PV: Việt Nam và Timor-Leste đã thiết lập quan hệ ngoại giao được hơn 2 thập kỷ. Theo ông, những cột mốc nào có ý nghĩa nhất trong hành trình song phương này?

Đại sứ João Pereira: Với tư cách là Đại sứ Timor-Leste tại Việt Nam, tôi có thể nói rằng Việt Nam là một trong những quốc gia trụ cột của ASEAN. Việt Nam có vị trí địa lý rất đặc biệt: lãnh thổ trải dài từ phía Bắc giáp với Trung Quốc, xuống phía Nam kết nối với khu vực ASEAN. Đây là một vị trí rất thuận lợi, cho phép Việt Nam đóng vai trò cầu nối quan trọng và có thể mang lại nhiều cơ hội, đặc biệt là về kinh tế, cho ASEAN.

Dĩ nhiên, trong ASEAN có những nền kinh tế mạnh như Thái Lan, Indonesia hay Malaysia, thường được xem là những “con hổ”của khu vực, nhưngViệt Nam cũng là một “con hổ” và là một trong những trụ cột quan trọng của ASEAN

Trong những thập kỷ qua, nền kinh tế Việt Nam duy trì tốc độ tăng trưởng nhanh và ổn định, với GDP đạt trên 7% mỗi năm. Dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Việt Nam cũng gia tăng mạnh mẽ. Cùng với đó, Việt Nam đã đạt được những bước phát triển đáng kể về kinh tế, nguồn nhân lực và hệ thống cơ sở hạ tầng.

Tôi từng đến Việt Nam vào năm 2005 khi làm việc cho văn phòng Liên hợp quốc và ở đây khoảng hai tuần. Tôi thấy có sự khác biệt rất lớn giữa Việt Nam năm 2005 và năm 2025. Việt Nam đã phát triển rất nhanh. Nền kinh tế, đời sống người dân cũng như hệ thống cơ sở hạ tầng đều có những bước tiến mạnh mẽ. Vì vậy, tôi cho rằng Timor-Leste có nhiều điều có thể học hỏi từ Việt Nam. Trong thời gian tới, chúng tôi sẽ tăng cường hợp tác với Việt Nam trong những lĩnh vực mang lại lợi ích cho cả hai quốc gia.

Ngay từ khi đến Việt Nam, tôi đã xác định được một số lĩnh vực và cơ hội hợp tác tiềm năng có thể thúc đẩy giữa hai nước. Hiện nay, chúng tôi đang tích cực làm việc nhằm thiết lập các thỏa thuận hợp tác mang tính thực chất. Hai bên đã ký thỏa thuận miễn thị thực cho hộ chiếu ngoại giao và hộ chiếu công vụ, đồng thời hoàn tất nhiều thỏa thuận hợp tác với các cơ quan của Việt Nam trong các lĩnh vực giáo dục, công thương và truyền thông.

Chúng tôi cũng có kế hoạch mời Thủ tướng Chính phủ Việt NamPhạm Minh Chínhthăm chính thức Timor-Leste. Bên cạnh đó, chúng tôi dự kiến mời các thanh niên xuất sắc và trí thức trẻ tài năng của Việt Nam sang thăm Timor-Leste. Trong khuôn khổ các chuyến thăm này, hai bên có thể ký kết thêm nhiều thỏa thuận hợp tác trong các lĩnh vực nói trên, qua đó thúc đẩy các hoạt động hợp tác cụ thể và thiết thực hơn trong thời gian tới.Ngoài ra, Việt Nam cũng đang chuẩn bị thành lập Đại sứ quán tại thủ đô Dili của Timor-Leste, một bước đi được kỳ vọng sẽ góp phần tăng cường hơn nữa quan hệ hợp tác giữa hai nước.

Một trong những lĩnh vực hợp tác phát triển nhanh và đạt hiệu quả cao giữa Timor-Leste và Việt Nam là viễn thông. Từ năm 2013, Tập đoàn Viettel của Việt Nam đã thành lập công ty viễn thông tại Timor-Leste với thương hiệu Telemor. Đây hiện là nhà cung cấp dịch vụ viễn thông có độ phủ rộng nhất tại Timor-Leste, tiếp cận khoảng 96% dân số, kể cả ở các khu vực nông thôn. Sự hợp tác này mang lại lợi ích lớn cho cả hai quốc gia, đồng thời đóng góp quan trọng vào sự phát triển của Timor-Leste. Chúng tôi coi đây là một trong những mô hình hợp tác rất thành công giữa hai nước.

