Dự hội thảo có ông Lê Minh Hoan, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội, lãnh đạo UBND tỉnh, các Sở, ngành, đoàn thể, các doanh nghiệp, các nhà khoa học, các hợp tác xã nông nghiệp và đông đảo bà con nông dân tỉnh Đồng Tháp.

Tỉnh Đồng Tháp hiện nay, có hơn 466.270 ha đất sản xuất nông nghiệp, trong đó diện tích cây ăn trái trên 134 nghìn havà trên 19 nghìn ha rau màu.Ước đến đầutháng 6 năm 2026, diện tích cây ăn trái của tỉnh đạt khoảng 135.330 ha, sản lượng ước đạt 1,3 triệu tấn.

Đếnnay, toàntỉnh hiện có3.496 mã số vùng trồng với 1.544 vùng trồng (diện tích 101.182 ha) phục vụ xuất khẩu đã được cấp. Trong đó, được nước nhập khẩu phê duyệt 3.452 mã số (1.503 vùng trồng), diện tích 100.141 ha; cấp mới chờ nước nhập khẩu phê duyệt 44 mã số (41 vùng trồng) với diện tích 1.040 ha.Toàntỉnh có 565 mã số đóng gói; trongđó, có 496 mã số đã được nước nhập khẩu phê duyệt; 69 mã số cơ sở đóng gói cấp mới đã kiểm tra, chờ nước nhập khẩu phê duyệt.Toàn tỉnh hiện có 214 Hợptác xã, tổ hợp tácvớihơn34.150 thành viên, diện tích sản xuất là 17.000 ha, chiếm 12,7% diện tích sản xuất của tỉnh.Đếnnay, có 92 HTX/THT có hợp đồng liên kết với doanh nghiệp/thương lái, ước sản lượng liên kết thông qua hợp đồng 97.344 tấn, đạt 30% tổng sản lượng của HTX/THT.

Khó khăn, hạn chế trong sản xuất nông nghiệp của Đồng Tháplà người sản xuất“Nông dân”, diện tích nhỏ lẻ, mạnh ai nấy làm, tranh bán…Phát triển nóng, tăng diện tích tự phát,chất lượng sản phẩm không đồng đều giữa các hộ, gây khó khăn trong việc thu mua và phân loại.Thiếu cơ chế liên kết chặt chẽ giữa nông dân và doanh nghiệp, dẫn đến tìnhphá vỡ hợp đồng. Nông dân chịu rủi ro lớn nhưng hưởng lợi chưa tương xứng, giá vật tư lên không giảm, giá sản phẩm thị trường lên nông dân nhận theo hợp đồng không được tăng nhưng khi thị trường giảm doanh nghiệp áp dụng giá giảm.Năng lực của các HTX còn yếu, quy mô sản xuất nhỏ, chậm đổi mới, diện tích liên kết bền vững trong vùng nguyên liệu còn phân tán, manh mún.Quy định các nước ngày càng nghiêm ngặt, cácchỉ tiêu an toàn thực phẩm, kiểm dịch, truy xuất nguồn gốc….đãảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu.

Từ các hiện trạng và dữ liệu thông tin trên cho thấy Đồng Tháp có nền tảng sản xuất trái cây đủ lớn, đủ để tổ chức lại thành các chuỗi cung ứng chuyên nghiệp, phục vụ đồng thời thị trường nội địa, chế biến và xuất khẩu. Tuy nhiên, quy mô lớn cũng đặt ra yêu cầu rất cấp thiết về quy hoạch mùa vụ, chuẩn hóa chất lượng vùng nguyên liệu, quản lý mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói, bảo quản sau thu hoạch, logistics trong xuất khẩu nông sản đông lạnh và điều tiết thị trường tiêu thụ.

Thực tiễn đặt ra yêu cầu phải chuyển từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang tư duy kinh tế nông nghiệp; từ sản xuất đơn lẻ sang liên kết theo chuỗi giá trị; từ bán cái mình có sẵn sang sản xuất cái thị trường cần; từ lao động thủ công sang ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số. Muốn thực hiện được điều đó, trước hết phải xây dựng được đội ngũ người nông dân chuyên nghiệp, năng động, biết hợp tác, biết ứng dụng công nghệ và sẵn sàng tham gia vào các vùng nguyên liệu có tổ chức để tạo ra những sản phẩm có giá trị gia tăng cao và sức cạnh tranh bền vững.Trong bối cảnh đó, người nông dân không chỉ là người sản xuất mà phải trở thành chủ thể của quá trình đổi mới, là người biết ứng dụng công nghệ, biết liên kết hợp tác, biết tiếp cận thị trường và làm chủ dữ liệu sản xuất. Nói cách khác, đó chính là hình ảnh của “Người nông dân 4.0”.

