Tại buôn Hwiê, phường Ea Kao, công tác lấy ý kiến về phương án sáp nhập đã được triển khai đến từng hộ dân. Theo số liệu quản lý, buôn H'Drat cũ có 196 hộ với 654 nhân khẩu, buôn Hwiê cũ có 258 hộ với 1.260 nhân khẩu. Khi sáp nhập, buôn Hwiê mới sẽ có 454 hộ với 1.914 nhân khẩu, diện tích hơn 496 héc-ta.Việc sáp nhập 2 buôn nhận được sự đồng thuận cao vì trong nhiều năm qua, đa số bà con đã gắn bó rất thân tình. Chị H’Trang Buôn Yă, người dân buôn Hwiê cũ cho biết:

“Mỗi lần có đám cưới, ma chay họ cũng qua lại đây, cho nên em thấy hai buôn cũng gần gũi, hợp với nhau. Bây giờ sáp nhập em cũng đồng ý, thấy sự sáp nhập sẽ gần gũi hơn, ngày càng tốt hơn. Em mong muốn người lãnh đạo sẽ gần dân, sát dân, hiểu được phong tục tập quán của dân để đưa buôn mình ngày càng phát triển hơn”.

Sự đồng thuận của người dân tại buôn Hwiê được thể hiện rõ qua kết quả lấy ý kiến với 96% cử tri thống nhất phương án sáp nhập. Quan trọng hơn, người dân không chỉ đồng thuận với việc sắp xếp đơn vị cư trú, mà còn kỳ vọng buôn mới sẽ có thêm điều kiện để phát triển kinh tế, gìn giữ bản sắc văn hóa và nâng cao đời sống. Đó cũng là định hướng mà cấp ủy buôn Hwiê xác định ngay từ khi xây dựng phương án hợp nhất. Ông Y Vui Ayun, Bí thư chi bộ buôn Hwiê chia sẻ:

“Hai buôn sau sáp nhập sẽ thống nhất phát triển du lịch cộng đồng và phát triển về các bản sắc dân tộc của người Ê-đê như trang phục, các hoạt động văn hóa nghệ thuật của buôn, kế hoạch chúng tôi sẽ phát triển dệt thổ cẩm của địa phương. Chúng tôi cũng muốn đề xuất với Đảng ủy có lớp dạy cồng chiêng để các em sau này nối dõi ông cha.”

Từ câu chuyện ở buôn Hwiê có thể thấy, để một chủ trương lớn đi vào cuộc sống, điều quan trọng không chỉ là đáp ứng các tiêu chí về quy mô dân số hay diện tích, mà còn phải giữ được sự gắn kết của cộng đồng và những giá trị văn hóa đã được bồi đắp qua nhiều thế hệ. Với tinh thần đó, phường Ea Kao đã xây dựng phương án sắp xếp từ 25 xuống còn 18 đơn vị, đồng thời ưu tiên giữ nguyên những buôn làng có bề dày lịch sử và bản sắc văn hóa của đồng bào Êđê. Ông Đặng Gia Duẩn, Bí thư Đảng ủy phường Ea Kao cho biết:

“Có rất nhiều tiêu chí để căn cứ trong câu chuyện sắp xếp này, yếu tố lịch sử được tính đến đầu tiên. Đối với những địa phương có truyền thống từ lâu đời như các buôn làng người Ê-đê trước đây thì cố gắng giữ lại để gìn giữ và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống. Người dân cũng có băn khoăn sau sáp nhập thì các thủ tục hành chính thế nào? Tới đây Đảng ủy sẽ chỉ đạo cán bộ sẽ xuống tận các buôn, tổ dân phố sau sáp nhập để thay đổi các loại giấy tờ cần thiết cho người dân có nhu cầu và người dân có thể tới Trung tâm hành chính công để thay đổi các giấy tờ sau sắp xếp và đặc biệt tất cả các thủ tục này đều miễn phí.”

Cách làm của phường Ea Kao cũng là hướng tiếp cận chung của tỉnh Đắk Lắk: sáp nhập không chỉ là bài toán về quy mô dân số hay diện tích tự nhiên, mà còn phải tính đến không gian văn hóa và sự gắn kết của từng cộng đồng.

Mục tiêu của Đắk Lắk là giảm tổng số thôn, buôn, tổ dân phố từ 2.801 đơn vị xuống còn 1.556 đơn vị. Ông Vũ Lê Các, Phó Giám đốc Sở Nội vụ tỉnh Đắk Lắkcho biết, trong quá trình xây dựng phương án, Đắk Lắk luôn coi trọng tính đặc thù của từng địa bàn:

“Đối với tỉnh Đắk Lắk, nơi có nhiều buôn đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, chúng tôi đặc biệt quan tâm đến việc bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống và duy trì sự gắn kết của cộng đồng. Vì vậy, đối với những địa bàn có yếu tố đặc thù như vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới, địa bàn đi lại khó khăn hoặc các buôn có giá trị văn hóa đặc biệt, các địa phương xem xét đầy đủ các điều kiện theo quy định trước khi quyết định phương án sắp xếp.” Ông Vũ Lê Các nhấn mạnh.

Có thể sau cuộc sắp xếp, một vài tên buôn sẽ không còn trên bản đồ hành chính. Nhưng nếu bản sắc văn hóa vẫn được gìn giữ, tình làng nghĩa xóm vẫn được vun đắp và người dân vẫn thấy mình là chủ thể của sự đổi thay, thì mỗi cuộc sáp nhập sẽ không phải là sự mất đi, mà là bước khởi đầu cho một không gian phát triển mới của những buôn làng trên cao nguyên Đắk Lắk.