Không tiếp tục tổ chức Cơ quan điều tra Viện kiểm sát nhân dân tối cao

Sáng 20/8, tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, thừa ủy quyền Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Công an, Đại tướng Lương Tam Quang trình bày Tờ trình về định hướng, chính sách xây dựng dự án Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi).

Một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo là hoàn thiện mô hình tổ chức cơ quan điều tra, đồng thời phân định lại thẩm quyền điều tra giữa các cơ quan.

Theo dự thảo, mô hình tổ chức Cơ quan điều tra trong Công an nhân dân được hoàn thiện theo hướng bỏ Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an cấp huyện, phù hợp với mô hình tổ chức bộ máy mới của Công an nhân dân.

Dự thảo đồng thời giao Bộ trưởng Bộ Công an quy định chi tiết về tổ chức, bộ máy Cơ quan điều tra của Công an nhân dân trên cơ sở cơ cấu tổ chức của Bộ Công an.

Đối với Viện kiểm sát nhân dân tối cao, dự thảo đề xuất không tiếp tục tổ chức Cơ quan điều tra.

Trong Quân đội nhân dân, dự thảo bổ sung quy định giao Bộ trưởng Bộ Quốc phòng quy định chi tiết về tổ chức, bộ máy Cơ quan điều tra trên cơ sở cơ cấu tổ chức của Bộ Quốc phòng. Cùng với việc điều chỉnh mô hình tổ chức, dự thảo Luật cũng hoàn thiện quy định về thẩm quyền của từng cơ quan điều tra.

Theo đó, thẩm quyền của Cơ quan điều tra Viện kiểm sát nhân dân tối cao sẽ được chuyển cho Cơ quan điều tra của Công an nhân dân và Cơ quan điều tra trong Quân đội nhân dân.

Đối với Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an cấp tỉnh, dự thảo sửa đổi, bổ sung quy định về thẩm quyền theo hướng cơ quan này được tiến hành điều tra các vụ án hình sự quy định tại các chương từ Chương XIV đến Chương XXIV của Bộ luật Hình sự, khi các tội phạm đó thuộc thẩm quyền xét xử của Tòa án nhân dân.

Đề xuất tăng tính linh hoạt trong phân công thẩm quyền

Để bảo đảm tính linh hoạt và thống nhất trong thực hiện thẩm quyền điều tra, dự thảo giao Bộ trưởng Bộ Công an quyết định việc phân công, điều chuyển thẩm quyền điều tra giữa các cơ quan điều tra trong Công an nhân dân.

Tương tự, trong Quân đội nhân dân, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng sẽ quyết định việc phân công, điều chuyển thẩm quyền giữa các cơ quan điều tra trong Quân đội nhân dân.

Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết Ủy ban tán thành việc bỏ Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an cấp huyện, phù hợp với mô hình tổ chức bộ máy mới của Cơ quan điều tra Công an nhân dân; đồng thời tán thành việc không tiếp tục tổ chức Cơ quan điều tra Viện kiểm sát nhân dân tối cao.

Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị nghiên cứu các giải pháp nhằm khắc phục những khó khăn, vướng mắc có thể phát sinh khi thực hiện những thay đổi này trên thực tế.

Một nội dung khác được Ủy ban Pháp luật và Tư pháp lưu ý là quy định về thẩm quyền điều tra theo loại tội và theo lãnh thổ của điều tra viên trung cấp, cao cấp là Trưởng hoặc Phó trưởng Công an cấp xã.

Theo ông Phan Chí Hiếu, Điều 39 của dự thảo đã mở rộng thẩm quyền so với quy định hiện hành của Bộ luật Tố tụng hình sự, đồng thời chưa đồng bộ với Điều 41 dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi).

"Ủy ban đề nghị đánh giá tác động kỹ lưỡng, đồng thời thuyết minh cụ thể về nội dung này để bảo đảm tính thống nhất giữa các quy định pháp luật", Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu nêu.

Như vậy, bên cạnh việc sắp xếp lại mô hình tổ chức cơ quan điều tra, dự thảo Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi) đặt trọng tâm vào việc phân định lại thẩm quyền điều tra, bảo đảm phù hợp với mô hình tổ chức mới của Công an nhân dân và Quân đội nhân dân.

Các nội dung về thẩm quyền, đặc biệt đối với lực lượng Công an cấp xã, sẽ tiếp tục được xem xét, đánh giá nhằm bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ giữa Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự và Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi).