Diễn đàn nhân dân Nga - Việt lần thứ hai có sự tham gia của hơn 300 đại biểu, trong đó đoàn Việt Nam có đại diện đến từ 10 địa phương và khoảng 40 cơ quan, ban, ngành, cùng đông đảo đại biểu Nga. Sự tham gia rộng rãi này thể hiện sự quan tâm của các cơ quan, tổ chức và nhân dân hai nước đối với việc thúc đẩy quan hệ hữu nghị và hợp tác Việt Nam -Nga.

Từ đối thoại đến những kết nối cụ thể

Phát biểu bế mạc diễn đàn, ông Nguyễn Ngọc Hùng, Phó Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam khẳng định, diễn đàn đã đạt được mục tiêu chuyển từ đối thoại sang hành động, từ những định hướng hợp tác chung sang các sáng kiến cụ thể.Chương trình diễn đàn được tổ chức khoa học, kết hợp giữa phiên khai mạc, phiên toàn thể, các hội thảo chuyên đề và hoạt động thực tế, tạo điều kiện để đại biểu tìm hiểu sâu hơn về đất nước, con người, môi trường hợp tác và cơ hội kết nối giữa hai bên.

Nội dung thảo luận phong phú, có chiều sâu, với sự tham gia của đại diện các cơ quan hoạch định chính sách, cơ quan quản lý nhà nước, giới học thuật và các tổ chức nhân dân. Sự đa dạng về thành phần diễn giả mang đến nhiều góc nhìn, đồng thời tạo không khí trao đổi cởi mở và tương tác cao. Công tác tổ chức chu đáo, trọng thị cũng góp phần vào thành công chung của diễn đàn.

Tại các phiên thảo luận, đại biểu hai nước khẳng định tình hữu nghị truyền thống Việt Nam - Nga là tài sản quý báu của hai dân tộc, bày tỏ vui mừng trước những bước phát triển trong quan hệ song phương thời gian qua, đồng thời trao đổi về định hướng hợp tác trong giai đoạn tới.

Diễn đàn nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục phát huy những kết nối đã được thiết lập, xác định rõ đối tác, đầu mối phối hợp và lộ trình triển khai để các sáng kiến sớm đi vào thực tế. Tăng cường hợp tác giữa các tổ chức nhân dân, địa phương và doanh nghiệp trong thương mại, du lịch, giáo dục - đào tạo và y tế; coi khoa học - công nghệ, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo là những hướng ưu tiên; đồng thời mở rộng giao lưu văn hóa, nghệ thuật và thanh niên.

Một điểm đáng chú ý là diễn đàn không chỉ dừng lại ở việc trao đổi ý tưởng mà còn tạo điều kiện để các đối tác tìm kiếm cơ hội hợp tác cụ thể. Việc ký kết Bản ghi nhớ hợp tác giữa Quỹ thúc đẩy phát triển hợp tác Nga - Việt “Truyền thống và Hữu nghị” với một tổ chức của Nga, cùng các trao đổi về việc tham gia Mạng lưới Trí thức Nga - Việt, là những bước đi cụ thể nhằm chuyển các sáng kiến thành hoạt động hợp tác trong thời gian tới.

Nhìn thẳng vào thách thức để mở rộng thương mại

Một trong những sản phẩm cụ thể của Mạng lưới Trí thức Nga - Việt là báo cáo “Thương mại Nga - Việt: Thực trạng giai đoạn 2025–2026, những thách thức mang tính hệ thống và chiến lược thích ứng của doanh nghiệp”. Báo cáo phân tích những rào cản trong thương mại song phương, đồng thời đề xuất giải pháp giúp doanh nghiệp hai nước thúc đẩy hợp tác.

