Theo dõi quy trình canh tác tại mô hình, nhiều nông dân, cán bộ khuyến nông các tỉnh Tây Nguyên ấn tượng với cách quản lý vườn cây theo hướng tổng hợp. Từ quản lý dinh dưỡng, nước tưới đến phòng trừ dịch hại đều được thực hiện đồng bộ, có sự hỗ trợ của máy móc hiện đại, công nghệ số và dữ liệu dự báo thời tiết.

Ông Nguyễn Văn Một, nông dân trồng sầu riêng ở xã Quảng Phú, tỉnh Đắk Lắk cho biết, điều khiến ông tâm đắc là mô hình không giới thiệu một kỹ thuật riêng lẻ mà xây dựng cả quy trình sản xuất. Nông dân có thể nhìn thấy trực tiếp hiệu quả tại vườn để học hỏi và áp dụng vào thực tế.

“Mấy năm rồi mình làm trái rất đẹp, thương lái không chê được, thuốc men là mình quản lý đúng thời điểm. Mình đi học hỏi thêm để có thể làm tốt hơn nữa. Thấy như vậy là rất mừng, mình có thêm nhiều kinh nghiệm để làm", ông Nguyễn Văn Một chia sẻ.

Trong bối cảnh ngành sầu riêng và cà phê Tây Nguyên đang đối mặt với nhiều thách thức như thời tiết cực đoan, sâu bệnh gia tăng và các tiêu chuẩn khắt khe từ thị trường nhập khẩu, việc xây dựng những mô hình thực nghiệm gắn với chuyển giao kỹ thuật được xem là hướng đi cần thiết.

TS. Phan Việt Hà, Phó Viện trưởng phụ trách Viện Nông lâm nghiệp Tây Nguyên cho biết, mô hình được xây dựng theo hướng tối ưu hóa toàn bộ quy trình sản xuất thay vì tập trung vào từng khâu riêng lẻ. Trọng tâm là quản lý sức khỏe cây trồng tổng hợp, sử dụng tài nguyên nước hiệu quả, bảo vệ độ phì của đất, kiểm soát dư lượng nông sản và ứng dụng công nghệ số trong quản lý sản xuất.

Mục tiêu cuối cùng không chỉ là nâng cao năng suất mà còn giúp nông dân giảm chi phí, tăng khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu và đáp ứng các tiêu chuẩn xuất khẩu ngày càng khắt khe. Theo Tiến sĩ Phan Việt Hà, đây là những yếu tố quyết định để ngành hàng sầu riêng và cà phê phát triển bền vững trong dài hạn.

“Những vườn cây mà chúng tôi đã áp dụng rất nhiều tiến bộ kỹ thuật. Chúng tôi cũng đã có một quy trình hướng dẫn sản xuất sầu riêng bền vững. Đây là mô hình mà chúng tôi mong muốn liên kết 4 nhà. Trong mô hình này, chúng tôi muốn thiết lập kết nối tất cả những giải pháp khoa học kỹ thuật của các đối tác khác nhau",TS. Phan Việt Hà cho biết.

Một điểm đáng chú ý của mô hình là sự tham gia của nhiều bên, từ cơ quan quản lý nhà nước, đơn vị nghiên cứu khoa học đến hệ thống khuyến nông và các tổ chức hỗ trợ sản xuất. Sự liên kết này được kỳ vọng sẽ rút ngắn khoảng cách giữa nghiên cứu và thực tiễn.

Ông Lê Quốc Thanh, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Quốc gia nhận định, một mô hình dù tốt đến đâu cũng chỉ thực sự phát huy giá trị khi được chuyển giao rộng rãi và được nông dân tiếp nhận, áp dụng vào sản xuất.

Theo Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Quốc gia, hệ thống khuyến nông sẽ đóng vai trò cầu nối giữa nhà khoa học và người dân, giúp các tiến bộ kỹ thuật được lan tỏa nhanh hơn thông qua các hoạt động tập huấn, trình diễn và hướng dẫn trực tiếp tại cơ sở. Khi các bên cùng tham gia trong một chuỗi liên kết chặt chẽ, những mô hình canh tác bền vững mới có cơ hội được nhân rộng và mang lại hiệu quả thiết thực cho người sản xuất.

“Để đảm bảo được tất cả những yêu cầu khắt khe nhất của thị trường thì đến đây nông dân đều có thể tìm được giải pháp. Chúng tôi cũng mong muốn bà con cùng với lực lượng khuyến nông làm thế nào để chia sẻ được nhiều hơn nữa những kinh nghiệm từ những mô hình chúng tôi đã đúc rút ra", ông Lê Quốc Thanh cho biết.