Doanh nghiệp đề xuất rút ngắn thời gian cấp phép môi trường

Tại Diễn đàn đối thoại về thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh lĩnh vực nông nghiệp, môi trường diễn rangày 18/6, bà Lê Thị Hồng Nhi, đại diện Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) cho biết, cộng đồng doanh nghiệp đánh giá cao những nỗ lực cải cách của Chính phủ và Bộ Nông nghiệp và Môi trường trong thời gian qua, đặc biệt trong lĩnh vực môi trường và phát triển bền vững. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn trong quá trình triển khai các dự án đầu tư do một số thủ tục liên quan đến môi trường còn kéo dài, chồng chéo và mất nhiều thời gian xử lý.

Theo bà Lê Thị Hồng Nhi, một trong những vấn đề được cộng đồng doanh nghiệp đặc biệt quan tâm là quy trình cấp giấy phép môi trường hiện vẫn yêu cầu nhiều thủ tục và thời gian xử lý tương đối dài. Đối với nhiều dự án đầu tư, nhất là các dự án công nghệ cao, việc chậm hoàn tất các thủ tục môi trường có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ triển khai, kế hoạch sản xuất kinh doanh cũng như khả năng thu hút vốn đầu tư.

Đại diện EuroCham đề xuất cơ quan quản lý nghiên cứu đơn giản hóa quy trình, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ và áp dụng phương thức quản lý dựa trên đánh giá rủi ro. Theo đó, những doanh nghiệp có lịch sử tuân thủ tốt hoặc áp dụng công nghệ sản xuất tiên tiến, thân thiện với môi trường có thể được xem xét áp dụng cơ chế thủ tục thuận lợi hơn nhằm khuyến khích đầu tư xanh và đổi mới công nghệ.

Bên cạnh đó, EuroCham cho rằng sự phát triển nhanh chóng của các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ số và các mô hình kinh doanh đổi mới sáng tạo đang đặt ra yêu cầu hoàn thiện khung pháp lý theo hướng vừa kiểm soát rủi ro, vừa tạo không gian để doanh nghiệp thử nghiệm, phát triển sản phẩm và thu hút đầu tư vào các ngành công nghệ tương lai.

Liên quan đến các quy định môi trường hiện hành, EuroCham cho rằng vẫn còn tồn tại một số nội dung giao thoa giữa báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) và giấy phép môi trường, làm gia tăng khối lượng hồ sơ, chi phí và thời gian tuân thủ của doanh nghiệp. Do đó, hiệp hội kiến nghị tiếp tục rà soát để loại bỏ các yêu cầu trùng lặp, đồng thời bảo đảm thủ tục được thực hiện theo hướng minh bạch, dễ dự đoán và thống nhất trong quá trình áp dụng giữa các địa phương.

Đối với cơ chế trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR), EuroCham khẳng định cộng đồng doanh nghiệp hoàn toàn ủng hộ mục tiêu thúc đẩy kinh tế tuần hoàn và nâng cao trách nhiệm bảo vệ môi trường.

Tuy nhiên, doanh nghiệp cho rằng việc triển khai cần bảo đảm tính khả thi, minh bạch và ổn định trong dài hạn. Các quy định liên quan đến EPR cần được xây dựng theo lộ trình phù hợp, tránh phát sinh chi phí đột ngột hoặc tạo thêm gánh nặng hành chính, từ đó giúp doanh nghiệp chủ động xây dựng kế hoạch đầu tư và sản xuất kinh doanh.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường phản hồi các kiến nghị

Trao đổi với cộng đồng doanh nghiệp, ông Nguyễn Hồng Quang, Phó Cục trưởng Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, phần lớn các ý kiến tập trung vào nhóm vấn đề liên quan đến cơ sở pháp lý và quá trình thực thi các quy định hiện hành.

