Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam (từ 3-5/6), diễn ra trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều cơ hội và thách thức đan xen. Đối với tổ chức Công đoàn, nhiệm kỳ 2026-2031 được xác định là giai đoạn có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, đòi hỏi sự đổi mới mạnh mẽ cả về tư duy, phương thức hoạt động và chất lượng đội ngũ cán bộ. Điều mà hàng triệu đoàn viên, người lao động quan tâm lúc này là Đại hội XIV sẽ mang lại những thay đổi gì thiết thực cho đời sống và việc làm của họ trong những năm tới.

Theo Dự thảo Báo cáo chính trị trình Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam, mọi mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp trong nhiệm kỳ mới đều hướng đến việc nâng cao vai trò đại diện, chăm lo và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên và người lao động. Đây cũng là chức năng cốt lõi làm nên vị thế của tổ chức Công đoàn từ khi ra đời đến nay.

Trong bối cảnh quan hệ lao động ngày càng đa dạng, quá trình chuyển đổi số, tự động hóa diễn ra mạnh mẽ và thị trường lao động liên tục biến động, yêu cầu đặt ra đối với tổ chức Công đoàn không chỉ là bảo vệ quyền lợi người lao động mà còn phải đồng hành, hỗ trợ họ thích ứng với những thay đổi mới.

Ông Nguyễn Mạnh Kiên, Phó Trưởng ban Quan hệ lao động (Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam) cho biết, mục tiêu và giải pháp nhiệm kỳ 2026-2031 được xây dựng trên cơ sở quán triệt Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Nghị quyết Đại hội XI Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và yêu cầu thực tiễn của phong trào công nhân trong giai đoạn mới. Điểm nổi bật là nội dung đại hội được xây dựng theo hướng đổi mới, tăng tính hành động và lấy người lao động làm trung tâm.

Một trong những nội dung đáng chú ý nhất là việc Công đoàn Việt Nam phát động phong trào thi đua mới mang tên “Lao động giỏi, Năng suất cao, Thu nhập tốt”. Phong trào được phát triển trên nền tảng phong trào “Lao động giỏi, Lao động sáng tạo” nhưng có mục tiêu cụ thể hơn là gắn năng suất lao động với thu nhập của người lao động.

Thông qua phong trào này, Công đoàn kỳ vọng khuyến khích người lao động nâng cao tay nghề, chủ động thích ứng với chuyển đổi số, tự động hóa và những yêu cầu ngày càng cao của thị trường lao động. Xa hơn, đây cũng là giải pháp nhằm cải thiện thu nhập, nâng cao chất lượng việc làm và góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn tới.

Không chỉ hướng đến người lao động, Đại hội XIV còn đặt trọng tâm vào việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ công đoàn. Hai khâu đột phá được xác định trong nhiệm kỳ mới gồm xây dựng đội ngũ cán bộ công đoàn chuyên nghiệp, nhất là cán bộ chuyên trách và chủ tịch công đoàn cơ sở; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong hoạt động công đoàn.

Việc nâng cao chất lượng cán bộ được xem là điều kiện tiên quyết để công đoàn thực hiện tốt hơn vai trò đại diện, thương lượng, bảo vệ quyền lợi người lao động tại cơ sở. Trong khi đó, chuyển đổi số sẽ giúp công đoàn tiếp cận đoàn viên nhanh hơn, minh bạch hơn và cung cấp các dịch vụ hỗ trợ hiệu quả hơn.

Bên cạnh các nhiệm vụ trọng tâm, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam cũng xây dựng 3 chương trình lớn cho nhiệm kỳ mới. Đó là phát triển đoàn viên, thành lập công đoàn cơ sở và tham gia xây dựng Đảng tại doanh nghiệp; đổi mới công tác tài chính công đoàn, nâng cao phúc lợi đoàn viên; đồng hành cùng Chính phủ nâng cao năng suất lao động, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số.

Hướng tới mục tiêu "lương đủ sống"

Trong số nhiều vấn đề được đoàn viên, người lao động quan tâm trước thềm Đại hội XIV, thu nhập tiếp tục là mối quan tâm hàng đầu bởi tác động trực tiếp đến đời sống, việc làm và chất lượng cuộc sống. Điều này cũng được phản ánh qua hàng loạt kiến nghị mà đoàn viên, người lao động trên cả nước gửi tới tổ chức Công đoàn thời gian qua, tập trung chủ yếu vào các vấn đề liên quan đến tiền lương, việc làm và an sinh xã hội.

Theo ông Ngọ Duy Hiểu, Phó Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, những kiến nghị nổi bật hiện nay tập trung vào việc tăng lương tối thiểu để từng bước tiến tới mức lương đủ sống; giảm giờ làm việc; giảm tuổi nghỉ hưu đối với một số nhóm lao động làm việc trong môi trường nặng nhọc, độc hại; đồng thời bổ sung thêm ngày nghỉ lễ cho người lao động.

