Từ lợi thế phát triển đến động lực tăng trưởng mới

Đồng Nai đang đứng trước yêu cầu chuyển hóa những lợi thế về vị trí địa lý, hạ tầng, công nghiệp và kết nối giao thông thành sức bật phát triển dài hạn. Trong tầm nhìn đó, đô thị đa trung tâm không đơn thuần là sự hình thành nhiều khu vực phát triển, mà còn đòi hỏi sự liên kết giữa các cực tăng trưởng, bảo đảm mỗi khu vực phát huy thế mạnh riêng và cùng đóng góp vào sự phát triển chung.

Từ phát triển các ngành kinh tế số đến xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, địa phương hướng tới kết nối nguồn lực, tạo động lực tăng trưởng mới và nâng cao chất lượng phát triển đô thị. Công nghệ số, dữ liệu và đổi mới sáng tạo sẽ góp phần nâng cao khả năng kết nối, hỗ trợ ra quyết định và mở rộng không gian tạo ra giá trị.

Nhấn mạnh tầm nhìn phát triển của địa phương, ông Trần Văn Khải, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học – Công nghệ và Môi trường của Quốc hội cho rằng, Đồng Nai đã có những điều kiện quan trọng để bứt phá, vấn đề là quyết tâm thực hiện đến cùng các mục tiêu đã đặt ra.

“Nghị quyết 16 của Bộ Chính trị đã vẽ ra tầm nhìn không dành cho những người thiếu khát vọng. Đến năm 2030, quy mô GRDP của Đồng Nai lên đến 1,2 triệu tỷ đồng; năm 2035 Đồng Nai là một đô thị động lực của quốc gia, trung tâm công nghiệp công nghệ cao, logistics, kinh tế hàng không và dịch vụ chất lượng cao của quốc gia và khu vực.Đồng Nai đã có đủ 3 điều kiện: Một cảng hàng không quốc tế, một khung thể chế vượt trội và một nền tảng công nghiệp đủ lớn. Một việc duy nhất còn thiếu, và cũng là vấn đề duy nhất Đồng Nai hoàn toàn làm chủ đó là ý chí đi đến cùng”, ông Khải chỉ ra.

Để biến tầm nhìn thành hiện thực, phát triển không thể chỉ dựa vào mở rộng quy mô đầu tư hay gia tăng số lượng công trình. Điều quan trọng là tạo ra giá trị cao hơn từ những nguồn lực đang có, đồng thời hình thành các động lực tăng trưởng mới.Đây cũng là yêu cầu đặt ra đối với kinh tế số, khi công nghệ không chỉ tạo nên một ngành kinh tế riêng mà còn có khả năng thay đổi phương thức hoạt động của nhiều ngành, lĩnh vực.

Thực tế, dư địa phát triển kinh tế số của Đồng Nai vẫn còn rất lớn. Việc ứng dụng công nghệ trong sản xuất công nghiệp, thương mại, nông nghiệp, logistics và dịch vụ có thể giúp doanh nghiệp tối ưu quy trình, mở rộng thị trường và nâng cao năng suất.

Tuy nhiên, để tiềm năng chuyển thành giá trị thực tế, địa phương cần có định hướng phát triển đồng bộ, từ thu hút doanh nghiệp công nghệ, xây dựng hạ tầng đến thúc đẩy ứng dụng số trong các ngành kinh tế truyền thống.

Phân tích rõ hơn yêu cầu này, ông Phạm Văn Trinh, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Đồng Nai cho biết, địa phương đang rà soát, tham mưu định hướng phát triển kinh tế số, đồng thời xác định đây là nhiệm vụ cần sự tham gia của toàn hệ thống.

“Dư địa phát triển kinh tế số của thành phố vẫn còn những khu vực, lĩnh vực, ngành chưa khai thác hết để có thể thu hút các doanh nghiệp trong ngành kinh tế số lõi.Thành phố Đồng Nai xác định, phát triển kinh tế số là nhiệm vụ của toàn hệ thống, không phải nhiệm vụ riêng của ngành nào. Do đó, phải tập trung các giải pháp căn cơ, đồng bộ ngay từ bây giờ với các mục tiêu nhiệm vụ khẩn trương, quyết liệt hơn”, ông Trinh đề cập.

