Đây là vấn đề được nhiều chuyên gia, doanh nghiệp tập trung phân tích tại Hội thảo phát triển khu, cụm công nghiệp gắn với chế biến sâu và logistics liên vùng do UBND tỉnh Đắk Lắk tổ chức hôm nay (26/6).

Theo quy hoạch giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2050, Đắk Lắk định hướng hình thành 3 khu kinh tế gồm Khu kinh tế Nam Phú Yên, Khu kinh tế chuyên biệt phía Tây và Khu kinh tế cửa khẩu Đắk Ruê. Đồng thời, tỉnh quy hoạch 31 khu công nghiệp với tổng diện tích hơn 8.900 ha. Tuy nhiên, hiện mới có 7 khu công nghiệp và 21 cụm công nghiệp được quy hoạch chi tiết, đầu tư xây dựng; trong đó chỉ một số ít đạt tỷ lệ lấp đầy 100%.

Theo ông Vũ Bá Phú, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương), để nâng cao hiệu quả đầu tư và tăng sức hấp dẫn của các khu, cụm công nghiệp, Đắk Lắk cần phát triển hạ tầng theo hướng đồng bộ, gắn kết chặt chẽ với mạng lưới logistics liên vùng và các nguồn năng lượng xanh. Điều này không chỉ giúp giảm chi phí đầu tư mà còn nâng cao hiệu quả vận hành trong dài hạn.

“Những khu công nghiệp này phải đặt trong quy hoạch hệ thống logistic liên vùng, kết nối được Đông – Tây, giữa Tây Nguyên với hệ thống cảng biển. Để tiết kiệm năng lượng, thì các khu, cụm công nghiệp được quy hoạch mới phải được điều chỉnh tập trung, tạo điều kiện để phát triển các dự án năng lượng xanh trong khu, cụm công nghiệp. Còn nếu không được xây dựng, kết nối tập trung thì suất đầu tư sẽ đội lên, tốn kém chi phí ngân sách và áp lực cho ngành điện lực (EVN)", ông Phú nêu giải pháp.

Thực tế cho thấy, điểm nghẽn lớn nhất hiện nay của Đắk Lắk không chỉ nằm ở hạ tầng khu công nghiệp mà còn ở khả năng kết nối logistics với cảng biển, sân bay và các phương thức vận tải khác. Khi chi phí logistics còn cao, thời gian vận chuyển kéo dài, lợi thế về vùng nguyên liệu khó chuyển hóa thành lợi thế cạnh tranh của ngành chế biến sâu.

Đại tá Nguyễn Thành Sơn, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Cảng Cát Lái (TP. Hồ Chí Minh) cho rằng, logistics chính là "mạch máu" của nền kinh tế. Trong khi đó, Đắk Lắk hiện vẫn phụ thuộc chủ yếu vào vận tải đường bộ; vận tải biển và hàng không chưa được khai thác hiệu quả. Vì vậy, tỉnh cần sớm xây dựng các trung tâm logistics hiện đại để giảm chi phí và nâng cao năng lực lưu thông hàng hóa.

“Học các bài học quốc tế, chúng ta phải đem hàng tới cảng cạn thì việc lưu thông sẽ nhanh hơn. Trong logistics, cảng cạn là nơi vận chuyển hai chiều, vừa là trung tâm lưu trữ, đóng gói, trung chuyển hàng hóa, vừa là nơi thúc đẩy giá trị gia tăng. Cảng cạn là nơi thông quan hàng hóa xuất nhập khẩu. Tôi thấy ở tỉnh Đắk Lắk, vị trí hợp lý nhất là khu vực xã Ea Ô, đây là nơi cách tỉnh Khánh Hòa khoảng 60 km, rất phù hợp với ngành logistics",Đại tá Nguyễn Thành Sơn chỉ rõ.

Theo ông Nguyễn Văn Nhiệm, Phó Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Đắk Lắk, những kinh nghiệm thực tiễn từ các chuyên gia sẽ giúp địa phương hoàn thiện định hướng phát triển công nghiệp chế biến sâu và hệ thống logistics theo hướng hiện đại, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

“Hội thảo sẽ tạo điều kiện để các nhà quản lý và doanh nghiệp tiếp cận định hướng phát triển khu công nghiệp trong tương lai theo hướng xanh, hiện đại, thông minh, gắn với chế biến sâu nông, lâm, thủy sản – những thế mạnh của địa phương nhằm phục vụ xuất khẩua", ông Nhiệm nói.

Sau sáp nhập, Đắk Lắk có diện tích hơn 18.000 km², đứng thứ ba cả nước, hội tụ cả lợi thế vùng nguyên liệu nông nghiệp quy mô lớn ở phía Tây và hệ thống cảng biển, khu công nghiệp, kinh tế biển ở phía Đông. Sự kết hợp này mở ra cơ hội hình thành chuỗi giá trị khép kín từ sản xuất, chế biến đến xuất khẩu. Tuy nhiên, để biến tiềm năng thành động lực tăng trưởng, bài toán hạ tầng công nghiệp và logistics cần được giải quyết đồng bộ.

Theo ông Đào Mỹ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk, tỉnh đang tập trung cải cách thủ tục hành chính, hoàn thiện quy hoạch khu, cụm công nghiệp, đầu tư phát triển hạ tầng cảng biển và logistics nhằm tạo đột phá cho công nghiệp chế biến sâu và nâng cao giá trị xuất khẩu.

“Tôi đề nghị Sở Công Thương, Ban Quản lý Khu kinh tế Phú Yên và các cơ quan liên quan tổng hợp đầy đủ tham luận, ý kiến của hội thảo để báo cáo UBND tỉnh có chỉ đạo cụ thể. Tham mưu danh mục các dự án trọng điểm, hạ tầng khu, cụm công nghiệp chế biến sâu và logistics giai đoạn 2026 – 2030 để chủ động kích hoạt các hoạt động thu hút đầu tư. Đề xuất các chính sách đặc thù về đất đai, tín dụng, khuyến công, hỗ trợ chuyển đổi số, lao động trình cấp có thẩm quyền cũng như Trung ương xem xét, ban hành cơ chế phù hợp hỗ trợ cho doanh nghiệp", ông Mỹ nhấn mạnh.

Lợi thế về quy mô, vùng nguyên liệu và cửa ngõ ra biển chỉ thực sự phát huy khi được kết nối bằng hệ thống logistics hiện đại và hạ tầng công nghiệp đồng bộ. Với định hướng hoàn thiện quy hoạch, phát triển các trung tâm logistics, đẩy mạnh chế biến sâu và thu hút các nhà đầu tư chiến lược, Đắk Lắk đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành cực tăng trưởng mới về công nghiệp chế biến và logistics của khu vực Tây Nguyên - duyên hải Nam Trung Bộ.