Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, việc xây dựng Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 123/2024 quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai nhằm bảo đảm phù hợp với Luật Đất đai 2024 và Luật Xử lý vi phạm hành chính (đã được sửa đổi, bổ sung); các nghị quyết, nghị định mới liên quan đến đất đai, cùng kế hoạch triển khai thi hành luật của Chính phủ.

Dự thảo Nghị định gồm 4 điều, trong đó đáng chú ý là quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai, trong đó đề xuất chủ tịch UBNDvcấp xã có quyền phạt tiền đến 250 triệu đồng, đối với hành vi vi phạm quy định về giấy tờ, chứng từ trong việc sử dụng đất như: Tẩy xóa, sửa chữa nội dung giấy tờ, dẫn đến việc cấp giấy chứng nhận bị sai lệch…Ngoài phạt tiền, chủ tịch UBND cấp xã có quyền tịch thu các giấy tờ đã bị tẩy xóa, sửa chữa, làm sai lệch nội dung, giấy tờ giả đã sử dụng.

Trước đây, đối với các hành vi vi phạm trên, chủ tịch UBND cấp xã có quyền ra quyết định phạt tiền tối đa 5 triệu đồng và thẩm quyền của chủ tịch UBND cấp huyện là phạt tiền tối đa 100 triệu đồng. Như vậy, dự thảo Nghị định trên đã nâng thẩm quyền xử phạt của chủ tịch ủy ban nhân dân cấp xã so với Nghị định 123/2024.

Ngoài nội dung trên, Dự thảo cũng bổ sung Điều 3a quy định rõ nguyên tắc xác định hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai. Theo đó, hành vi vi phạm phải được quy định trong Luật Đất đai và tại Nghị định; việc xác định hành vi phải do cơ quan, người có thẩm quyền thực hiện đúng trình tự, thủ tục pháp luật.

Dự thảo cũng làm rõ việc áp dụng mức xử phạt đối với đơn vị hành chính đặc khu tương đương cấp xã, phường; đồng thời quy định vợ, chồng hoặc nhiều người có chung quyền sử dụng đất khi vi phạm thì áp dụng xử phạt như một cá nhân, trừ trường hợp cùng thực hiện hành vi vi phạm.

Về xử phạt đối với hành vi không thực hiện đăng ký biến động đất đai, dự thảo sửa đổi theo hướng phạt tiền từ 2 đến 3 triệu đồng đối với các trường hợp thuộc diện phải đăng ký theo quy định của Luật Đất đai, trừ trường hợp nhận chuyển nhượng để thực hiện dự án đầu tư thông qua thỏa thuận nhận chuyển quyền sử dụng đất.

Bên cạnh đó, dự thảo nghị định dự kiến điều chỉnh, thay thế một số cụm từ nhằm bảo đảm thống nhất với cơ cấu tổ chức bộ máy mới và hệ thống pháp luật hiện hành; bãi bỏ một số quy định không còn phù hợp. Theo dự thảo, đối với các quyết định xử phạt vi phạm hành chính đã ban hành hoặc đã thi hành xong trước thời điểm Nghị định có hiệu lực mà còn khiếu nại, sẽ áp dụng quy định pháp luật có hiệu lực tại thời điểm ban hành quyết định để giải quyết.

Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 123/2024/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai hiện đã được Bộ Nông nghiệp và Môi trường trình Chính phủ, chờ ban hành.