Từ yêu cầu này, phát triển kinh tế số cần gắn với tổ chức không gian đô thị. Các khu vực công nghiệp, logistics, dịch vụ và những không gian công nghệ mới cần được kết nối bằng hạ tầng đồng bộ, dữ liệu và các nền tảng quản trị phù hợp. Định hướng phát triển khu công nghệ số tập trung tại Long Thành, cùng khu khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo tại xã Bình An, được đặt ra nhằm mở rộng khả năng thu hút đầu tư, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và hình thành các động lực tăng trưởng mới.

Kết nối nguồn lực, thúc đẩy chuyển đổi số thực chất

Bên cạnh hạ tầng và cơ chế chính sách, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo cần có sự tham gia tích cực của doanh nghiệp, các tổ chức nghiên cứu và lực lượng khởi nghiệp. Những ý tưởng công nghệ chỉ có thể tạo ra giá trị khi được hỗ trợ để phát triển thành sản phẩm, dịch vụ đáp ứng nhu cầu thực tế.Đặc biệt, đối với doanh nghiệp khởi nghiệp, cơ chế hỗ trợ cần tính đến tính chất rủi ro và nhu cầu đồng hành trong suốt quá trình phát triển.

Tại kỳ họp HĐND TP.Đồng Nai mới đây, vấn đề thúc đẩy khởi nghiệp sáng tạo trong lĩnh vực công nghệ số được đặt ra với yêu cầu hoàn thiện cơ chế hỗ trợ. Đại biểu Lại Thế Thông, đơn vị xã Xuân Phú cho rằng, các mô hình khởi nghiệp cần được tạo điều kiện phát triển bằng những chính sách phù hợp, có tính đồng hành lâu dài.

“Để sớm triển khai được các dự án này, Đồng Nai phải mạnh dạn hơn để có những cơ chế phù hợp từ phía nhà nước khi phê duyệt các dự án. Đối với khởi nghiệp sáng tạo, khi được thành lập và có thể chết đi rất nhanh nên cần có sự hỗ trợ liên tục chứ không phải là hỗ trợ một lần”, ông Thông nêu.

Cùng với việc tạo điều kiện cho doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực quản trị của chính quyền là yếu tố không thể thiếu. Dữ liệu phải được khai thác hiệu quả, quy trình xử lý công việc cần được cải thiện và công nghệ phải đi vào thực tiễn, thay vì dừng ở việc trang bị phần mềm hay số hóa hồ sơ. Đây cũng là điều kiện để nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp và tăng cường sự kết nối trong quản lý đô thị.

Một trong những nhiệm vụ được TP. Đồng Nai chú trọng, đó là nâng cao năng lực số cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức. Mớiđây, tại sự kiệnTiếp nhận Bộ học liệu đaphương tiệnphục vụ phong trào “Bình dân học vụ số” của Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốctrao tặng,thành phố đặt ra yêu cầu đưa kiến thức công nghệ số và trí tuệ nhân tạo vào thực tiễn công vụ, gắn việc học tập với hiệu quả xử lý công việc và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Nhấn mạnh yêu cầu chuyển các định hướng thành kết quả cụ thể, ông Nguyễn Văn Út, Chủ tịch UBND TP. Đồng Nai đề nghị các cơ quan, đơn vị nâng cao trách nhiệm thực hiện, gắn việc học với đổi mới phương thức làm việc và tháo gỡ những điểm nghẽn trong chuyển đổi số.

“ĐồngNai xác định, chuyển đổi số muốn thành công trước hết chuyển đổi nhận thức, phương thức làm việc và năng lực hành động. Trong 100 ngày tới phải thật sự là 100 ngày học tập, hành động và tạo chuyển biến và bắt đầu từ những việc cụ thể, thiết thực. Học thêm một kỹ năng, làm chủ một công cụ, cải tiến một quy trình cũng nhằm nâng cao hiệu quả công việc, chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp”, ông Út yêu cầu.

Từ quy hoạch không gian đô thị đến phát triển kinh tế số, từ đổi mới sáng tạo đến nâng cao năng lực quản trị, hiệu quả cuối cùng phải được thể hiện bằng những chuyển biến cụ thể trong đời sống kinh tế – xã hội. Khi các nguồn lực được kết nối, dữ liệu được khai thác hiệu quả và công nghệ được ứng dụng đúng hướng, Đồng Nai sẽ có thêm nền tảng để tổ chức không gian phát triển hợp lý, nâng cao sức cạnh tranh và từng bước hiện thực hóa mô hình đô thị thông minh đa trung tâm.