Một số trường thu học phí văn bằng 2 vượt quy định

Thanh tra Chính phủ vừa công bố kết luận thanh tra trách nhiệm của Đại học Quốc gia Hà Nội trong việc thực hiện cơ chế tự chủ giai đoạn 2021-2024, chỉ ra nhiều vi phạm trong công tác đào tạo, quản lý tài chính, ngân sách, đầu tư xây dựng và sử dụng tài sản công tại đơn vị này và một số trường thành viên, trực thuộc.

Theo kết luận thanh tra, năm học 2023-2024, Trường Quản trị và Kinh doanh ban hành quyết định quy định mức thu và thực hiện thu học phí đối với 8 chương trình đào tạo chưa đạt kiểm định chất lượng, chưa ban hành định mức kinh tế - kỹ thuật. Mức thu được áp dụng là 6-7 triệu đồng/tháng đối với trình độ cử nhân, 6,75-7,5 triệu đồng/tháng đối với thạc sĩ và 11 triệu đồng/tháng đối với tiến sĩ. Thanh tra Chính phủ xác định việc thu học phí này trái quy định.

Vi phạm về học phí cũng được phát hiện tại Trường Đại học Kinh tế và Trường Đại học Giáo dục đối với chương trình đào tạo văn bằng 2.

Cụ thể, năm học 2021-2022, Trường Đại học Kinh tế quy định và thực tế thu học phí văn bằng 2 các ngành kinh tế ở mức 450.000 đồng/tín chỉ, cao hơn mức 360.000 đồng/tín chỉ theo quy định. Trường Đại học Giáo dục thu học phí văn bằng 2 đối với các ngành đào tạo giáo viên ở mức 470.000 đồng/tín chỉ, trong khi mức quy định là từ 303.000 đến 427.200 đồng/tín chỉ.

Theo kết luận thanh tra, việc thu học phí văn bằng 2 tại hai trường này thuộc diện vi phạm hành chính theo quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giáo dục.

Về công tác tuyển sinh, trong 8 trường được kiểm tra, có 6 trường tuyển sinh vượt chỉ tiêu do Bộ Giáo dục và Đào tạo hoặc Đại học Quốc gia Hà Nội giao, gồm Trường Đại học Công nghệ, Trường Đại học Khoa học liên ngành và Nghệ thuật, Trường Đại học Giáo dục, Trường Đại học Ngoại ngữ, Trường Đại học Kinh tế và Trường Quốc tế.

8 trường trích lập quỹ học bổng chưa đủ

Kết luận thanh tra cũng chỉ ra những vi phạm trong việc trích lập và sử dụng quỹ học bổng khuyến khích học tập tại các trường thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội.

Theo quy định, các cơ sở giáo dục phải trích lập quỹ học bổng khuyến khích học tập theo tỷ lệ quy định trên số tiền học phí thu được. Tuy nhiên, trong giai đoạn 2021-2024, cả 8 trường được kiểm tra đều chưa trích lập đủ 8% số tiền học phí để hình thành quỹ học bổng.

Tổng số tiền các trường phải trích lập theo quy định là hơn 332 tỷ đồng, trong khi số thực tế đã trích lập chỉ gần 238 tỷ đồng.

Ngoài việc trích lập chưa đủ, Thanh tra Chính phủ còn phát hiện 3 trường sử dụng quỹ học bổng khuyến khích học tập để chi cho các nội dung thuộc quỹ khác. Cụ thể, Trường Đại học Khoa học liên ngành và Nghệ thuật sử dụng hơn 1,57 tỷ đồng; Trường Quản trị và Kinh doanh sử dụng 742 triệu đồng; Trường Đại học Công nghệ sử dụng hơn 596 triệu đồng.

Đây là những nội dung được cơ quan thanh tra xác định chưa đúng quy định trong quản lý và sử dụng quỹ học bổng.

Hơn 215 tỷ đồng kinh phí hỗ trợ chi thường xuyên cao hơn quy định

Trong công tác quản lý tài chính, Thanh tra Chính phủ xác định Đại học Quốc gia Hà Nội phê duyệt mức độ tự chủ tài chính chưa đúng quy định, dẫn đến kinh phí ngân sách nhà nước hỗ trợ chi thường xuyên trong giai đoạn 2021-2024 cao hơn quy định, với số tiền ước tính hơn 215,67 tỷ đồng.

Riêng năm học 2021-2022, đơn vị phân bổ và quyết toán 6 tỷ đồng kinh phí chi thường xuyên từ ngân sách nhà nước cho Trường THPT Khoa học Giáo dục để thuê cơ sở vật chất, trong khi trường thuộc diện tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư.

