Những ngày đầu hè, lượng du khách đổ về Đà Nẵng ngày càng đông, đặc biệt là thời điểm Lễ hội Pháo hoa quốc tế 2026 đang vào giai đoạn hấp dẫn. Từ các tuyến phố trung tâm, khu dân cư ven đô đến những điểm du lịch ven biển, lượng rác sinh hoạt phát sinhngày một tăng, dẫn đến tình trạng dồn ứ.

Thời gian qua, ngành chức năng liên tục nhận phản ánh từ người dân và mạng xã hội liên quan đến công tác vệ sinh môi trường, tình trạng tập kết rác không đúng nơi quy định tại nhiều địa phương trên địa bàn thành phố.

Nhiều khu vực sau sáp nhập địa giới hành chính, áp lực thu gom rác sinh hoạt gia tăng rõ rệt. Dù thành phố đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, yêu cầu tăng cường giám sát công tác thu gom, vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt và vệ sinh môi trường, nhưng thực tế vẫn còn nhiều bất cập.

Không chỉ khu vực trung tâm, áp lực rác thải còn xảy ra tại nhiều địa phương vùng ven và khu vực phía Nam thành phố. Khu xử lý rác thải Tam Xuân 2, xã Tam Xuân, diện tích khoảng 22,5ha gồm 2 hộc chôn lấp có tổng sức chứa gần 1,3 triệu tấn rác, công suất tiếp nhận khoảng 500 tấn/ngày. Hiện nay, khối lượng còn lại tại khu xử lý này chỉ hơn 331.000 tấn và dự kiến sẽ đầy vào cuối năm 2027.

Việc tiếp nhận thêm rác từ các địa phương lân cận khiến khu xử lý này luôn trong tình trạng vận hành căng tải. Người dân các thôn Bích Nam, Bích Kiều, Bích Ngô nhiều lần phản ánh tình trạng mùi hôi phát sinh từ khu xử lý rác, đặc biệt trong điều kiện nắng nóng.

Ông Đoàn Văn Linh, Phó Chủ tịch UBND xã Tam Xuân, lo lắng khi nước rỉ rác đã qua xử lý vẫn ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp tại khu vực xung quanh. “Mùa mưa, nước chảy xuống nhiều tràn qua hai bên bờ, nước xử lý tràn ra người dân các thôn phản ánh khi làm ruộng bị ngứa. Chất dinh dưỡng nhiều, cây lúa phát triển nhanh không đúng theo chu kỳ phát triển, cây cao to dễ bị ngã gãy và bị sâu bệnh”.

Theo thống kê của ngành chức năng, mỗi ngày Đà Nẵng phát sinh khoảng từ 1.200 đến 1.400 tấn rác sinh hoạt. Phần lớn lượng rác này phụ thuộc vào việc xử lý chôn lấp tại bãi rác Khánh Sơn – khu xử lý rác lớn nhất và gần như duy nhất của thành phố suốt nhiều năm qua. Các điểm tập kết rác này luôn quá tải, rác tồn lưu nhiều giờ trong ngày, đặc biệt tại các khu dân cư đông người, khu vực chợ dân sinh hoặc các tuyến đường ven đô. Những ngày nắng nóng, mùi hôi bốc lên nồng nặc; mùa mưa, nước rỉ rác chảy tràn gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân.

Trong khi đó, nhiều hộc chôn lấp tại bãi rác Khánh Sơn cũng đã đầy hoặc tiệm cận công suất tối đa.Bà Hoàng Thị Ngọc Hiếu, Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Môi trường Đô thị Đà Nẵng, cho biếtthành phố phải gấp rút triển khai hộc rác số 7 với công suất thiết kế khoảng 648.000tấn rác nhằm giảm áp lực trước mắt cho hệ thống xử lý rác đô thị.