Đối với kiến nghị về quy chuẩn kỹ thuật quốc gia đối với việc tái sử dụng nước thải cho mục đích trồng trọt, ông Quang cho biết đây là nội dung đã được luật giao nhiệm vụ xây dựng. Bộ hiện đã giao đơn vị chuyên môn làm đầu mối triển khai và sẽ tiếp tục rà soát nhằm đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện sau khi ghi nhận phản ánh từ doanh nghiệp.

Liên quan đến yêu cầu chứng chỉ bảo vệ môi trường đối với một số cơ sở sản xuất và kinh doanh xăng dầu, ông Quang cho biết trước đây nội dung này được hướng dẫn tại Thông tư 43. Tuy nhiên, kể từ khi Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 có hiệu lực, quy định về loại chứng chỉ này không còn xuất hiện trong các văn bản pháp luật về môi trường.

Do hoạt động kinh doanh xăng dầu thuộc phạm vi quản lý của Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ phối hợp với các cơ quan liên quan để rà soát và làm rõ việc có tiếp tục yêu cầu loại chứng chỉ này hay không.

Đối với phản ánh về việc kê khai và tính phí khí thải còn phức tạp, lãnh đạo Cục Môi trường cho biết các nội dung liên quan đến đối tượng áp dụng, thông số và công thức tính đã được hướng dẫn trong các nghị định hiện hành. Tuy nhiên, cơ quan quản lý mong muốn tiếp tục nhận được các trường hợp cụ thể từ doanh nghiệp nhằm xác định rõ các khó khăn phát sinh trong thực tiễn, qua đó tổng hợp và kiến nghị với cơ quan chủ trì là Bộ Tài chính để xem xét hoàn thiện chính sách.

Về đánh giá tác động môi trường và giấy phép môi trường, ông Quang nhấn mạnh theo quy định hiện hành, khi dự án được cấp giấy phép môi trường thì quyết định phê duyệt ĐTM trước đó sẽ không còn hiệu lực.

Đối với các dự án có điều chỉnh trong quá trình triển khai, nếu thay đổi về công nghệ, công suất hoặc địa điểm làm gia tăng tác động đến môi trường thì phải thực hiện lại các thủ tục đánh giá tác động môi trường theo quy định. Trường hợp thay đổi dưới các ngưỡng quy định, doanh nghiệp chỉ cần thực hiện trách nhiệm báo cáo và tự chịu trách nhiệm về nội dung điều chỉnh.

Theo ông Quang, các quy định này đã được quy định trong Luật Bảo vệ môi trường và Nghị định 08, song Bộ sẽ tiếp tục nghiên cứu để có hướng dẫn cụ thể và rõ ràng hơn trong quá trình thực hiện. Sau các đợt rà soát, cắt giảm thủ tục hành chính theo các nghị quyết mới của Chính phủ, số lượng đối tượng phải thực hiện thủ tục môi trường đã giảm đáng kể. Nhiều cơ sở trước đây thuộc diện phải xin giấy phép môi trường nay chỉ còn thực hiện thủ tục đăng ký môi trường.

Đối với cơ chế EPR, Chính phủ đã ban hành Nghị định 44 năm 2026 hướng dẫn thực hiện. Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang tiếp tục ghi nhận các kiến nghị liên quan đến đối tượng áp dụng, chi phí thực hiện cũng như các nội dung gắn với kinh tế tuần hoàn để nghiên cứu, hoàn thiện trong thời gian tới.

Liên quan đến hệ thống tiếp nhận thông tin phục vụ công tác quản lý môi trường, ông Quang thừa nhận thời gian qua vẫn xảy ra một số sự cố kỹ thuật. Bộ đã giao các đơn vị chuyên môn rà soát, nâng cấp hệ thống nhằm bảo đảm vận hành ổn định hơn.

Theo lãnh đạo Cục Môi trường, toàn bộ các kiến nghị của doanh nghiệp và hiệp hội sẽ được Bộ tổng hợp, phân tích sâu hơn, đồng thời phối hợp với các bộ, ngành liên quan xử lý những nội dung vượt thẩm quyền trước khi báo cáo Chính phủ xem xét, quyết định.