Các đại biểu dự hội thảo đã nhận diện vai trò, vị thế và yêu cầu đặt ra đối với người nông dân trong thời kỳ chuyển đổi số và hội nhập quốc tế, đánh giá thực trạng phát triển vùng nguyên liệu tập trung, liên kết sản xuất và tiêu thụ nông sản trên địa bàn tỉnh; những thuận lợi, khó khăn và những vấn đề đặt ra trong giai đoạn hiện nay; đồng thời chia sẻ kinh nghiệm, mô hình hay, cách làm hiệu quả trong ứng dụng công nghệ số, xây dựng hợp tác xã, hội quán nông dân, phát triển vùng nguyên liệu gắn với doanh nghiệp.

Ông Bùi Kế Bính, Chủ tịch Hội nông dân xã Tân Phước 1 cho biết đa số các nông dân trồng cây khóm ở vùng Đồng Tháp Mười đều chuyển đổi số, áp dụng các tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất: “Đối với người sản xuất ở vùng Tân Phước áp dụng nông dân chuyên nghiệp 4-0, rất là hiệu quả, khả thi. Trước đây, nông dân trồng theo kiểu truyền thống nhưng qua việc chuyển giao khoa học kỹ thuật cũng như hướng dẫn của hội nông dân các cấp nông dân chuyển đổi rất nhanh. Trong đó nhanh nhất là thực hiện chuỗi liên kết, tham gia hợp tác xã; thứ 2 là biết chuyển đổi cơ giới hóa từ truyền thống sang hiện đại để giúp người dân giảm chi phí trong sản xuất. Hiện tại, nông dân có nhiều mô hình cơ giới hỗ trợ nên giảm chi phí sản xuất rất nhiều. Tham gia hội thảo tôi rất phấn khởi, tôi cũng kỳ vọng qua hội thảo này sẽ chuyển đổi khoa học kỹ thuật giữa các đơn vị với nhau, giúp cho các đơn vị giải bài toán đầu ra".

Còn ông Nguyễn Thành Nam, nông dân trồng hơn 1 ha cây sầu riêng tại xã Ngũ Hiệp chia sẻ:“4.0 trong trồng cây sầu riêng thì ngày xưa chúng tôi phun xịt thuốc bằng tay, còn nay sử dụng hệ thống béc phun xịt thuốc, rồi tưới phân, tưới nước bằng béc phun. Có những hình thức xử lý kỹ thuật giống, trái. Nông dân cố gắng áp dụng nhiều mô hình tiên tiến, tích cực nghiên cứu kỹ thuật nhiều hơn trong mô hình trồng cây sầu riêng. Ví dụ như trong tỉa trái, muốn trí sầu riêng đẹp, tròn đều thì mình phải tỉa đúng thời điểm nào, rồi phải chọn trái như thế nào, cân đối phân thuốc như thế nào để đảm bảo. Mình phải tìm hiểu nhiều, tiếp thu công nghệ nhiều hơn”.

Ngoàira, các đại biểu dự hội thảo cònđề xuất các giải pháp tăng cường sự liên kết giữa Nhà nước, nhà khoa học, doanh nghiệp, ngân hàng, hợp tác xã và nông dân nhằm xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, xanh và bền vững.

Hội thảo cònlà dịp đểngười nông dân chia sẻ kinh nghiệm, giải pháp trong sản xuất nông nghiệp và các nhà quản lý, các chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp, hợp tác xã cùng nông dân trao đổi phương pháp, cách làm, các giải pháp thiết thực nhằm thúc đẩy chuyển đổi số trong nông nghiệp, xây dựng vùng nguyên liệu có tổ chức, nâng cao giá trị ngành hàng trái cây và xây dựng nền nông nghiệp Đồng Tháp theo hướng sinh thái, hiện đại, hiệu quả và bền vững.