhân tạo (AI), chuyển đổi xanh, thương mại dịch vụ và từng bước giải quyết các vấn đề về tiếp cận thị trường.

Ông Hà Á Đông nhấn mạnh: “Quan trọng nhất, cả hai bên đã đạt được sự đồng thuận về định vị mới trong quan hệ kinh tế và thương mại Trung Quốc - EU: một quan hệ đối tác thương mại chủ chốt ổn định và cân bằng. Điều này sẽ giúp cải thiện kỳ vọng của nhiều doanh nghiệp Trung Quốc và châu Âu, đồng thời tạo thêm sự chắc chắn và động lực tích cực cho sự phát triển kinh tế của Trung Quốc, EU và thậm chí cả thế giới”.

Trong khi duy trì đối thoại, EU đồng thời tăng cường các biện pháp bảo vệ thị trường nội khối trước sức ép cạnh tranh từ Trung Quốc. Từ ngày 1/7, EU đã nâng thuế nhập khẩu thép lên 50%, giảm hạn ngạch miễn thuế, đồng thời áp dụng mức phí tối thiểu 3 euro đối với các bưu kiện nhập khẩu có giá trị dưới 150 euro. Các biện pháp này chủ yếu nhằm ứng phó với làn sóng hàng hóa giá rẻ từ Trung Quốc và siết hoạt động thương mại điện tử xuyên biên giới. EU cho rằng các khoản trợ cấp của Chính phủ Trung Quốc, cùng những rào cản tiếp cận thị trường, đang tạo ra môi trường cạnh tranh thiếu công bằng đối với doanh nghiệp châu Âu. Theo số liệu của EU, thâm hụt thương mại với Trung Quốc hiện đã vượt 1 tỷ euro mỗi ngày.

Trong khi đó, Trung Quốc tiếp tục phản đối các biện pháp hạn chế thương mại của EU đối với hàng hóa Trung Quốc và kêu gọi duy trì môi trường thương mại mở, dựa trên các quy tắc quốc tế. Cả Trung Quốc và EU đều đang nỗ lực đẩy nhanh tiến trình ổn định quan hệ kinh tế trước thềm Hội nghị Thượng đỉnh dự kiến diễn ra vào cuối năm nay. Tuy nhiên, việc hai bên có thể thu hẹp những bất đồng về trợ cấp công nghiệp, tiếp cận thị trường và các biện pháp phòng vệ thương mại hay không sẽ là yếu tố quyết định thành công của lộ trình đàm phán trong những tháng tới.