Tài khoản ngân hàng hộ kinh doanh bắt buộc phải đúng tên đăng ký

Từ năm 2026, chính sách thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh sẽ chuyển mạnh sang quản lý dựa trên doanh thu thực tế và dữ liệu tài khoản ngân hàng, thay thế dần phương thức thuế khoán.

Tại hướng dẫn chi tiết dành cho hộ, cá nhân kinh doanh cách kê khai, nộp thuế từ năm 2026 do Cục Thuế ban hành mới đây, hộ và cá nhân kinh doanh có đầy đủ quyền của người nộp thuế theo quy định pháp luật, trong đó có quyền yêu cầu cơ quan Thuế hướng dẫn, giải đáp và hỗ trợ trong suốt quá trình đăng ký, kê khai, tính và nộp thuế.

Song song với quyền lợi, người nộp thuế có trách nhiệm tự kê khai đầy đủ, chính xác doanh thu phát sinh từ hoạt động kinh doanh; xác định đúng số thuế phải nộp và chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung đã kê khai.

Đồng thời phải thông báo với cơ quan Thuế bằng phương thức điện tử toàn bộ các tài khoản mở tại ngân hàng, tổ chức tín dụng, đơn vị cung ứng dịch vụ thanh toán và trung gian thanh toán có liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Liên quan đến nội dung này, tại Thông tư số 17/2024/TT-NHNN (được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư số 25/2025/TT-NHNN) của Ngân hàng Nhà nước cũng đã đưa ra quy định, từ ngày 1/3/2026, tài khoản ngân hàng phục vụ hoạt động kinh doanh của hộ kinh doanh phải đúng tên đăng ký trên giấy chứng nhận.

Ngoài ra, tại dự thảo Nghị định hướng dẫn về quản lý thuế, hộ kinh doanh được yêu cầu thông báo cho cơ quan Thuế tất cả các tài khoản liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh. Đây là nghĩa vụ bắt buộc nhằm bảo đảm tính công khai, minh bạch trong thực hiện nghĩa vụ thuế.

Nguy cơ bị ấn định thuế oan nếu không tách bạch dòng tiền

Trao đổi với phóng viên Báo điện tử Tiếng nói Việt Nam, ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH Kế toán Thuế Keytas cho biết, trên thực tế, hiện tại, cơ quan thuế đã yêu cầu hộ kinh doanh đăng ký tài khoản riêng sử dụng cho hộ kinh doanh. Theo tinh thần từ dự thảo nghị định nêu trên và Quyết định số 3389/QĐ-BTC, thời gian tới, ngành thuế sẽ tăng cường kết nối với dữ liệu ngân hàng để kiểm soát doanh thu thực tế của hộ kinh doanh.

Tuy nhiên, cơ quan thuế chỉ quan tâm dòng tiền kinh doanh của hộ kinh doanh để giám sát nghĩa vụ thuế. Với dòng tiền cá nhân của hộ kinh doanh, cơ quan thuế không quan tâm, không được quyền tiếp cận, trừ khi có dấu hiệu trốn thuế.

Theo ông Tuấn, tất cả các khoản thu chi liên quan đến hoạt động của hộ kinh doanh được thực hiện bằng tài khoản của hộ sẽ tạo thuận lợi cho hộ khi thanh kiểm tra thuế định kỳ hoặc khi giải thể, đóng giấy phép.

"Khi hộ kinh doanh đóng giấy phép kinh doanh thì cần thực hiện bước hoàn tất nghĩa vụ thuế (tức là không còn nợ thuế) với cơ quan thuế. Để thực hiện bước này, cơ quan thuế thường yêu cầu sao kê tài khoản ngân hàng cho giai đoạn trước đây để xác minh nghĩa vụ thuế", ông Tuấn nói thêm.

Giám đốc Keytas lưu ý, hộ kinh doanh tuyệt đối không nên dùng tài khoản cá nhân để nhận tiền bán hàng, cung cấp dịch vụ, cũng như hạn chế việc rút tiền và chuyển tiền từ tài khoản của hộ kinh doanh sang tài khoản cá nhân và ngược lại. Bởi điều này có thể gây nhiễu loạn, khó phân biệt dòng tiền doanh thu, chi phí của hộ kinh doanh. Khi nhiều dòng tiền đổ dồn vào tài khoản của hộ kinh doanh, mà có cả dòng tiền chuyển khoản của hoạt động cá nhân, không liên quan hoạt động kinh doanh hay thu nhập của hộ kinh doanh, hiển nhiên, dòng tiền cá nhân này không phát sinh nghĩa vụ thuế.

"Nhưng vấn đề là, sau 3 năm, 5 năm nữa, chúng ta có còn nhớ đó là dòng tiền gì để giải trình không. Khi đó, rủi ro là các nguồn tiền này bị ấn định nghĩa vụ thuế oan, cho dù bản chất không phát sinh nghĩa vụ thuế. Nhìn chung, hộ kinh doanh nên chủ động thực hiện nghĩa vụ thuế một cách trung thực để tránh các rủi ro truy thu thuế", ông Tuấn nhấn mạnh.

Cơ quan thuế có được kiểm tra tài khoản ngân hàng của hộ kinh doanh?

Theo quy định hiện hành, ngành thuế áp dụng quản lý rủi ro đối với người nộp thuế.Căn cứ Điều 15 Thông tư 31/2021/TT-BTC của Bộ Tài chính, cơ quan thuế sẽ phân loại hộ, cá nhân kinh doanh theo các mức độ rủi ro để áp dụng biện pháp quản lý phù hợp. Việc kiểm tra, rà soát tài khoản ngân hàng thường chỉ được thực hiện với các trường hợp bị xếp vào nhóm rủi ro cao, có dấu hiệu nghi vấn về tính trung thực trong khai báo doanh thu và nghĩa vụ thuế.

Cụ thể, Thông tư 31 nêu rõ 3 mức độ rủi ro trong quản lý thuế đối với hộ kinh doanh. Theo đó, mức độ cao nhất là rủi ro cao, cơ quan thuế có thể áp dụng một hoặc nhiều biện pháp như kiểm tra, khảo sát, xác minh thông tin làm cơ sở để xác định lại doanh thu, mức thuế của hộ kinh doanh. Khi có dấu hiệu trốn thuế, khai báo thiếu trung thực hoặc phát sinh giao dịch đáng ngờ, cơ quan thuế có quyền tiếp cận thông tin tài khoản ngân hàng thông qua phối hợp với các tổ chức tín dụng.

Với các trường hợp rủi ro ở mức trung bình có thể bị lựa chọn ngẫu nhiên đưa vào danh sách khảo sát doanh thu và tiếp tục theo dõi, phân loại lại ở kỳ đánh giá sau.

Các trường hợp mức rủi ro thấp sẽ không bị kiểm tra sâu, cơ quan thuế chỉ lưu hồ sơ và tiếp tục phân loại trong chu kỳ tiếp theo.

Ngoài ra, Thông tư 31 quy định thông tin phục vụ công tác quản lý rủi ro được thu thập từ cả bên trong và bên ngoài ngành thuế. Theo đó, cơ quan thuế không có quyền truy cập tài khoản ngân hàng của cá nhân để truy thu thuế về thương mại điện tử mà chỉ có quyền yêu cầu các cơ quan, tổ chức có liên quan cung cấp các thông tin liên quan phục vụ mục đích thanh tra, kiểm tra xác định nghĩa vụ thuế phải nộp của người nộp thuế.