Mở rộng không gian phát triển từ đại ngàn ra biển lớn

Trước khi sáp nhập, Đắk Lắk được xác định là trung tâm vùng Tây Nguyên với hạt nhân là đô thị Buôn Ma Thuột. Trong khi đó, Phú Yên có lợi thế về kinh tế biển, cảng biển, logistics và du lịch. Sự hợp nhất đã tạo nên một thực thể phát triển mới với những lợi thế: vừa có rừng, có biển; vừa có cao nguyên, đồng bằng; vừa là cửa ngõ Tây Nguyên, có không gian vươn ra biển Đông.

Vì vậy, thay đổi lớn nhất của quy hoạch điều chỉnh không nằm ở các chỉ tiêu tăng trưởng hay danh mục dự án đầu tư, mà ở tư duy phát triển. Đắk Lắk được đặt trong không gian liên kết rộng lớn hơn, kết nối Tây Nguyên với duyên hải Nam Trung Bộ, với các trung tâm kinh tế ven biển và thị trường quốc tế thông qua hệ thống cảng biển.Quy hoạch mới đã mở rộng cánh cửa phát triển của Đắk Lắk từ cao nguyên ra biển lớn.

"Đắk Lắk đang ở giai đoạn xúc tiến mạnh mẽ đầu tư, thu hút đầu tư và mở ra lĩnh vực rất mới mẻ khi mà đại ngàn kết nối với biển xanh. Đắk Lắk vừa có cảng biển, vừa có những vùng nguyên liệu rất tốt. Với vai trò là Hiệp hội Logistics, chúng tôi sẽ xây dựng những chương trình hành động cụ thể để làm sao đưa chuỗi giá trị logistics vào áp dụng cho các sản phẩm của bà con cũng như các sản phẩm đầu ra phục vụ xuất khẩu",ông Trần Tiến Lợi, Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội Logistics và Cảng biển tỉnh Đắk Lắk chia sẻ.

Từ tầm nhìn đó, quy hoạch điều chỉnh đang từng bước hình thành cấu trúc phát triển mới cho tỉnh Đắk Lắk. Nếu trước đây địa phương chủ yếu phát triển theo một cực tăng trưởng thì nay hướng tới mô hình hai cực động lực. Phía Tây là Buôn Ma Thuột và vùng phụ cận, giữ vai trò trung tâm hành chính, giáo dục, y tế, khoa học công nghệ và chế biến nông sản. Phía Đông là Tuy Hòa và khu vực ven biển, phát huy vai trò trung tâm kinh tế biển, logistics, du lịch và giao thương quốc tế.

Không chỉ mở rộng không gian phát triển, quy hoạch điều chỉnh còn cho thấy bước chuyển quan trọng về chất lượng tăng trưởng. Trong nhiều năm qua, kinh tế Tây Nguyên nói chung và Đắk Lắk nói riêng vẫn dựa nhiều vào khai thác lợi thế tự nhiên.

Tuy nhiên, dư địa của mô hình này đang dần thu hẹp. Vì vậy, quy hoạch mới xác định rõ định hướng phát triển dựa trên kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo. Nắm bắt định hướng đó, các địa phương đã chủ động xây dựng những mô hình phát triển phù hợp.

Bà Ngô Thị Minh Trinh, Bí thư Đảng ủy xã Ea Knuếc cho biết giải pháp thực tiễn ở địa phương, vùng trọng điểm trồng cây sầu riêng: "Chúng tôi đang chi một nguồn ngân sách để ứng dụng công nghệ cao trong phân tích chất đất, phân bón, khí hậu để quy hoạch vùng trồng đảm bảo phù hợp với ngành hàng sầu riêng này. Bên cạnh đó nữa, chúng tôi ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất, chế biến cũng như trong quản lý, để khi sản phẩm sầu riêng đưa ra thị trường phải đảm bảo tất cả các chất lượng".

Điều đó cho thấy Đắk Lắk không chỉ hướng tới tăng trưởng nhanh mà còn hướng tới tăng trưởng bền vững. Những lĩnh vực như công nghiệp chế biến sâu, logistics, năng lượng tái tạo, du lịch chất lượng cao, nông nghiệp công nghệ cao và kinh tế số sẽ trở thành các động lực tăng trưởng mới.

