Điện sản xuất kinh doanh thay đổi khung giờ cao điểm, giờ thấp điểm và giờ bình thường theo Quyết định 963 của Bộ Công Thương hiện chưa được áp dụng. Tuy nhiên, việc chuẩn bị chuyển dịch thời gian sản xuất kinh doanh; đổi mới trang thiết bị, máy móc nhằm hạn chế sử dụng điện trong giờ cao điểm đã được nhiều doanh nghiệp (DN) tính đến.

Tận dụng tối đa khung giờ bình thường và thấp điểm

Theo Quyết định 963, giá điện sản xuất kinh doanh giờ cao điểm được tính trong khoảng 5 giờ vào khung buổi tối từ 17h30 - 22h30 hàng ngày, từ thứ Hai đến thứ Bảy, khác với trước đây giờ cao điểm được chia theo 2 khung trong ngày buổi trưa và buổi tối. Việc thay đổi này sẽ tác động khác nhau đến từng nhóm khách hàng sử dụng điện, giữa DN sản xuất và DN kinh doanh dịch vụ.

Ở nhóm khách hàng là các DN sản xuất, nếu bố trí thời gian sản xuất vào khung giờ bình thường hoặc giờ thấp điểm, chi phí tiền điện sẽ không ảnh hưởng nhiều, thậm chí còn giảm. Trong khi với nhóm DN kinh doanh dịch vụ thường hoạt động vào buổi tối, quy định khung giờ cao điểm mới sẽ tác động đáng kể đến chi phí.

Là DN thường xuyên sử dụng lượng điện lớn cho sản xuất, ông Chu Hữu Nghị, Phó Tổng giám đốc Tổng công ty May Hưng Yên (HUGACO) cho biết, khi ngành điện thay đổi khung giờ cao điểm, DN cố gắng bố trí sản xuất tối đa trong khung giờ bình thường và giờ thấp điểm. Theo đó, hoạt động sản xuất của DN chỉ duy trì từ đầu giờ làm việc buổi sáng đến khoảng 18h hàng ngày. Nếu đơn hàng nhiều lên, DN sẽ thay đổi thời gian vào ca sáng sớm hơn, vừa tiết kiệm điện trong giờ thấp điểm lại đảm bảo sức khỏe cho người lao động khi thời tiết nắng nóng.

“Trước đây hệ thống điện tại các nhà máy, phân xưởng vẫn sử dụng hệ thống chiếu sáng bằng đèn huỳnh quang, nhưng gần đây DN đã đầu tư thay đổi toàn bộ hệ thống chiếu sáng sử dụng bóng đèn LED. Hệ thống điều hòa nhiệt độ được DN linh hoạt điều chỉnh ở nhiệt độ từ khoảng 26 - 30 độ C vào những thời gian thích hợp. Đồng thời, DN tuyên truyền cho công nhân tiết kiệm điện trong quá trình vận hành hệ thống dây chuyền máy móc, thiết bị. Ví dụ, khi công nhân rời khỏi máy sẽ thực hiện tắt máy, tránh để máy hoạt động không tải gây lãng phí điện, nhất là các loại máy tiêu hao điện lớn như máy ép vải”, ông Nghị cho biết.

Tiếp cận các giải pháp tiết kiệm điện trong giờ cao điểm nhưng không mất chi phí hoặc chi phí đầu tư thấp - đó là quan điểm của ông Lưu Kim Long, Trưởng phòng Dự án và Bảo trì, Công ty TNHH Crystal Martin Việt Nam. Ông Long cho biết, trong nhà máy công nghiệp hệ thống khí nén sử dụng năng lượng rất lớn, nên việc sử dụng khí nén hiệu quả là nhu cầu rất cấp thiết, việc thay đổi thói quen sử dụng cũng là phương án tiết kiệm điện khả thi.

Ngoài ra, hệ thống điều hòa thông gió cho nhà xưởng cần bơm khí tươi vào để duy trì mức độ không khí đạt tiêu chuẩn. Nhà máy bổ sung thêm hệ thống làm mát trước bằng nước, để tận dụng nước ngưng từ hệ thống điều hòa làm mát không khí đầu vào. Hệ thống này có chi phí đầu tư rất thấp nhưng hiệu quả cao giúp cho việc hoàn vốn chỉ khoảng 2 - 3 tháng.

“Việc đầu tư thiết bị máy móc phải được tính toán cẩn thận, từ công suất sử dụng, lựa chọn công suất điện phù hợp với nhu cầu sản xuất. Việc chọn thừa công suất, có thể dẫn đến đặc tính của sản phẩm không đạt được điểm tối ưu trong vận hành. Ngoài ra cũng cần tính đến hiệu suất năng lượng của thiết bị, nên bài toán đầu tư phải là tổng thể, bao gồm cả chi phí, hiệu suất thiết bị và chi phí năng lượng trong suốt vòng đời”, ông Long cho hay.

Điện sản xuất kinh doanh không giảmnhưng hiệu quả hơn

Thay đổi quy định về khung giờ cao điểm đóng góp một phần quan trọng trong việc đảm bảo được cung - cầu năng lượng, giữ hệ thống điện vận hành trong điều kiện ổn định, tin cậy và quan trọng nhất là an toàn. Nếu như mất an toàn, nguy cơ xảy ra mất điện diện rộng rất lớn.

Ông Trần Viết Nguyên, Phó Trưởng ban Kinh doanh và mua bán điện, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cho biết, đối với các DN sản xuất có mức tiêu thụ điện năng từ 1 triệu KWh/năm trở lên, khi dịch chuyển sản xuất ra khỏi khung giờ cao điểm không có nghĩa là sử dụng năng lượng ít đi, năng lượng đó sẽ được sử dụng ở những khung giờ khác.

“Thay đổi khung giờ cao điểm đối với sản xuất kinh doanh vẫn có tính liên tục, không bị gián đoạn. Các DN sử dụng điện hiệu quả và đúng thời điểm sẽ tiết kiệm được chi phí tiền điện trong giờ cao điểm, thường cao hơn so với giờ thấp điểm và giờ bình thường”, ông Nguyên khẳng định.

Xác định không coi tiết kiệm điện và dịch chuyển phụ tải là giải pháp tình thế khi thay đổi khung giờ cao điểm, ông Phạm Minh Đức, Phó Trưởng phòng Điều độ, Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và thị trường điện Quốc gia (NSMO) coi đây là những nguồn dự phòng vô cùng quan trọng, có chi phí rẻ nhất và nhanh nhất cho hệ thống điện. Bởi với mỗi kW điện tiết kiệm được, gần tương đương với 1 kW khi xây dựng nguồn điện mới.

“Các DN sản xuất cần thay thế những thiết bị có hiệu suất sử dụng điện thấp bằng những thiết bị có hiệu suất cao hơn. Ngoài ra, các khách hàng công nghiệp cần có giải pháp lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà tự sản xuất tự tiêu thụ, kết hợp với pin lưu trữ BESS sẽ vô cùng hữu hiệu. Khi các khách hàng thực hiện những khuyến nghị này có thể chi phí ban đầu nhưng hiệu quả và mang lại giá trị lâu dài, chung tay góp phầnn giảm áp lực cho hệ thống điện”, ông Đức khuyến nghị.