Động thái này làm gia tăng căng thẳng giữa Moscow và London trong bối cảnh các cuộc tấn công bằng UAV của Ukraine ngày càng mở rộng về quy mô và phạm vi.

Đại sứ quán Nga tại London ngày 18/8 tuyên bố các hành động của Anh “chắc chắn sẽ dẫn đến những hậu quả mà nước này phải gánh chịu”, đồng thời cáo buộc London cố tình làm leo thang cuộc xung đột Ukraine. Moscow cho rằng mức độ can dự của Anh càng sâu và sự hỗ trợ dành cho Kiev càng lớn thì “cái giá” mà London phải trả càng cao.

Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov cũng cho rằng Moscow có quyền coi việc Anh trực tiếp tham gia vào các cuộc tấn công nhằm vào lãnh thổ Nga là hành động tham gia cuộc chiến. Phát biểu được đưa ra sau khi truyền thông Anh đưa tin các UAV do các công ty của Anh sản xuất đã được Ukraine sử dụng trong một số chiến dịch tập kích tầm xa.

Vì sao Anh trở thành mục tiêu cảnh báo của Nga?

Anh là một trong những quốc gia phương Tây tích cực nhất trong việc hỗ trợ quân sự cho Ukraine kể từ khi xung đột Nga-Ukraine bùng phát năm 2022. London không chỉ cung cấp UAV mà còn viện trợ tên lửa tầm xa, xe tăng, hệ thống phòng không, pháo binh và huấn luyện binh sĩ Ukraine.

Đáng chú ý, tháng 4 vừa qua, Bộ Quốc phòng Anh công bố gói viện trợ UAV lớn nhất từ trước đến nay cho Ukraine, với kế hoạch cung cấp ít nhất 120.000 UAV, trong đó có UAV tấn công tầm xa, UAV trinh sát, thu thập thông tin tình báo, UAV hậu cần và các phương tiện không người lái trên biển. Đến tháng 6, London công bố thêm khoản tài trợ 752 triệu bảng Anh, bao gồm 150.000 UAV cho Ukraine trong năm 2026.

Anh cũng từng là quốc gia đầu tiên cung cấp cho Ukraine xe tăng chiến đấu chủ lực Challenger 2 và tên lửa hành trình Storm Shadow. Vì vậy, từ góc nhìn của Moscow, việc vũ khí có nguồn gốc Anh được sử dụng trong các cuộc tấn công sâu vào lãnh thổ Nga có thể được xem là một bước gia tăng mức độ can dự của London.

Tuy nhiên, Bộ Quốc phòng Anh chưa xác nhận cụ thể việc UAV do nước này sản xuất được sử dụng trong các cuộc tấn công nêu trên.

Các cuộc tấn công bằng UAV đang gây sức ép lên Nga

Cảnh báo của Moscow được đưa ra trong bối cảnh Ukraine gia tăng các cuộc tập kích bằng UAV nhằm vào các cơ sở năng lượng, công nghiệp và hậu cần của Nga. Một trong những mục tiêu được chú ý là các cơ sở của Wildberries, tập đoàn bán lẻ lớn của Nga, mà Kiev cáo buộc có liên quan đến hoạt động cung ứng linh kiện quân sự. Moscow và Wildberries phủ nhận cáo buộc này.

Trong những ngày gần đây, khu vực Moscow cũng hứng chịu các cuộc tấn công UAV quy mô lớn. Giới chức Nga cho biết Ukraine đã phóng hơn 600 UAV nhằm vào khu vực thủ đô trong đêm 17-18/8, trong một trong những đợt tập kích lớn nhất nhằm vào Moscow kể từ khi xung đột bắt đầu.

Những cuộc tấn công này cho thấy năng lực tiến hành các chiến dịch tầm xa của Ukraine đang ngày càng được mở rộng. Kiev tập trung vào các mục tiêu năng lượng và công nghiệp nhằm gây sức ép lên nguồn thu của Nga, đồng thời buộc Moscow phải phân bổ thêm nguồn lực cho phòng không và bảo vệ các cơ sở chiến lược.

“Hậu quả” đối với Anh có thể là gì?

Điểm đáng chú ý nhất trong tuyên bố của Nga là Moscow không nêu cụ thể hình thức “hậu quả” mà Anh có thể phải đối mặt. Điều này khiến cảnh báo vừa mang tính răn đe, vừa để ngỏ nhiều khả năng đáp trả.

Ở cấp độ quân sự, Nga có thể tăng cường các biện pháp nhằm vào những lợi ích hoặc cơ sở liên quan đến Anh ở bên ngoài lãnh thổ Anh. Tuy nhiên, một cuộc tấn công trực tiếp vào lãnh thổ Anh sẽ là bước leo thang nghiêm trọng, bởi Anh là thành viên NATO.

