Trong một bức thư gửi các nhà lãnh đạo EU, Thủ tướng Đức Merz đề xuất Ukraine có thể được cấp quy chế “thành viên liên kết” mới, cho phép các quan chức Ukraine tham gia các hội nghị thượng đỉnh và các cuộc họp cấp bộ trưởng của EU - nhưng không được bỏ phiếu trong các hoạt động đó.

Nhà lãnh đạo Đức cũng đề xuất các thành viên EU đưa ra “cam kết chính trị” về việc áp dụng điều khoản hỗ trợ lẫn nhau của khối đối với Ukraine, nhằm tạo ra một bảo đảm an ninh đáng kể cho Kiev.

Các nhà phân tích cho rằng một lộ trình rõ ràng để gia nhập EU có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky bởi điều này có thể giúp ông Zelensky thuyết phục người dân Ukraine chấp nhận bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào trong tương lai, nhất là trong trường hợp Kiev không thể giành lại toàn bộ lãnh thổ hoặc không được gia nhập NATO.

Tuy nhiên, các quan chức châu Âu cho rằng việc Ukraine đạt được tư cách thành viên đầy đủ trong khối trong vài năm tới là điều không thực tế, mặc dù mốc thời gian năm 2027 đã được đề cập trong kế hoạch hòa bình 20 điểm được thảo luận giữa Mỹ, Ukraine và Nga.

Đề xuất của Thủ tướng Friedrich Merz được xem là nỗ lực tìm kiếm một hướng đi trung dung giữa việc thúc đẩy Ukraine gia nhập nhanh chóng Liên minh châu Âu và duy trì vị thế hiện tại của Kiev với tư cách quốc gia ứng cử viên trong giai đoạn đầu của tiến trình này.

“Đề xuất của tôi phản ánh hoàn cảnh đặc thù của Ukraine, một quốc gia đang trong chiến tranh. Điều này sẽ góp phần tạo điều kiện thuận lợi cho các cuộc đàm phán hòa bình đang diễn ra, như một phần của giải pháp hòa bình thông qua thương lượng”, ông Friedrich Merz viết, đồng thời nhấn mạnh rằng đây là điều “rất cần thiết không chỉ đối với an ninh của Ukraine mà còn đối với an ninh của toàn châu Âu”.

Quy trình gia nhập Liên minh châu Âu thường kéo dài và mang nặng tính thủ tục hành chính, bao gồm các cuộc đàm phán chi tiết cùng hàng loạt cải cách pháp lý nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn về dân chủ và kinh tế của khối.Bên cạnh đó, việc gia nhập EU đòi hỏi sự đồng thuận và phê chuẩn của toàn bộ 27 quốc gia thành viên, khiến tiến trình này có thể đối mặt với nhiều trở ngại đáng kể.