AH-64 Apache xuất trận tại Hormuz

Phối hợp cùng phi đội trực thăng MH-60S Seahawk, lực lượng vận hành AH-64 Apache đã truy kích và phá hủy 6 tàu tấn công của Iran trong một đợt tập kích đa lớp, trong đó sử dụng tên lửa hành trình, máy bay không người lái và các phương tiện tấn công đường biển cỡ nhỏ theo chiến thuật “bầy đàn”.

Hoạt động này nằm trong khuôn khổ “Chiến dịch Tự do” của Mỹ, trong đó Hải quân Mỹ được giao nhiệm vụ hộ tống và dẫn đường cho các tàu thương mại đang bị ảnh hưởng bởi phong tỏa tại eo biển Hormuz, đồng thời khôi phục lưu thông hàng hải qua khu vực này.

MH-60S Seahawk là trực thăng đa nhiệm của Hải quân Mỹ, được trang bị tên lửa AGM-114 Hellfire, chuyên đảm nhiệm các nhiệm vụ tấn công nhanh nhằm vào mục tiêu mặt nước cơ động. Trực thăng này thường hoạt động từ tàu khu trục, tàu đổ bộ hoặc các căn cứ tiền phương, đặc biệt hiệu quả trong môi trường tác chiến hạn chế như các tuyến hàng hải hẹp, trong đó có eo biển Hormuz.

Theo Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM), Iran đã tiến hành một cuộc tấn công nhiều lớp nhằm vào tàu chiến Mỹ và tàu thương mại, sử dụng đồng thời tên lửa hành trình, UAV và tàu tấn công tốc độ cao theo chiến thuật áp đảo. Lực lượng Mỹ đã đáp trả triển khai hệ thống phòng không – phòng thủ tên lửa để đánh chặn các mục tiêu trên không, đồng thời sử dụng trực thăng MH-60S và AH-64 Apache để truy kích và phá hủy các tàu tấn công trên mặt nước. CENTCOM cho biết cuộc tấn công không gây thương vong hay thiệt hại cho phía Mỹ và các tuyến hàng hải vẫn được bảo vệ.

Việc sử dụng AH-64 Apache trong môi trường tác chiến hải quân được xem là điểm đáng chú ý. Dù là trực thăng tấn công mặt đất của Lục quân, Apache sở hữu cảm biến hiện đại và vũ khí chính xác chẳng hạn như tên lửa Hellfire, cho phép nó đạt hiệu quả cao khi đối phó các mục tiêu nhỏ, di động trên biển. Diễn biến này phản ánh xu hướng tích hợp liên quân ngày càng sâu trong học thuyết tác chiến Mỹ.

Các cuộc giao tranh gần đây cho thấy xung đột hải quân không còn xoay quanh các trận đánh quy mô lớn giữa tàu chiến, mà chuyển sang mô hình tác chiến phân tán và đa lớp. UAV giá rẻ, tàu cao tốc, tên lửa tầm ngắn và trực thăng tác chiến đang trở thành những công cụ chủ đạo trong các đòn tấn công bão hòa nhằm gây quá tải hệ thống phòng thủ đối phương.

Trong bối cảnh đó, trực thăng như Apache và Seahawk đóng vai trò “cầu nối” giữa các hệ thống phòng thủ tầm cao và các mối đe dọa giá rẻ, cơ động thấp. Chúng cho phép phản ứng linh hoạt hơn trong môi trường phức tạp, đồng thời giảm sự phụ thuộc vào các hệ thống đánh chặn đắt tiền.

“Điểm mù” chiến lược đối với Mỹ

Xét từ góc độ chiến lược, các cuộc tấn công sử dụng hàng loạt vũ khí nhỏ như xuồng không người lái hay UAV bầy đàn của Iran không gây thiệt hại quy mô lớn nhưng lại làm tiêu hao hệ thống phòng thủ và nguồn lực tác chiến của đối phương theo thời gian. Mỗi lần đánh chặn, mỗi chuyến tuần tra hay mỗi đợt phản ứng đều tiêu tốn nguồn lực hữu hạn của Mỹ.

Xung đột hải quân hiện đại đang dịch chuyển khỏi mô hình đối đầu truyền thống, hướng tới các cuộc giao tranh phân tán trong không gian hẹp, nơi UAV, tàu nhỏ và trực thăng trở thành lực lượng chủ chốt. Nếu các đòn tấn công chi phí thấp được duy trì ở cường độ cao, cán cân sức mạnh có thể thay đổi. Khi đó Mỹ khó có thể duy trì mức độ hỏa lực lớn trong thời gian dài.

Trên thực tế, lực lượng Mỹ đã triển khai hiệu quả các trực thăng MH-60S Seahawk và AH-64 Apache để bảo vệ tàu chiến và tàu dân sự tại eo biển Hormuz. Các hoạt động này có thể được lặp lại nhiều lần trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, tác động lớn nhất đối với Mỹ không nằm ở chiến trường trực tiếp, mà ở chuỗi cung ứng hậu cần phía sau.

Ban đầu, những áp lực này có thể chưa biểu hiện rõ trên tuyến đầu. Nhưng theo thời gian, chúng có thể gây ra tình trạng thiếu hụt nguồn lực, làm suy giảm đáng kể khả năng duy trì các kế hoạch tác chiến của Mỹ tại Hormuz và khu vực rộng hơn.

Điểm then chốt trong chiến lược của Iran trong cuộc xung đột hiện nay là không nhất thiết tạo ra thiệt hại tức thời, mà hướng tới bào mòn năng lực duy trì chiến đấu của đối phương. Theo một số đánh giá, đây cũng là khía cạnh mà các nhà hoạch định chiến lược của Mỹ có xu hướng đánh giá chưa đầy đủ.