Đối với nguồn kinh phí trích chuyển, Đại học Quốc gia Hà Nội chưa hạch toán, lập báo cáo tài chính riêng hằng năm và chưa tổng hợp đầy đủ vào báo cáo gửi Bộ Tài chính. Đơn vị đã phân bổ kinh phí cho 66 khoản chi với tổng số tiền hơn 138,36 tỷ đồng, trong đó có các khoản chi chưa đúng quy định hoặc trùng với nhiệm vụ đã được ngân sách nhà nước cấp kinh phí.

Công tác kiểm tra, quyết toán và thu hồi kinh phí tại các đơn vị cũng chưa đầy đủ. Ban Kế hoạch - Tài chính chưa kiểm tra, quyết toán, thu hồi hơn 18,24 tỷ đồng kinh phí còn dư tại các đơn vị.

Về quản lý tài sản công, một số đơn vị mua sắm ô tô có giá cao hơn mức tối đa quy định. Văn phòng Đại học Quốc gia Hà Nội, Trường Quản trị và Kinh doanh và Trường Đại học Ngoại ngữ cho thuê, liên doanh, liên kết tài sản công khi chưa có đề án được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Tại Trường Quản trị và Kinh doanh, dù hoạt động liên doanh, liên kết với một doanh nghiệp đã chấm dứt từ tháng 10/2022, doanh nghiệp này vẫn chiếm dụng mặt bằng diện tích 100 m² tại thời điểm thanh tra.

Phát hiện vi phạm trong các dự án đầu tư công

Trong lĩnh vực đầu tư công, kết luận thanh tra nêu những vi phạm tại dự án của Bệnh viện Đại học Y Dược thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội. Dự án có thay đổi quy mô đầu tư nhưng chưa điều chỉnh chủ trương đầu tư trước khi phê duyệt dự án. Việc xác định tổng mức đầu tư chưa đúng quy định dẫn đến phân bổ vốn ngân sách vượt hơn 26,97 tỷ đồng.

Đến cuối tháng 4/2026, dự án đã giải ngân và đề nghị quyết toán hơn 493,8 tỷ đồng. Trong đó, gần 10,96 tỷ đồng được sử dụng cho thiết bị hành chính không nằm trong danh mục đầu tư đã được phê duyệt. Cơ quan thanh tra cũng chỉ ra nguy cơ quyết toán vượt tổng mức đầu tư khoảng 20,8 tỷ đồng.

Tại gói thầu xây dựng ký túc xá D7, D8 ở Hòa Lạc, việc phê duyệt bổ sung đơn giá dự toán chưa đúng quy định, với giá trị ước tính hơn 450 triệu đồng. Công tác nghiệm thu, quyết toán giữa chủ đầu tư và nhà thầu cũng có sai lệch, với giá trị ước tính hơn 765 triệu đồng.

Ngoài ra, kết luận thanh tra chỉ ra những tồn tại trong việc phê duyệt đề án tự chủ của các đơn vị sự nghiệp công lập; thành lập đơn vị sự nghiệp công lập khi chưa đáp ứng điều kiện về số lượng người làm việc; phê duyệt một số chương trình đào tạo khi chưa bảo đảm điều kiện về đội ngũ giảng viên cơ hữu phù hợp.

Đại học Quốc gia Hà Nội cũng phê duyệt thí điểm 6 ngành đào tạo trình độ đại học và trình Bộ Giáo dục và Đào tạo 3 ngành đào tạo thạc sĩ thuộc lĩnh vực sức khỏe khi chưa đáp ứng điều kiện về giảng viên cơ hữu theo quy định. Trường Đại học Khoa học liên ngành và Nghệ thuật không duy trì đủ giảng viên cơ hữu phù hợp đối với 4 ngành đào tạo.

Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Đại học Quốc gia Hà Nội, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Tài chính, Bộ Xây dựng, Bộ Khoa học và Công nghệ cùng các cơ quan liên quan thực hiện đầy đủ kết luận thanh tra; xử lý vi phạm, khắc phục hậu quả, thu hồi tiền và tài sản, chấn chỉnh công tác quản lý.

Đại học Quốc gia Hà Nội có trách nhiệm xây dựng kế hoạch thực hiện kết luận, rà soát điều kiện thành lập trường và mở ngành đào tạo, đồng thời chấn chỉnh công tác quản lý tài chính, ngân sách và tài sản công. Trường hợp phát hiện hành vi có dấu hiệu tội phạm gây thiệt hại tiền, tài sản nhà nước, hồ sơ cần được chuyển đến cơ quan điều tra có thẩm quyền để xử lý theo quy định.

Theo yêu cầu tại kết luận thanh tra, trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày công khai kết luận, Đại học Quốc gia Hà Nội phải báo cáo kết quả thực hiện, kèm tài liệu chứng minh việc khắc phục và xử lý các nội dung được kiến nghị.