FDI năm 2026 sẽ tập trung vào dòng vốn chất lượng cao, có hàm lượng công nghệ, giá trị gia tăng và sức lan tỏa lớn. Đây không chỉ là động lực tăng trưởng cho nền kinh tế với 2 con số, mà còn là nền tảng quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững trong dài hạn.

Theo số liệu từ Cục Thống kê, Bộ Tài chính, trong tháng 1 năm 2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 2,58 tỷ USD, giảm 40,6% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, thu hút đầu tư nước ngoài vẫn ghi nhận những gam màu sáng từ khả năng giải ngân và sự gia tăng của các dự án mới, khi vốn thực hiện đạt 1,68 tỷ USD, tăng 11,3% so với cùng kỳ năm ngoái. Vốn đăng ký cấp mới có 349 dự án được cấp phép, với số vốn đăng ký đạt 1,49 tỷ USD, tăng 23,8% so với cùng kỳ năm trước về số dự án và tăng 15,7% về số vốn đăng ký.

Trong đó, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo được cấp phép mới đầu tư trực tiếp nước ngoài lớn nhất với số vốn đăng ký đạt hơn 1 tỷ USD, chiếm 70,8% tổng vốn đăng ký cấp mới.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương nhận định, với mục tiêu tăng trưởng 2 con số giai đoạn 2026 - 2030, một trong những giải pháp quan trọng là huy động mọi nguồn lực trong xã hội cho đầu tư phát triển, trong đó đầu tư trực tiếp nước ngoài là nguồn lực quan trọng. Bộ Tài chính đã và đang xây dựng Đề án Phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài và Đề án Thu hút vốn đầu tư nước ngoài thế hệ mới, với các định hướng về thể chế, chính sách thông thoáng, hấp dẫn, vượt trội.

“Các nhà đầu tư nhìn thấy rõ Việt Nam có những động thái hết sức cụ thể trong việc chuẩn bị để sẵn sàng thu hút các dự án của các nhà đầu tư. Về các điều kiện cơ bản của các dự án đầu tư nước ngoài như: đất đai, năng lượng, nguồn nhân lực thì chúng ta đã có rất nhiều cái mới. Nguồn nhân lực thì chúng ta sẵn sàng rồi và Bộ được giao nhiệm vụ hướng tới đào tạo 50.000kỹ sư, người lao động chất lượng cao trong lĩnh vực công nghệ cao và bán dẫn” - Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương cho biết.

Đáng chú ý, cơ cấu dòng vốn FDI ngày càng dịch chuyển theo hướng chất lượng, với tỷ trọng gia tăng ở các lĩnh vực công nghệ cao, công nghiệp xanh, năng lượng tái tạo và kinh tế số. Trong đó, năng lượng là lĩnh vực nổi bật nhất. Hàng loạt dự án điện LNG, hydro xanh và năng lượng tái tạo được các nhà đầu tư nước ngoài đề xuất hoặc đẩy nhanh triển khai, như: Liên danh các nhà đầu tư Mỹ, Hàn Quốc, Singapore và Công ty cổ phần Đầu tư phát triển các Khu kinh tế biển Đồng bằng sông Cửu Long đã đề xuất đầu tư 10 tỷ USD để xây dựng Trung tâm điện LNG Cà Ná; SK Group (Hàn Quốc) mong muốn đầu tư 2 tỷ USD vào dự án nhiệt điện LNG công suất 1.500MW tại Nghệ An.

Điều này cũng cho thấy, trong bối cảnh cạnh tranh thu hút FDI ngày càng phức tạp, Việt Nam đang dần chuyển từ mô hình ưu đãi đại trà sang chính sách ưu đãi có điều kiện và định hướng, nhằm thu hút dòng vốn chiến lược, đồng thời bảo vệ lợi ích dài hạn của nền kinh tế. Mô hình FDI thế hệ mới không chỉ là công cụ thu hút vốn, mà phải trở thành đòn bẩy nâng cao năng lực công nghệ, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững.

Ông Chaturon Thipphiansak - Phó Tổng Giám đốc Công ty TNHH SCG Việt Nam, doanh nghiệp được biết đến là doanh nghiệp tiên phong trong phát triển xanh và bền vững đề xuất: “Các doanh nghiệp cần có chiến lược địa phương hóa và nâng cao khả năng thích ứng để ứng phó với những biến động về kinh tế toàn cầu, chi phí nhiên liệu và nguồn cung xanh, hay các tiêu chuẩn ESG nghiêm ngặt. Tại SCG, chúng tôi xem sự chuyển đổi này là cơ hội để tiên phong thông qua các sản phẩm bền vững, hoạt động kinh doanh có đạo đức và quan hệ đối tác mạnh mẽ, góp phần thúc đẩy quá trình tăng trưởng xanh của Việt Nam”.

Thành phố Đà Nẵng đang kiên trì cải thiện môi trường đầu tư, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số trong quản lý nhà nước, đồng hành cùng doanh nghiệp ngay từ khâu tiếp cận thông tin đến triển khai dự án. Trong bối cảnh dòng vốn FDI toàn cầu đang tái cấu trúc theo hướng bền vững, xanh và thông minh, Đà Nẵng được đánh giá là địa phương có khả năng đón đầu làn sóng đầu tư mới, nhất là các dự án công nghệ cao, trung tâm R&D và dịch vụ giá trị gia tăng.

Ông Phạm Đức Ấn, Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng khẳng định:“Thành phố Đà Nẵng mới, với vị thế, tiềm năng, sự năng động, thành phố đang chứng minh chủ trương phát triển của Trung ương rất đúng đắn. Đà Nẵng được xác định là trung tâm phát triển của miền Trung, tập trung vào phát triển công nghệ cao, khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo, trung tâm tài chính quốc tế và khu thương mại tự do… Ngoài tiếp tục phát triển du lịch, dịch vụ, thành phố tập trung thu hút đầu tư, nhất là đầu tư nước ngoài, các lĩnh vực công nghệ cao. Yêu cầu phát triển trong thời gian tới rất lớn. Liên quan đến đầu tư, Đà Nẵng cũng sẽ thông tin kịp thời và kịp thời hỗ trợ các doanh nghiệp”.

Theo các chuyên gia kinh tế, để tăng sức hút dòng vốn FDI chất lượng cao trong năm 2026, Việt Nam được khuyến nghị tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, điều chỉnh chính sách theo hướng minh bạch, nhất quán và thuận lợi hơn cho nhà đầu tư.

Năm 2026, Việt Nam tiếp tục bước vào “kỷ nguyên FDI mới”, trong đó mục tiêu không chỉ là thu hút vốn, mà là thu hút công nghệ, năng lực quản trị, tiêu chuẩn ESG và các chuỗi giá trị. Đây không chỉ là động lực tăng trưởng, mà còn là nền tảng quan trọng để Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững trong dài hạn.