Phát biểu bế mạc, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Việt Nam Nguyễn Thanh Tịnh cho biết, trong suốt chương trình làm việc,Diễn đàn Pháp luật ASEAN 2026 đã mang đến một nền tảng đối thoại cởi mở, đa chiều và thực chất về những vấn đề đang đặt ra đối với lĩnh vực pháp luật và tư pháp trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển mạnh mẽ.

Các phiên toàn thể phản ánh toàn diệnbức tranh ứng dụng AI trong xây dựng pháp luật và tổ chức thi hành pháp luật; từ thực tiễn của Việt Nam, kinh nghiệm của các quốc gia ASEAN đến những bài học từ Liên minh châu Âu và các tổ chức quốc tế.

Những chia sẻ về việc ứng dụng AI trong nghiên cứu pháp luật, xây dựng chính sách, phát triển cơ sở dữ liệu pháp luật quốc gia, hỗ trợ người dân và doanh nghiệp tiếp cận pháp luật, cũng như các mô hình thực tiễn trong xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật đã cho thấy AI đang từng bước trở thành một công cụ quan trọng góp phần nâng cao chất lượng quản trị nhà nước và hiệu quả của hệ thống tư pháp.

Bên cạnh đó, các phiên thảo luận chuyên đề đã mở rộng góc nhìn đối với nhiều vấn đề mới mang tính chiến lược như chủ quyền AI quốc gia, quản trị AI trong khu vực ASEAN, trọng tài trong kỷ nguyên số, cách tiếp cận lấy con người làm trung tâm trong phát triển và ứng dụng AI, cũng như những cơ hội và thách thức của AI đối với quản trị quốc gia thông minh.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tịnh, những trao đổi từ các chuyên gia của ASEAN, ERIA, Liên minh châu Âu, UNCITRAL, OECD và các đối tác quốc tế đã khẳng định rằng không có một mô hình quản trị AI chung phù hợp cho mọi quốc gia.

Tuy nhiên, các nướcđều thống nhất việc phát triển và ứng dụng AI cần đặt trên nền tảng của pháp quyền, tính minh bạch, trách nhiệm giải trình, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và hướng tới sự phát triển bền vững.

Cụ thể hóa các thông điệp thành hành động thiết thực

Từ những trao đổi và kết quả đạt được, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Việt Nam khẳng định diễn đàn đã góp phần làm sâu sắc hơn hợp tác ASEAN trong lĩnh vực pháp luật và tư pháp, đồng thời mở ra những hướng tiếp cận mới đối với chuyển đổi số và thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật.

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Việt Nam nhấn mạnh,AI không chỉ là đối tượng điều chỉnh của pháp luật mà còn đang trở thành công cụ hỗ trợ ngày càng hiệu quả trong toàn bộ quá trình xây dựng, hoàn thiện và tổ chức thi hành pháp luật.

Trước tốc độ phát triển nhanh chóng của công nghệ, các quốc gia cần chuyển từ tư duy quản lý sang tư duy quản trị, xây dựng các khuôn khổ pháp lý linh hoạt, thích ứng, dựa trên quản trị rủi ro, đồng thời vẫn tạo điều kiện cho đổi mới sáng tạo.

Theo Thứ trưởng, trong một khu vực đa dạng như ASEAN, việc chia sẻ kinh nghiệm, tăng cường đối thoại chính sách, phát triển nguồn nhân lực pháp lý số và thúc đẩy hợp tác giữa các cơ quan tư pháp, các cơ sở nghiên cứu, doanh nghiệp công nghệ và các tổ chức quốc tế sẽ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng nhằm thu hẹp khoảng cách phát triển và nâng cao năng lực quản trị AI của mỗi quốc gia.

"Sự phát triển của AI phải luôn hướng tới phục vụ con người. Công nghệ cần trở thành công cụ giúp nâng cao khả năng tiếp cận công lý, nâng cao chất lượng dịch vụ công pháp lý, tăng cường hiệu quả quản trị nhà nước và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội một cách bao trùm và bền vững", Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tịnh cho biết.

Thứ trưởng Bộ Tư pháp cho rằng, trong thời gian tới, các quốc gia ASEAN cần tiếp tục phát huy kết quả của diễn đàn, cụ thể hóa các thông điệp và nhận thức chung thành những ưu tiên hợp tác và hành động thiết thực thông qua các cơ chế của ASEAN, đồng thời tăng cường hợp tác với các đối tác quốc tế.

Trong đó, cần đặc biệt quan tâm thúc đẩy xây dựng và hoàn thiện các khuôn khổ pháp lý phù hợp tại khu vực, nhằm bảo đảm AI được phát triển và ứng dụng một cách an toàn, an ninh, có trách nhiệm, minh bạch và lấy con người làm trung tâm.

Nhấn mạnh Việt Nam đang bước vào kỷ nguyên vươn mình, trong đó chuyển đổi số đóng vai trò quan trọng, Thứ trưởng cho biết, Việt Nam luôn coi trọng và sẽtích cực thúc đẩy hợp tác pháp luật và tư pháp trong ASEAN cũng như với các đối tác quốc tế.

"Diễn đàn là tiền đề cho một mạng lưới hợp tác pháp luật số sâu rộng. Những sáng kiến ngày hôm nay cần sớm được chuyển hóa thành các khuôn khổ hợp tác, hành động cụ thể tại khu vực", Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tịnh cho biết.