“Trong dịp này khối lượng rác tăng lên do lượng khách du lịch đến Đà Nẵng nhiều. Công ty xuyên suốt chỉ đạo các đơn vị liên quan, chi nhánh trực thuộc công ty phải luôn bám sát khối lượng gói thầu cũng như khối lượng đặt hàng để đảm bảo công tác vệ sinh môi trường đô thị, trên các tuyến đường, và khối lượng được giao từ các chủ đầu tư địa phương…”, ông Hiếu nói.

Áp lực rác thải tại thành phố Đà Nẵng trước hết xuất phát từ tốc độ đô thị hóa và gia tăng dân số cơ học nhanh chóng. Là trung tâm du lịch lớn của miền Trung, mỗi năm thành phố đón hàng triệu lượt khách du lịch, kéo theo lượng rác phát sinh tăng mạnh, đặc biệt vào mùa cao điểm lễ hội pháo hoa, du lịch biển và các sự kiện quốc tế.

Công nghệ xử lý rác của Đà Nẵng vẫn chủ yếu dựa vào chôn lấp truyền thống, việc chuyển đổi công nghệ xử lý rác tại Đà Nẵng vẫn còn chậm. Việc phân loại rác tại nguồn cũng chưa đạt hiệu quả như kỳ vọng; thói quen phân loại rác trong cộng đồng vẫn chưa hình thành rõ nét. Ý thức giữ gìn vệ sinh môi trường của một bộ phận người dân chưa tốt, vẫn còn tình trạng đổ rác không đúng nơi quy định.

Ông Phạm Nam Sơn, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Đà Nẵng cho biết, thành phố đang đẩy nhanh tiến độ nhiều dự án xử lý rác quy mô lớn. “Chúng tôi tham mưu UBND thành phố xây dựng quy hoạch các khu xử lý rác thải trên địa bàn thành phố Đà Nẵng. Hiện nay, chúng tôi đang triển khai mở rộng bãi rác Khánh Sơn, bãi rác Đại Lộc, bãi rác Quế Cường và đặc biệt khu vực thu phía Nam tại xã Núi Thành”.

UBND thành phố Đà Nẵng cũng yêu cầu các địa phương tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm hành vi đổ rác không đúng nơi quy định; quy trách nhiệm các đơn vị thu gom, vận chuyển rác không đảm bảo. Công an cấp xã được giao kiểm tra, xử lý các hành vi vi phạm về xả thải, đổ rác trái quy định.

Từ ngày 5/6 đến 15/6, thành phố Đà Nẵng mở đợt cao điểm tuyên truyền và làm sạch môi trường nhằm xóa bỏ các “điểm đen” rác thải và chấn chỉnh tình trạng đổ trộm xà bần tại 93 xã, phường. Thành phố cũng tích cực tháo gỡ vướng mắc để đưa các dự án nhà máy xử lý rác hiện đại vào vận hành, giảm áp lực cho bãi rác Khánh Sơn.

Ông Trần Nam Hưng, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng, cho biết: “Yêu cầu các đơn vị dịch vụ nghiêm túc triển khai công tác đảm bảo vệ sinh môi trường, thu gom, xử lý rác thải trên địa bàn phụ trách, không để xảy ra tình trạng tồn đọng rác sinh hoạt. Sở Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục theo dõi hướng dẫn các cơ quan, đơn vị, UBND các xã, phường thực hiện tốt công tác quản lý, tham mưu UBND thành phố chỉ đạo xử lý, giải quyết những vướng mắc phát sinh theo thẩm quyền”.

Đà Nẵng từng được xem là địa phương đi đầu cả nước với mục tiêu xây dựng “thành phố môi trường”. Để giữ được mục tiêu này trước áp lực tốc độ đô thị nhanh, áp lực dân số, khách du lịch tăng, thành phố phải “tái cấu trúc” toàn diện trong quản lý chất thải. Đó là bài toán của quy hoạch đô thị, áp dụng công nghệ thu gom, xử lý rác và điều quan trọng là nâng cao ý thức, trách nhiệm cộng đồng trong vảo vệ môi trường.