“Sách nằm im là sách chết”

Không gian trong Thư viện cộng đồng D Free Book tĩnh lặng đến nghe rõ tiếng từng cuốn sách được bạn đọc lựa chọn rút trên kệ. Trước mắt tôi, hàng chục nghìn cuốn sách với nhiều thể loại khác nhau được chăm chút chỉn chu, sắp xếp ngay ngắn trên kệ theo từng nội dung, lĩnh vực đã in dấu vân tay của không biết bao nhiêu lượt bạn đọc.

Bùi Huyền Trang, một tình nguyện viên tham gia các hoạt động tại D Free Book cho biết, thư viện mở cửa tất cả các ngày trong tuần. Ngay cả ngày lễ, nếu có thành viên ở lại Hà Nội, thư viện sẽ vẫn sáng đèn. “Mỗi ngày, có khoảng 15 đến 20 bạn đọc đến mượn sách. D Free Book không muốn để bạn đọc nào đến mà phải về tay không vì thư viện đóng cửa”, Bùi Huyền Trang chia sẻ.

D Free Books hoạt động với tiêu chí “3 không”: Không đặt cọc, không thu phí và không giới hạn đối tượng. Trần Nhật Trung, sinh viên Đại học Bách Khoa, một độc giả thân quen của D Free Book cho biết, các đầu sách ở đây rất đa dạng cả về thể loại và số lượng nên đáp ứng được nhu cầu và thu hút nhiều độc giả ở các độ tuổi khác nhau. Tại đây, bạn đọc còn có thể tìm thấy những cuốn sách cũ đã ngừng xuất bản.

“D Free Book hoạt động với slogan là “Mượn sách đặt cọc bằng niềm tin”. Trong khi mọi thứ đều có giá, việc có một không gian hoạt động dựa trên sự tử tế và kết nối cộng đồng là điều rất đặc biệt. Sẵn sàng chia sẻ cuốn sách của mình tới cộng đồng, cho mượn sách mà không cần để lại giấy tờ, tiền bạc đặt cọc, D Free Book là một minh chứng cho niềm tin, sự tử tế trong cộng đồng”, Trần Nhật Trung chia sẻ.

Với một người coi việc đọc sách là một cách tận hưởng như Nguyễn Kim Long, cựu sinh viên Đại học Bách Khoa thì D Free Books là một điểm đến ưa thích. Biết đến D Free Book qua mạng xã hội, Long bảo: “Việc thư viện cho mượn sách miễn phí như một cách trao đi niềm tin. Tôi cũng đã góp vào thư viện những cuốn sách của mình và thấy hạnh phúc khi biết rằng những cuốn sách ấy sẽ đến được với các bạn đọc khác. Tôi mong thư viện D Free Book ngày càng phát triển, mở rộng để ngày càng có nhiều người được đọc sách miễn phí”.

Nguyễn Thành Nam, chàng cựu sinh viên Đại học Dược, hiện đang quản lý thư viện cộng đồng D Free Book chia sẻ: ““Sách nằm im là sách chết”. Với quan niệm ấy, chúng tôi muốn mang những cuốn sách đến với nhiều người để lan tỏa văn hóa đọc cũng là lan tỏa yêu thương và sự tử tế. Ở đây có những cuốn sách mới được xuất bản, sách thuộc dòng best seller. Có những cuốn sách rất cũ nhưng nhìn số lần chúng được nhiều bạn đọc chọn lựa mới thấy cuốn sách đó có một đời sống, một hành trình rất tuyệt vời”. Nam cho hay, tủ sách của thư viện ngày một dày bởi sách liên tục được bổ sung từ nhiều nguồn: thư viện mua, bạn đọc ủng hộ và quá trình tích lũy trong nhiều năm hoạt động.

Hiện nay, D Free Book đã phát triển hệ thống website để sách có thể đến được với bạn đọc ở cả các tỉnh, thành trên cả nước. Trên website này, độc giả có thể tra cứu các thư viện sách thiện nguyện và đăng ký mượn sách online, sau đó sẽ đến thư viện nhận sách, hoặc thư viện sẽ ship sách tới cho bạn đọc theo yêu cầu.

Ngoài cho mượn sách, thư viện còn có nhiều hoạt động khác. Hoạt động Đổi cây lấy sách, Hội chợ sách đồng giá,… giúp những bạn không có điều kiện kinh tế nhưng được đọc và sở hữu cuốn sách có giá trị. Những buổi workshop, talkshow về kỹ năng sống và đọc sách, những buổi chiếu phim có nội dung được chuyển thể từ tác phẩm văn học, dạy và làm sản phẩm handmade,… rất thu hút bạn đọc. Các hoạt động này giúp lan tỏa văn hóa đọc, làm giàu thêm đầu sách, và tạo quỹ để trang trải cho các hoạt động của thư viện. “Hơn nữa, có nhiều hoạt động khác liên quan đến sách, bạn đọc sẽ thấy thư viện là một nơi rất thú vị để đến và việc đọc sách trở nên gần gũi hơn”, Nam cho hay.

D Free Book còn xây dựng tủ sách cho các em nhỏ ở vùng cao, vùng sâu xa. Mỗi năm, D Free Book tổ chức 1 - 2 chuyến đi xây tủ sách và trao những phần quà khác cho các điểm trường miền núi. Toàn bộ kinh phí cho những chuyến đi ấy đều do các thành viên đóng góp. “Từ năm 2018 đến nay, chúng tôi đã lập được 7 tủ sách ở vùng cao, gồm Lào Cai, Nghệ An, Hà Giang, Lai Châu, Hòa Bình, Yên Bái và Sơn La. Đồng thời mang sách đến ủng hộ cho các đơn vị, tổ chức xã hội, câu lạc bộ hoặc các thư viện cộng đồng khác ở trong và ngoài Hà Nội”, Nguyễn Thành Nam cho biết.