Đáng chú ý, quan điểm mà tổ chức Công đoàn theo đuổi không chỉ dừng lại ở mục tiêu bảo đảm mức lương tối thiểu, mà hướng tới mục tiêu cao hơn là mức lương đủ sống. Đây là mong muốn chính đáng của người lao động nhằm bảo đảm các nhu cầu thiết yếu của gia đình và có điều kiện tích lũy cho tương lai.

Theo ông Ngọ Duy Hiểu, toàn bộ kiến nghị của người lao động đang được Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam tổng hợp, lựa chọn thành 10 nhóm vấn đề trọng tâm để báo cáo với lãnh đạo Đảng, Nhà nước trong thời gian tới.

Đối với phương án điều chỉnh lương tối thiểu vùng năm 2027, tổ chức Công đoàn đang tiến hành khảo sát thực tế đời sống người lao động để có cơ sở đề xuất mức tăng phù hợp. Quan điểm xuyên suốt là bảo đảm hài hòa lợi ích giữa doanh nghiệp và người lao động nhưng phải đặt người lao động ở vị trí trung tâm của chính sách tiền lương.

Thêm nguồn lực chăm lo người lao động khó khăn

Không chỉ tập trung vào vấn đề thu nhập, những định hướng được đặt ra trước thềm Đại hội XIV còn cho thấy sự quan tâm đặc biệt đối với các chính sách chăm lo trực tiếp cho đoàn viên, người lao động, nhất là những trường hợp có hoàn cảnh khó khăn.

Điểm mới nổi bật là Đoàn Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đã ban hành Nghị quyết số 13/NQ-ĐCT về hỗ trợ đoàn viên, người lao động mắc bệnh hiểm nghèo và bệnh nghề nghiệp từ nguồn tài chính công đoàn.

Theo đó, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam dành 100 tỷ đồng để hỗ trợ người lao động mắc bệnh hiểm nghèo, bệnh nghề nghiệp trong giai đoạn 2026-2031. Đây là một trong những chương trình an sinh có quy mô lớn nhất của tổ chức Công đoàn trong nhiều năm gần đây.

Trong tổng số kinh phí này, hơn 40 tỷ đồng được dành cho chương trình “Những món quà từ Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam”. Theo kế hoạch, những đoàn viên, người lao động mắc bệnh hiểm nghèo hoặc bệnh nghề nghiệp sẽ được hỗ trợ từ 1-2 triệu đồng/người tùy theo tình trạng bệnh.

Theo ông Ngọ Duy Hiểu, việc lựa chọn nhóm đối tượng này xuất phát từ mong muốn mang đến sự sẻ chia kịp thời cho những người lao động đang phải chống chọi với bệnh tật và khó khăn trong cuộc sống.

Bên cạnh các khoản hỗ trợ trước mắt, phần kinh phí còn lại sẽ được giao cho Quỹ Xã hội từ thiện Tấm lòng Vàng và Báo Lao Động phối hợp nghiên cứu xây dựng quỹ hỗ trợ dài hạn dành cho đoàn viên, người lao động mắc bệnh hiểm nghèo, bệnh nghề nghiệp trong giai đoạn 2026-2031.

Đại hội của hành động vì người lao động

Thay vì tập trung vào các hoạt động văn hóa, văn nghệ chào mừng như một số kỳ đại hội trước, sáng 7/6, tại 51 liên đoàn lao động tỉnh, thành phố và công đoàn ngành sẽ đồng loạt phát động phong trào thi đua “Lao động giỏi, năng suất cao, thu nhập tốt”.

Thông điệp được gửi gắm từ phong trào này rất rõ ràng: mọi hoạt động của Công đoàn đều hướng tới mục tiêu cuối cùng là nâng cao năng suất lao động, cải thiện thu nhập và chất lượng cuộc sống của người lao động.

Có thể thấy, Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam không chỉ là sự kiện chính trị quan trọng của tổ chức Công đoàn mà còn mở ra kỳ vọng về một nhiệm kỳ đổi mới mạnh mẽ hơn, hành động quyết liệt hơn và chăm lo thiết thực hơn cho đoàn viên, người lao động.

Từ mục tiêu nâng cao tiền lương, cải thiện phúc lợi, hỗ trợ người lao động yếu thế đến xây dựng đội ngũ cán bộ công đoàn chuyên nghiệp và đẩy mạnh chuyển đổi số, tất cả đều hướng tới một đích đến chung: đưa người lao động trở thành trung tâm của mọi hoạt động công đoàn trong giai đoạn 2026-2031.