Một khả năng khác được các nhà quan sát đề cập là Nga gia tăng các hoạt động chiến tranh mạng, phá hoại hoặc các hình thức gây sức ép phi quân sự nhằm vào Anh và các nước châu Âu. Trong những năm qua, London và các đồng minh NATO nhiều lần cáo buộc Moscow tiến hành các hoạt động lai nhằm gây bất ổn tại châu Âu.

Cựu Thứ trưởng Ngoại giao Nga Andrei Fedorov thậm chí cho rằng không thể loại trừ khả năng Moscow có hành động quân sự nhằm vào Anh. Tuy nhiên, đây là quan điểm cá nhân và không phải tuyên bố chính thức của Điện Kremlin.

Nguy cơ xung đột trực tiếp Nga-Anh lớn đến đâu?

Mặc dù ngôn từ giữa Moscow và London ngày càng gay gắt, một cuộc tấn công trực tiếp nhằm vào Anh vẫn được đánh giá là kịch bản có mức độ rủi ro đặc biệt cao đối với Nga.

Theo Điều 5 Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương, một cuộc tấn công vũ trang nhằm vào một thành viên NATO được coi là cuộc tấn công nhằm vào toàn bộ liên minh. Tuy nhiên, việc kích hoạt Điều 5 không đồng nghĩa với một phản ứng quân sự tự động theo một hình thức duy nhất; các đồng minh sẽ tham vấn và quyết định biện pháp đáp trả phù hợp.

Trong khi đó, Điều 4 cho phép các thành viên NATO tiến hành tham vấn khi một nước cho rằng an ninh, toàn vẹn lãnh thổ hoặc độc lập chính trị của mình bị đe dọa, nhưng không tự động dẫn tới hành động quân sự.

Chính vì vậy, việc Moscow sử dụng cụm từ “hậu quả” có thể trước hết nhằm tạo sức ép chính trị đối với London và cảnh báo các nước phương Tây về giới hạn mà Nga cho rằng họ không nên vượt qua, thay vì báo hiệu một cuộc tấn công trực tiếp đã được quyết định.

Anh không có dấu hiệu lùi bước

Bất chấp cảnh báo từ Moscow, Thủ tướng Anh Andy Burnham ngày 18/8 khẳng định London sẽ tiếp tục ủng hộ Ukraine “100%”. Ông nhấn mạnh Anh đang hỗ trợ Kiev để nước này tự vệ trước cuộc xung đột do Nga phát động và cho biết lập trường này sẽ không thay đổi.

Như vậy, cảnh báo mới nhất của Nga nhiều khả năng sẽ không ngay lập tức làm thay đổi chính sách của Anh. Ngược lại, nó cho thấy một vấn đề ngày càng rõ trong cuộc xung đột: ranh giới giữa hỗ trợ quân sự cho Ukraine và sự can dự trực tiếp của các nước phương Tây đang trở nên khó xác định hơn.

Việc Ukraine sử dụng UAV có nguồn gốc từ Anh để tấn công các mục tiêu sâu trong lãnh thổ Nga, nếu được xác nhận, có thể trở thành cơ sở để Moscow tiếp tục gia tăng sức ép với London. Tuy nhiên, lựa chọn phản ứng của Nga sẽ phải tính đến nguy cơ kéo một thành viên NATO trực tiếp vào vòng xoáy đối đầu, qua đó làm gia tăng đáng kể nguy cơ xung đột lan rộng.

Ở chiều ngược lại, việc Anh tiếp tục mở rộng hỗ trợ UAV cho Ukraine cho thấy London coi năng lực tấn công tầm xa và phòng thủ bằng UAV là một bộ phận quan trọng trong chiến lược giúp Kiev duy trì khả năng chống đỡ Nga. Điều này có thể khiến vấn đề UAV tiếp tục trở thành một trong những điểm nóng mới trong quan hệ Nga-Anh cũng như trong cuộc đối đầu rộng hơn giữa Moscow và phương Tây.

Cảnh báo mới nhất của Nga chưa cho thấy một cuộc đối đầu Nga-Anh trực tiếp sắp xảy ra, nhưng là tín hiệu cho thấy mức độ nhạy cảm chiến lược đang gia tăng. Trong thời gian tới, cách Ukraine sử dụng UAV tầm xa, mức độ hỗ trợ của Anh và phản ứng của Moscow sẽ là những yếu tố quan trọng quyết định liệu căng thẳng chỉ dừng ở mức cảnh báo và trả đũa gián tiếp, hay tiếp tục tiến gần hơn tới một cuộc đối đầu nguy hiểm giữa Nga và một thành viên NATO.