Việc tốt đẹp cần được nuôi dưỡng

D Free Book ra đời xuất phát từ niềm yêu quý sách và muốn lan tỏa văn hóa đọc của Hoàng Quý Bình - chàng trai sinh năm 1995 có thói quen đọc sách từ nhỏ. Năm 2017, khi ấy, Bình đang là sinh viên Đại học Bách Khoa. Có tủ sách cá nhân, Bình muốn những cuốn sách thú vị này được nhiều người đọc hơn để kiến thức được lan tỏa. Trên facebook, Bình chia sẻ về tủ sách của mình cùng với ý tưởng cho mượn sách. Nhiều người biết tới đã đến mượn và còn góp thêm sách để tủ sách đa dạng hơn. Từ 1 tủ sách ban đầu, Bình đã có tới 3 tủ sách với khoảng 400 cuốn.

“Khách đến mượn sách ngày một đông. Lúc ấy, tôi vừa đi học vừa đi làm nên không ở phòng trọ thường xuyên, nhiều người đến mượn đã phải về không. Hơn nữa, tôi thuê trọ trên tầng 2, bởi thế, mỗi lần có người đến mượn, phải chạy lên chạy xuống đón khách cũng bất tiện. Thế là tôi quyết định thuê địa điểm, cải tạo thành một thư viện cộng đồng”, Bình cho hay.

Ngày ấy, tiền thuê địa điểm là 5 triệu đồng/tháng. Và chưa có người trực ở thư viện. “Nhưng chính những bạn từng đến mượn sách đã chung tay, trở thành tình nguyện viên, đóng góp cả công sức, tiền bạc để thư viện được thành hình, hoạt động bền bỉ và phát triển đến ngày hôm nay. Hiện nay, D Free Books còn có một cơ sở nữa ở Cầu Giấy, Hà Nội”, Hoàng Quý Bình cho hay và chia sẻ tâm huyết: “Những việc tốt đẹp thì cần được nuôi dưỡng. Vì thế, mình cứ cố gắng hết sức để lan tỏa những điều tốt đẹp. Thư viện giúp những bạn khó khăn không có tiền mua sách, nhưng đồng thời có sự đóng góp, ủng hộ sách từ các bạn khác nên tôi cũng có thêm nhiều cuốn sách khác để đọc”.

Những tình nguyện viên đến làm tại D Free Books đều xuất phát từ lòng yêu mến sách. Họ thấy được ý nghĩa của việc lan tỏa tri thức thông qua văn hóa đọc và hạnh phúc khi được đóng góp công sức cho cộng đồng. Nguyễn Thành Nam tham gia hoạt động của thư viện từ năm 2020, khi đang là sinh viên năm cuối của trường Đại học Dược Hà Nội. “Ngày nào cũng đi học, đi làm thêm miệt mài từ sáng đến tối, đến một ngày, tôi nhận ra mình phải làm điều gì đó cho cộng đồng. Và D Free Books là nơi tôi chọn để được làm một điều tốt đẹp. Làm ở đây, tôi gặp gỡ được nhiều người, cho mình những góc nhìn mới hơn về cuộc sống, làm mới tâm hồn mình, thấy cuộc sống rất đẹp”, Nguyễn Thành Nam chia sẻ.

Bùi Huyền Trang gắn bó với thư viện đã hơn 4 năm. Ra trường đã 1 năm, Trang dành thời gian tuần 2 buổi cho thư viện cộng đồng. “Dù làm việc không lương và còn đóng góp thêm kinh phí cho các hoạt động của thư viện cộng đồng, nhưng chúng em “được” rất nhiều chị ạ” - Trang khoe: “Em giữ được thói quen đọc sách. Em gặp được rất nhiều người giỏi và có kiến thức rộng. Tiếp xúc với những người như thế, em học hỏi được ở họ rất nhiều điều”.

“Giàu có” là từ mà Phạm Thị Hồng Ánh, sinh viên Đại học Quốc gia nhắc tới nhiều lần khi nói về công việc không lương ở D Free Book. Ánh chia sẻ, nhiều người hỏi mình, tại sao lại dành nhiều tâm huyết cho một nơi chẳng có lợi nhuận như D Free Book.

"Nhưng mình lại thấy mình quá “giàu” khi làm ở đây. Giàu ở sự nỗ lực, cống hiến thầm lặng của các thành viên để thư viện hoạt động bền vững. Giàu ở sự nhiệt huyết và gắn kết. Ở đây, mình được truyền cảm hứng để sống một tuổi trẻ rực rỡ và ý nghĩa hơn. Và sự giàu có nhất là chúng mình cùng chung một lý tưởng: “Gieo” văn hoá đọc và “gieo” những điều tử tế đến cộng đồng. Nhìn thấy nụ cười của các em nhỏ khi nhận sách, hay sự thay đổi tích cực trong tư duy đọc của mọi người chính là nguồn động lực lớn nhất. D Free Book đã cho mình hiểu rằng, “giàu có” thực sự là khi mình cho đi và tạo ra những giá trị bền vững cho xã hội”, Phạm Thị Hồng Ánh nói trước khi bắt tay vào những công việc quen thuộc ở D Free Book.