"Chúng tôi đặt nhiều kỳ vọng vào những cơ hội đầu tư, sản xuất, kinh doanh mới trên cơ sở triển khai bản quy hoạch điều chỉnh. Để biến tiềm năng thành dự án, biến dự án thành kết quả tăng trưởng thực chất, hiệp hội mong muốn tỉnh nghiên cứu cơ chế thu hút đầu tư trọng điểm vào phát triển hạ tầng logistics, công nghiệp chế biến sâu, nông nghiệp công nghệ cao, du lịch và kinh tế số", ông Nguyễn Tấn Thuần, Phó chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp tỉnh Đắk Lắk nêu ý kiến.

Biến quy hoạch thành động lực tăng trưởng mới

Một điểm nổi bật khác của quy hoạch là đặt Đắk Lắk vào vị trí trung tâm của các mối liên kết vùng. Trong bối cảnh hiện nay, không địa phương nào có thể phát triển mạnh nếu chỉ dựa vào nguồn lực nội tại. Sự phát triển ngày càng phụ thuộc vào khả năng kết nối với các trung tâm kinh tế, hành lang giao thông, chuỗi cung ứng và chuỗi giá trị khu vực.

Tuy nhiên, quy hoạch dù tốt đến đâu cũng chỉ thực sự có ý nghĩa khi được hiện thực hóa bằng hành động. Thách thức đặt ra không chỉ là xây dựng các công trình hạ tầng chiến lược mà còn là cải cách mạnh mẽ môi trường đầu tư, đẩy nhanh chuyển đổi số, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và hoàn thiện cơ chế liên kết vùng. Địa phương đang chuẩn bị đồng bộ các điều kiện này để đón làn sóng đầu tư mới.

"Về phía tỉnh, chúng tôi tập trung cải cách hành chính, chuyển đổi số; đào tạo nguồn nhân lực và lực lượng lao động có tay nghề để phục vụ các dự án; đồng thời giải quyết kịp thời các khó khăn, vướng mắc của nhà đầu tư ngay từ khi triển khai", ông Trương Công Thái, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk cho biết.

Nhìn từ góc độ đó, Quy hoạch điều chỉnh tỉnh Đắk Lắk không đơn thuần là một văn bản quản lý nhà nước hay một bản đồ phân bổ nguồn lực. Đó là bản thiết kế cho tương lai. Theo quy hoạch, từ nay đến năm 2030, tỉnh cần huy động khoảng 676.000 tỷ đồng vốn đầu tư toàn xã hội để triển khai các dự án động lực về giao thông, logistics, cảng biển, sân bay, khu công nghiệp, khu kinh tế và các trung tâm dịch vụ quy mô lớn.

Ông Lương Nguyễn Minh Triết, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Đắk Lắk khẳng định, đây sẽ là giai đoạn địa phương tập trung tháo gỡ những điểm nghẽn về cải cách hành chính, cải thiện môi trường đầu tư, hạ tầng, liên kết vùng và không gian phát triển nhằm tạo nền tảng cho tăng trưởng dài hạn.

"Điều chỉnh quy hoạch tỉnh giai đoạn 2021 - 2023, tầm nhìn đến 2050 là dấu mốc quan trọng để định hướng bản đồ phát triển của tỉnh. Sau sáp nhập, Đắk Lắk bước vào một giai đoạn phát triển mới. Đây không đơn thuần là sự mở rộng địa giới hành chính mà là tái cấu trúc không gian phát triển, mở ra hình thành các động lực tăng trưởng mới, các chuỗi giá trị mới và các liên kết vùng mạnh mẽ hơn", ông Lương Nguyễn Minh Triết cho biết.

Từ cao nguyên đến biển lớn, từ khát vọng đến hành động, bản quy hoạch mới đang mở ra cơ hội để Đắk Lắk kiến tạo vị thế mới trên bản đồ phát triển đất nước. Đắk Lắk đang hướng tới trở thành cực tăng trưởng mới của không gian liên kết Tây Nguyên - Duyên hải Nam Trung Bộ, phát triển dựa trên đổi mới sáng tạo, kinh tế xanh và hội nhập sâu rộng.