Tuyến cao tốc 6 làn xe kết nối 7 tỉnh, thành phố

Trình bày tờ trình tóm tắt, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Anh Tuấn cho biết, dự án đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội được đầu tư nhằm hình thành tuyến đường bộ cao tốc kết nối Thủ đô Hà Nội với các địa phương trong Vùng nhằm đáp ứng nhu cầu vận tải bền vững, góp phần tạo động lực lan tỏa, mở ra không gian phát triển kinh tế mới...

Với chiều dài khoảng 349km, dự án đi qua địa bàn 7 địa phương: Thành phố Hà Nội, Ninh Bình, Hưng Yên, Thành phố Hải Phòng, Bắc Ninh, Thái Nguyên và Phú Thọ. Dự án gồm tuyến chính với quy mô 6 làn xe cao tốc, tốc độ thiết kế 100 - 120km/giờ và đường song hành (đường bên) dọc tuyến với quy mô tối thiểu 2 làn xe, tốc độ thiết kế 60 - 80km/giờ.

Sơ bộ tổng mức đầu tư khoảng 288.268 tỷ đồng, bao gồm: phần tuyến chính cao tốc khoảng 215.192 tỷ đồng, thực hiện bằng ngân sách trung ương; phần đường song hành khoảng 73.076 tỷ đồng, thực hiện bằng ngân sách địa phương.

Đề xuất 10 nhóm cơ chế đặc thù

Theo Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Anh Tuấn, Dự án đề xuất áp dụng 10 nhóm cơ chế, chính sách đặc biệt.

Cụ thể, 8 chính sách đã được Quốc hội cho phép áp dụng tại một số dự án liên quan: về thẩm quyền quyết định điều chỉnh chủ trương đầu tư; về thẩm định khả năng cân đối vốn cho Dự án; công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; về bãi đổ chất thải rắn xây dựng; về chuyển mục đích sử dụng rừng sang mục đích khác; về chỉ định thầu; về điều chỉnh các quy hoạch có liên quan; về giá trị tăng thêm từ khu vực dọc tuyến đường Dự án.

Bên cạnh đó là 2 chính sách mới về công tác bồi thường, hỗ trợ đối với doanh nghiệp bị thu hồi đất sản xuất; về thẩm quyền quyết định chuyển đổi hình thức đầu tư.

Trên cơ sở phân tích ưu, nhược điểm các hình thức đầu tư, để góp phần giảm chi phí logistics nhằm thu hút đầu tư, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng “2 con số”, Chính phủ đề xuất đầu tư dự án theo hình thức đầu tư công, triển khai thu phí sau khi hoàn thành.

Phòng chống tham nhũng, lãng phí khi thực hiện dự án

Trình bày Báo cáo thẩm tra sơ bộ, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, Thường trực Ủy ban nhất trí với sự cần thiết đầu tư đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội; đồng thời đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện tổng mức đầu tư sơ bộ trên cơ sở cập nhật đầy đủ số liệu, bảo đảm tính chính xác, khả thi và phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương.

Đối chiếu với Chiến lược, Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, quy hoạch có liên quan, Thường trực Ủy ban đề nghị tiếp tục giải trình đầy đủ chênh lệch giữa chiều dài 272km theo quy hoạch kết cấu hạ tầng đường bộ và phạm vi đầu tư 349km theo dự án.

Đối với hướng tuyến mới qua tỉnh Thái Nguyên, chứng minh rõ lợi ích tăng thêm lớn hơn chi phí phát sinh và giá trị tài sản hiện hữu có nguy cơ không được khai thác đầy đủ.

Đối với phương án đường trên cao tại tỉnh Ninh Bình và các đoạn đi qua khu đô thị, khu công nghiệp, cần so sánh đầy đủ phương án đi thấp, đi cao, tác động tiếng ồn, cảnh quan, chia cắt không gian, chi phí vòng đời và khả năng phát triển đô thị hai bên tuyến.

Kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản thống nhất sự cần thiết trình Quốc hội ban hành Nghị quyết về chủ trương đầu tư Dự án Đường vành đai 5, góp phần hoàn thiện mạng lưới kết cấu hạ tầng giao thông quốc gia, tăng cường kết nối vùng, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội cho Thủ đô và các địa phương trong vùng.

Tuy nhiên, Phó Chủ tịch Quốc hội cũng nêu rõ, cần phân tích rõ hơn sự cần thiết và hiệu quả đầu tư dự án. Tiếp tục rà soát phạm vi hướng tuyến, cơ sở lựa chọn quy mô và phương án phân kỳ đầu tư, phân chia các dự án thành phần bảo đảm phù hợp với quy hoạch, hạn chế giải phóng mặt bằng và nâng cao hiệu quả khai thác, hiệu quả quỹ đất. Đồng thời, làm rõ cơ chế điều phối giữa các dự án thành phần để bảo đảm tính đồng bộ trong triển khai kết nối và khai thác.

Bên cạnh đó, rà soát kỹ cơ sở xác định tổng mức đầu tư và đánh giá kỹ tính khả thi của phương án đầu tư với tổng mức đầu tư rất lớn, khoảng 236 ngàn tỷ đồng. Tiếp tục nghiên cứu hoàn thiện phương án bồi thường, hỗ trợ tái định cư, chuyển mục đích sử dụng đất, chuyển mục đích sử dụng rừng, bảo đảm quyền lợi ích hợp pháp của người dân và hài hòa lợi ích với nhà nước và doanh nghiệp.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên cũng yêu cầu tiếp tục rà soát các cơ chế chính sách đặc thù cho dự án, làm rõ cơ sở chính trị pháp lý và thực tiễn của các chính sách đặc thù, phạm vi áp dụng, tính cần thiết, tính khả thi và tác động đối với hệ thống pháp luật hiện hành. Làm rõ cơ chế kiểm tra, giám sát chặt chẽ, bảo đảm công khai, minh bạch, phòng chống tham nhũng, tiêu cực, thất thoát, lãng phí khi thực hiện dự án.

“Phó Chủ tịch Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất Chính phủ hoàn thiện các ý kiến đối với dự thảo Nghị quyết chủ trương đầu tư xây dựng Đường vành đai 5 vùng Thủ đô Hà Nội tại kỳ họp không thường lệ thứ nhất”, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên cho biết.