Việt Nam - Canada chính thức thiết lập quan hệ Đối tác toàn diện từ năm 2017, nâng cấp thành Đối tác chiến lược từ tháng 9/2026. Là thành viên có vai trò quan trọng trong ASEAN và giữ chức Chủ tịch Hội đồng Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) năm 2026, Việt Nam trở thành 1 đối tác đáng chú ý đối với Canada với nền kinh tế thương mại và sản xuất lớn trong khu vực.

Trong mối quan hệ hợp tác này, Việt Nam có lợi ích lớn trong việc duy trì môi trường thương mại mở, ổn định và có khả năng duy trì không gian hợp tác với các đối tác khác nhau. Chiều ngược lại, Canada có những thế mạnh và mạng lưới quan hệ bổ sung, đặc biệt tại châu Âu và khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, cũng như trong các lĩnh vực năng lượng, khoáng sản thiết yếu, tài chính và công nghệ tiên tiến.

Việt Nam - Canada còn nhiều dư địa đầu tư

Đánh giá Hiệp định CPTPP đã mang lại những kết quả tích cực, đưa Việt Nam trở thành một trong những đối tác kinh tế quan trọng nhất của Canada tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, ông Trevor Kennedy, Phó Chủ tịch Hội đồng Doanh nghiệp Canada khẳng định, thương mại song phương đã tăng trưởng nhanh trong những năm qua, trong đó hàng hóa Việt Nam ngày càng hiện diện nhiều hơn tại thị trường Canada. Điều này phản ánh năng lực sản xuất, cũng như khả năng tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu của doanh nghiệp Việt Nam.

“Trao đổi thương mại đã phát triển mạnh, nhưng dư địa hợp tác giữa hai nước vẫn còn rất lớn, đặc biệt trong lĩnh vực đầu tư. Canada có thế mạnh về năng lượng, dầu khí, khí hóa lỏng (LPG), công nghệ điện hạt nhân cũng như nguồn cung Uranium - những lĩnh vực có thể đáp ứng nhu cầu phát triển của Việt Nam trong giai đoạn tới”, ông Trevor Kennedy cho biết.

Nhấn mạnh việc Canada đang sở hữu nhiều quỹ hưu trí và nhà đầu tư tổ chức có quy mô hàng đầu thế giới, song ông Trevor Kennedy nhận thấy, dòng vốn đầu tư vào Việt Nam vẫn còn khá khiêm tốn, nên đây là dư địa để hai bên tiếp tục thúc đẩy hợp tác khi môi trường đầu tư ngày càng thuận lợi và các cam kết của CPTPP được khai thác hiệu quả hơn.

“Thách thức hiện nay không còn nằm ở việc có hay không một hiệp định thương mại, cần làm thế nào để cộng đồng DN tận dụng hiệu quả các cam kết, mở rộng đầu tư và tạo ra những dự án hợp tác mới trong giai đoạn phát triển tiếp theo”, ông Trevor Kennedy tin tưởng.

Tại buổi làm việc mới đây giữa Bộ trưởng Bộ Công Thương Việt Nam Lê Mạnh Hùng với Bộ trưởng Năng lượng và Tài nguyên thiên nhiên Canada Tim Hodgson nhằm thúc đẩy hợp tác năng lượng và công nghệ, Bộ trưởng Tim Hodgson đánh giá cao khả năng mở rộng hợp tác đầu tư trong lĩnh vực LNG, trong đó có việc doanh nghiệp Việt Nam nghiên cứu tham gia các dự án LNG tại Canada. Bộ trưởng Tim Hodgson cũng bày tỏ mong muốn đẩy mạnh hợp tác về công nghệ hạt nhân, bao gồm CANDU và lò phản ứng modul nhỏ (SMR), đồng thời tăng cường kết nối các DN, nhà cung cấp công nghệ và đối tác năng lượng của hai nước.

Trên nền tảng khuôn khổ hợp tác mới được thiết lập, Việt Nam và Canada có điều kiện thúc đẩy các chương trình cụ thể, tăng cường sự tham gia của doanh nghiệp và từng bước chuyển các tiềm năng hợp tác thành dự án, đóng góp thiết thực vào phát triển năng lượng bền vững và quan hệ kinh tế song phương.

Mở ra không gian hợp tác mới

Canada hiện là đối tác thương mại lớn thứ hai của Việt Nam tại khu vực châu Mỹ, trong khi Việt Nam là đối tác thương mại lớn nhất của Canada trong ASEAN. Theo Tiến sỹ. Trần Thu Quỳnh, Tham tán Thương mại, Trưởng Thương vụ Việt Nam tại Canada, Hiệp định CPTPP được đánh giá là một động lực quan trọng thúc đẩy thương mại Việt Nam - Canada, mở ra không gian hợp tác mới cho doanh nghiệp hai nước.

“Hiện nay nhu cầu đa dạng hóa nguồn cung khi người tiêu dùng và các hệ thống bán lẻ Canada đang chủ động tìm kiếm nguồn hàng thay thế, qua đó mở ra cơ hội để nông - thủy sản chế biến, đồ gỗ nội thất, dệt may, da giày và hàng tiêu dùng của Việt Nam từng bước mở rộng thị phần”, bà Quỳnh cho biết.

Ở lĩnh vực công nghiệp, Trưởng Thương vụ Việt Nam tại Canada cho hay, Canada đang tái định hình chính sách công nghiệp đồng thời đẩy mạnh đa dạng hóa thương mại ra ngoài thị trường Mỹ. Những chuyển động này rất phù hợp với nhu cầu nâng cao năng lực tự chủ công nghiệp và giá trị gia tăng của Việt Nam, theo tinh thần các Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, số 59-NQ/TW về hội nhập quốc tế trong tình hình mới và số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân.

Đặc biệt, khi Canada đang tích cực củng cố các ngành công nghiệp nền tảng và tái cơ cấu mạng lưới sản xuất, tìm kiếm sự liên kết sâu rộng hơn với các đối tác thương mại tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, Việt Nam đã vươn lên thành một trong những trung tâm sản xuất chế tạo, gia công cơ khí chính xác và lắp ráp vi điện tử năng động hàng đầu khu vực. “Sự kết hợp này mở ra không gian rộng lớn để hai bên không chỉ mua bán, gia công cho nhau, còn cùng đầu tư, phát triển sản phẩm và chuyển giao công nghệ, qua đó cùng nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu”, bà Quỳnh nhìn nhận.

Để hiện thực hóa tiềm năng này, bà Quỳnh cho rằng hai bên có thể tập trung hình thành cơ chế trao đổi chuyên trách về liên kết công nghiệp và chuỗi cung ứng trong khuôn khổ cơ chế của Ủy ban Hỗn hợp về kinh tế (JEC). Triển khai chương trình kết nối nhà cung ứng Việt Nam với các tập đoàn Canada trong các ngành hàng không, ô tô, thiết bị năng lượng và SMR. Cùng với đó, thúc đẩy đổi mới sáng tạo cho doanh nghiệp nhỏ và vừa thông qua các dự án R&D chung về tự động hóa sản xuất và vật liệu mới, kết nối hình thành các liên danh sản xuất và thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Bên cạnh đó, hai bên có thể khuyến khích các tổ chức tài chính và tín dụng của Canada tham gia các dự án khu công nghiệp xanh, khu công nghiệp sinh thái tại Việt Nam, đồng thời thúc đẩy hợp tác nghiên cứu về chế biến sâu khoáng sản thiết yếu và thiết kế vi mạch giữa các viện nghiên cứu, trường đại học của hai nước.