Anna Sytnik, đồng tác giả báo cáo trong trả lời phỏng vấn VOV cho biết, nghiên cứu được thực hiện với sự phối hợp của Ủy ban Đối ngoại Saint Petersburg và Quỹ thúc đẩy phát triển hợp tác Nga - Việt “Truyền thống và Hữu nghị”. Báo cáo không chỉ đánh giá khoảng cách giữa mục tiêu và thực tế thương mại song phương, còn phân tích những rào cản như các biện pháp trừng phạt nhằm vào Nga, những khó khăn liên quan đến khu vực thương mại tự do, hỗ trợ doanh nghiệp ở thị trường nước ngoài và vấn đề nội địa hóa.

Đến năm 2030, mục tiêu kim ngạch thương mại song phương được đặt ra là 15 tỷ USD. Tuy nhiên, hiện nay, con số này mới chỉ đạt khoảng 5 tỷ USD. Theo nhà nghiên cứu Anna, “điều đó có nghĩa là kim ngạch thương mại cần tăng trưởng 25% mỗi năm, một nhiệm vụ rất khó khăn”. Từ đó, nhóm nghiên cứu đưa ra các khuyến nghị nhằm tháo gỡ khó khăn, tạo nền tảng cho hợp tác lâu dài và cùng có lợi.

Báo cáo đề cập những thách thức như các biện pháp trừng phạt nhằm vào Nga, khó khăn liên quan đến khu vực thương mại tự do, việc hỗ trợ doanh nghiệp khi hoạt động ở thị trường nước ngoài và yêu cầu nội địa hóa. Nhóm tác giả đồng thời đưa ra các khuyến nghị nhằm giúp doanh nghiệp nhận diện rào cản, điều chỉnh chiến lược và tìm kiếm cơ hội hợp tác phù hợp.

Tăng cường vai trò kết nối của các tổ chức và doanh nghiệp

Từ góc độ kết nối thị trường, ông Trần Văn Tám, Giám đốc Trung tâm Hợp tác Việt - Nga cho biết, trung tâm được thành lập nhằm thúc đẩy hợp tác toàn diện giữa hai nước, kết nối các địa phương, đối tác và hỗ trợ hoạt động kinh tế, thương mại cũng như giao lưu nhân dân. Trong vai trò kết nối, trung tâm cũng đã mang tới nhiều sản phẩm và thông tin doanh nghiệp cho các đối tác Nga.

Theo ông Trần Văn Tám, sự tham gia của các nhà khoa học, nhà giáo dục và doanh nghiệp tại diễn đàn đã tạo thêm cơ hội để các bên tìm hiểu nhu cầu, xác định lĩnh vực quan tâm và mở rộng mạng lưới đối tác. Các đối tác Nga rất quan tâm tới thị trường Việt Nam bởi đây là thị trường giàu tiềm năng và là con đường giúp đối tác Nga mở rộng đầu tư ra khu vực Đông Nam Á.

Trên cở sở quan hệ chính trị tốt đẹp được lãnh đạo hai bên thiết lập và củng cố, các doanh nghiệp được tạo nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển giao thương. Trong bối cảnh hiện nay, khi Nga đang gặp các rào cản do các lệnh cấm vận, đặc biệt là các giao dịch qua ngân hàng quốc tế, trung tâm hợp tác Nga - Việt cũng đề xuất các giải pháp trao đổi hàng với hàng hoặc khai thác thông qua ngân hàng Việt - Nga.

Những kết nối như vậy có thể tạo nền tảng cho các hoạt động tiếp theo, từ trao đổi thông tin thị trường, kết nối doanh nghiệp đến hợp tác nghiên cứu, đào tạo và triển khai dự án. Để phát huy hiệu quả, các sáng kiến cần được cụ thể hóa thành chương trình hợp tác, gắn với nhu cầu thực tế và có đầu mối phối hợp giữa các bên.

Diễn đàn nhân dân lần thứ hai kết thúc. Hai bên nhất trí tiếp tục tổ chức Diễn đàn lần thứ ba tại Việt Nam, tạo cơ hội đánh giá kết quả triển khai các sáng kiến đã đề xuất và thúc đẩy những hình thức hợp tác mới.