Theo báo cáo tại hội nghị, sau hơn hai năm triển khai, Đề án đã đạt nhiều kết quả tích cực. Diện tích canh tác vùng chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp đạt 354.839 ha, vượt 197% so với kế hoạch giai đoạn đầu (180.000 ha). Quá trình triển khai Đề án góp phần thay đổi tư duy sản xuất của nông dân theo hướng giảm phát thải, tăng giá trị và bảo vệ môi trường. Nhiều quy trình canh tác bền vững được áp dụng ngày càng rộng rãi như quản lý nước tưới tiên tiến, sử dụng phân bón hợp lý và xử lý rơm rạ sau thu hoạch.

Tại các mô hình thí điểm áp dụng quy trình kỹ thuật sản xuất lúa chất lượng cao, phát thải thấp do Bộ hướng dẫn, nhiều kết quả tích cực đã được ghi nhận. Lượng giống gieo sạ giảm khoảng 45%, phân bón giảm khoảng 30%, số lần phun thuốc bảo vệ thực vật giảm 2 - 3lần mỗi vụ. Đồng thời, lượng nước tưới giảm khoảng 20% nhờ áp dụng phương pháp rút nước 2 - 3 lần trong vụ.

Nhờ giảm chi phí đầu vào và áp dụng kỹ thuật canh tác hợp lý, năng suất lúa tăng trung bình khoảng 12%, chi phí sản xuất giảm khoảng 40%. Lợi nhuận của nông dân tăng thêm khoảng 6 triệu đồng/ha/vụ. Đáng chú ý, các mô hình còn giúp giảm phát thải từ 3 - 4 tấn CO₂/ha/vụ, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển nông nghiệp xanh và giảm phát thải khí nhà kính.

Bên cạnh đó, sự tham gia của doanh nghiệp và hợp tác xã trong liên kết sản xuất ngày càng rõ nét. Nhiều mô hình liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp được hình thành, góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm và xây dựng chuỗi giá trị lúa gạo bền vững, hướng tới nâng cao vị thế gạo Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Các tổ chức quốc tế và đối tác phát triển cũng tích cực đồng hành với Việt Nam thông qua các chương trình hỗ trợ kỹ thuật, tín dụng, đào tạo và phát triển thị trường, góp phần thúc đẩy chuyển đổi sản xuất lúa theo hướng bền vững.

Phát biểu tại hội nghị, ông Trần Đức Thắng, Bộ trưởng Bộ NN&MT đánh giá cao những kết quả đạt được sau hơn hai năm triển khai Đề án, khẳng định chủ trương phát triển vùng chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp tại Đồng bằng sông Cửu Long là đúng đắn và cần thiết.

Theo Bộ trưởng, một trong những chuyển biến rõ nét nhất là nhận thức của chính quyền địa phương và người dân về phát triển bền vững ngành hàng lúa gạo đã được nâng lên. Nhiều nông dân chủ động thay đổi tập quán canh tác, từng bước tiếp cận và áp dụng các quy trình sản xuất tiên tiến.

Các mô hình canh tác như “1 phải 5 giảm”, “3 giảm 3 tăng”, sản xuất lúa thông minh thích ứng biến đổi khí hậu được triển khai ngày càng rộng rãi; đồng thời tăng cường quản lý nước tưới theo phương pháp ngập khô xen kẽ, sử dụng phân bón hợp lý và giảm phát thải khí nhà kính.

Đề án không chỉ là chương trình phát triển sản xuất mà còn là bước đi quan trọng trong tái cơ cấu ngành hàng lúa gạo vùng Đồng bằng sông Cửu Long, hướng tới xây dựng nền nông nghiệp xanh, bền vững, nâng cao giá trị sản phẩm và cải thiện thu nhập cho người nông dân. Đồng thời đề nghị Hội Nông dân Việt Nam và Liên minh Hợp tác xã Việt Nam tiếp tục phối hợp với các địa phương tuyên truyền, hướng dẫn nông dân tham gia Đề án.

Đối với các địa phương vùng Đồng bằng sông Cửu Long, cần chủ động xây dựng kế hoạch mở rộng diện tích áp dụng quy trình canh tác bền vững phù hợp với từng vùng sinh thái, đồng thời bố trí nguồn kinh phí để triển khai các hoạt động của Đề án trong năm 2026 và các năm tiếp theo.

Cùng với đó, cần đẩy mạnh liên kết giữa doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân theo chuỗi giá trị nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm, tạo đầu ra ổn định cho nông dân và hình thành chuỗi giá trị gạo chất lượng cao, phát thải thấp.