Chiều 13/6, tại thành phố Đà Nẵng, Ban Quản lý Khu công nghệ cao và các khu công nghiệp Đà Nẵng phối hợp với KITA Group tổ chức Hội thảo Khu thương mại tự do (FTZ) Đà Nẵng và Kết nối đầu tư 2026. Hội thảo có sự tham dự của lãnh đạo thành phố, chuyên gia, hiệp hội doanh nghiệp cùng nhà đầu tư trong nước và quốc tế. Chủ đề trọng tâm là định hướng phát triển Khu thương mại tự do Đà Nẵng – mô hình FTZ đầu tiên của Việt Nam.

Tại đây, lãnh đạo thành phố Đà Nẵng trao các quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư và Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho 3 dự án hạ tầng khu thương mại tự do số 2, số 3 và số 4. Tổng quy mô 3 dự án khoảng 910 héc ta, tổng vốn hơn 15 ngàn tỷ đồng. Đây là bước khởi động giai đoạn triển khai thực tế các khu chức năng trọng điểm. Cùng với khu chức năng khu thương mại tự do số 5 đã được khởi động đầu tư trước đó, khu thương mại tự do Đà Nẵng đang dần hình thành diện mạo mới. Các khu chức năng được triển khai theo hướng bổ trợ lẫn nhau: logistics, sản xuất, công nghiệp hỗ trợ, thương mại dịch vụ, nghỉ dưỡng và các mô hình kinh tế giá trị gia tăng cao.

Tại hội thảo, các chuyên gia chia sẻ kinh nghiệm từ nhiều mô hình khu thương mại tự do thành công trên thế giới như Thượng Hải, Tiền Hải, Incheon, Jebel Ali và Singapore. Bài học chung là thành công của khu thương mại tự do phụ thuộc vào sự kết hợp giữa cải cách thể chế, hạ tầng hiện đại, quản trị hiệu quả và khả năng liên kết chặt chẽ giữa cảng biển, sân bay, khu công nghiệp, khu đô thị và các trung tâm đổi mới sáng tạo.

Các diễn giả đánh giá thành phố Đà Nẵng sở hữu nhiều lợi thế chiến lược. Đó là vị trí cửa ngõ Hành lang Kinh tế Đông – Tây, hệ thống cảng biển và sân bay quốc tế, cùng định hướng trở thành trung tâm logistics, công nghệ và đổi mới sáng tạo của miền Trung. Một nội dung nổi bật khác là định hướng phát triển khu thương mại tự do thông minh dựa trên nền tảng công nghệ số. Các giải pháp trí tuệ nhân tạo, Internet vạn vật, dữ liệu lớn, điện toán đám mây và hải quan số được giới thiệu nhằm tối ưu logistics, rút ngắn thời gian thông quan và tạo môi trường kinh doanh minh bạch cho nhà đầu tư.

Theo các chuyên gia, sau 3 thập niên, Việt Nam đã đi qua 3 thế hệ mô hình: khu công nghiệp, khu chế xuất đơn chức năng dựa vào lao động giá rẻ; rồi khu kinh tế đa trụ cột gắn với cảng biển; và nay là khu thương mại tự do – không gian kinh tế mở thế hệ mới, chồng lớp chức năng, hướng tới luồng hàng hóa tốc độ cao.

Kiến trúc sư Nguyễn Thu Phong, Phó Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam nhận định: Khu thương mại tự do Đà Nẵng và Cảng quốc tế Liên Chiểu là động lực then chốt để hiện thực hóa sứ mệnh “Đô thị toàn cầu Đà Nẵng”. Theo ông Phong, việc hợp nhất Đà Nẵng và Quảng Nam mở ra không gian vùng đủ lớn. Nhờ đó, Khu thương mại tự do Đà Nẵng không chỉ dừng ở gần 1.900 héc ta giai đoạn đầu mà có thể mở rộng để đảm nhận vai trò HUB kinh tế của khu vực châu Á – Thái Bình Dương.

Ông Nguyễn Thu Phong kỳ vọng:“Chúng ta đang rất khao khát nâng Đà Nẵng lên là một cực tăng trưởng về công nghiệp, công nghệ cao nhưng phải đối mặt với thực tại phải nhanh chóng tìm được dòng hàng hóa ghé chân trú ẩn hoặc sản xuất ở đây. Từ đó, thu hút dòng lao động chất lượng cao, có nhiều việc làm, công an an sinh xã hội tốt thì dòng lao động chất lượng cao sẽ đổ về”.

Nhiều nhà đầu tư trong và ngoài nước nhận định: Sau khi mở rộng không gian phát triển, thành phố Đà Nẵng đang sở hữu những điều kiện hiếm có để trở thành trung tâm kinh tế biển, logistics, công nghệ cao và đổi mới sáng tạo của miền Trung. Các doanh nghiệp mong muốn đồng hành với thành phố và các đối tác quốc tế trong nghiên cứu, phát triển và thu hút đầu tư vào khu thương mại tự do.

Sau một năm Thủ tướng Chính phủ ký quyết định thành lập, Khu thương mại tự do Đà Nẵng – Khu thương mại tự do đầu tiên của cả nước đã có những kết quả bước đầu đáng khích lệ. Khu thương mại tự do số 5 đang triển khai theo kế hoạch; các khu thương mại tự do số 2, số 3, số 4 trao quyết định đầu tư ngay tại hội thảo; khu thương mại tự do số 1 nghiên cứu gắn với cảng Liên Chiểu; các khu thương mại tự do số 6, số 7 tiếp tục được nhiều nhà đầu tư lớn trong và ngoài nước quan tâm. Ông Nguyễn Mạnh Hùng, Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng khẳng định, thành phố sẽ hoàn thiện hạ tầng chiến lược, đẩy mạnh chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo trong vận hành, đồng thời nghiên cứu mở rộng không gian khu thương mại tự do về phía nam; chủ động tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án.

“Thành phố luôn cam kết đồng hành, tạo điều kiện thuận lợi nhất để các triển khai dự án được thành công, hiệu quả, bền vững. Chúng tôi mong muốn đón nhận được những nhà đầu tư có năng lực, có tầm nhìn dài hạn cùng chung tay, khát vọng xây dựng Khu thương mại tự do Đà Nẵng trở thành hình mẫu phát triển mới của Việt Nam” - ông Nguyễn Mạnh Hùng kỳ vọng.

Trong khuôn khổ chuỗi sự kiện, chương trình còn diễn ra hoạt động ký kết các biên bản ghi nhớ hợp tác giữa các đối tác chiến lược.