Chúng tôi cũng đang tiếp tục mở rộng hợp tác sang các lĩnh vực khác, trong đó có giáo dục. Hiện có khoảng 80 sinh viên Timor-Leste đang theo học tại nhiều trường đại học ở Việt Nam. Chúng tôi mong muốn các sinh viên Timor-Leste có cơ hội tiếp cận nền giáo dục chất lượng cao của Việt Nam. Một số sinh viên đang học tại Đại học Thái Nguyên, một số theo học tại Đại học Quốc gia Hà Nội, và một số khác đang học tại VinUniversity. Nhiều sinh viên trong số này sau khi tốt nghiệp đã trở về Timor-Leste và hiện đang đóng góp tích cực cho sự phát triển của đất nước.

PV: Việt Nam đã hỗ trợ Timor-Leste như thế nào trong suốt quá trình phát triển và hội nhập khu vực?

Đại sứ João Pereira:Kể từ khi Timor-Leste nộp đơn xin gia nhập ASEAN vào năm 2011, Việt Nam luôn ủng hộ mạnh mẽ quá trình này. Trong khi một số quốc gia đôi khi còn bày tỏ hoài nghi về năng lực của Timor-Leste, Việt Nam chưa bao giờ nói ‘không’, cũng chưa từng nghi ngờ về khả năng gia nhập ASEAN của chúng tôi.

Cả Chính phủ và nhân dân Việt Nam luôn kiên định ủng hộ Timor-Leste trở thành thành viên đầy đủ của ASEAN. Đó là một thực tế mà chúng tôi luôn ghi nhận và trân trọng.

PV: Ông có cho rằng các chương trình giao lưu thanh niên, giao lưu học hỏi có thể trở thành một trụ cột mới trong tình hữu nghị giữa 2 nước?

Đại sứ João Pereira:Đó chính là điều mà chúng tôi đang kỳ vọng. Kể từ khi tôi đến Việt Nam nhận nhiệm vụ, chúng tôi đã triển khai chương trình ‘Chuyến thăm các nhà lãnh đạo trẻ tương lai ASEAN’. Năm 2024, chúng tôi đã đưa 10 nhà lãnh đạo trẻ của Timor-Leste sang thăm Việt Nam trong 10 ngày. Trong chuyến thăm này, họ có cơ hội tìm hiểu về kinh tế, văn hóa, truyền thống, cũng như các lĩnh vực kinh doanh và thương mại. Mỗi người tập trung vào lĩnh vực chuyên môn của mình, đồng thời gặp gỡ, trao đổi và phỏng vấn một số quan chức của Chính phủ Việt Nam.

Năm 2025, chúng tôi tiếp tục đưa khoảng 12 lãnh đạo trẻ Timor-Leste tới thăm Việt Nam. Ngoài Hà Nội, họ còn đến thăm nhiều tỉnh, thành khác để tìm hiểu cách nền kinh tế Việt Nam vận hành, cách người dân làm việc và phát triển kinh tế, cũng như đời sống văn hóa – xã hội. Trong thời gian tới, chúng tôi cũng dự định đưa các bạn trẻ tới TP.HCM, Đà Nẵng và một số địa phương khác. Từ năm 2026 trở đi, chương trình ‘Lãnh đạo trẻ tương lai ASEAN’ có thể sẽ được tổ chức hằng năm, nhằm tạo thêm cơ hội để các bạn trẻ giao lưu, học hỏi và tìm hiểu lẫn nhau.Đây là một hình thức trao đổi và học tập rất thiết thực, giúp người dân Timor-Leste có thêm cơ hội học hỏi từ Việt Nam. Đồng thời, chúng tôi cũng đang thúc đẩy các chương trình trao đổi tương tự dành cho thanh niên Việt Nam, để các bạn trẻ Việt Nam có thể sang thăm Timor-Leste, trải nghiệm và khám phá đất nước chúng tôi.

Chúng tôi có nền văn hóa giàu bản sắc với nhiều truyền thống phong phú, nền kinh tế đang phát triển và còn nhiều tiềm năng. Timor-Leste cũng là một đất nước tươi đẹp với nhiều dãy núi cao và các bãi biển, nơi các bạncó thể khám phá cảnh quan thiên nhiên cũng như tìm hiểu những giá trị văn hóa truyền thống của chúng tôi.

PV: Xin trân trọng cám ơn Đại sứ!