Công nghệ số hút dòng vốn FDI chất lượng cao

Sự dịch chuyển của dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Việt Nam đang cho thấy xu hướng rõ nét: từ các ngành thâm dụng lao động sang lĩnh vực công nghệ và đổi mới sáng tạo. FDI với bản chất là dòng vốn gắn với chuyển giao công nghệ và quản trị ngày càng đóng vai trò trung tâm trong quá trình hội nhập kinh tế.

Số liệu cập nhật cho thấy, 7 tháng năm 2026, vốn FDI thực hiện tại Việt Nam đạt khoảng 15,2 tỷ USD, tăng 11,8% so với cùng kỳ; riêng 6 tháng đầu năm đạt 13,03 tỷ USD mức cao nhất trong nhiều năm. Điều này phản ánh niềm tin của nhà đầu tư quốc tế vào môi trường kinh doanh cũng như tiềm năng tăng trưởng dài hạn của nền kinh tế.

Đáng chú ý, cơ cấu đầu tư đang nghiêng mạnh về các ngành công nghệ cao như điện tử, dữ liệu, trí tuệ nhân tạo (AI) và dịch vụ số. Đây là những lĩnh vực không chỉ cần vốn mà còn đòi hỏi hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực chất lượng cao.

Ông Trương Gia Bình, Chủ tịch FPT cũng chỉ ra: “Chuyển đổi số không còn là xu hướngmà là con đường bắt buộc để Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh”. Quan điểm này cho thấy công nghệ số không chỉ thu hút vốn mà còn là “bộ lọc” lựa chọn dòng vốn chất lượng.

Còn Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) đánh giá, FDI là kênh quan trọng giúp lan tỏa công nghệ, kỹ năng và tri thức giữa các nền kinh tế. Với Việt Nam, điều này đặc biệt quan trọng khi nền kinh tế đang hướng tới tăng trưởng dựa trên đổi mới sáng tạo thay vì chi phí thấp.

Tận dụng “nam châm” công nghệ: Cơ hội và bài toán năng lực hấp thụ

Sức hút của công nghệ số đối với dòng vốn đầu tư không chỉ đến từ quy mô thị trường mà còn từ quá trình cải cách và hội nhập sâu rộng. Việt Nam hiện là một trong những nền kinh tế tăng trưởng nhanh trong khu vực, với GDP năm 2025 đạt khoảng 514 tỷ USD và tiếp tục duy trì đà mở rộng. Bên cạnh đó, việc tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu đang tạo cơ hội để Việt Nam đón nhận làn sóng đầu tư mới, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ và sản xuất thông minh.

Tuy nhiên, để biến cơ hội thành lợi thế dài hạn, Việt Nam cần giải quyết nhiều điểm nghẽn. Khung pháp lý cho các lĩnh vực mới như dữ liệu, tài sản số hay an ninh mạng vẫn đang trong quá trình hoàn thiện. Đồng thời, chất lượng nguồn nhân lực và khả năng hấp thụ công nghệ vẫn là thách thức lớn.

Theo TS. Cấn Văn Lực, Chuyên gia kinh tế trưởng BIDV: “Thu hút FDI thế hệ mới không chỉ là ưu đãi, mà quan trọng hơn là năng lực hấp thụ, liên kết và đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp trong nước. Trong bối cảnh cạnh tranh thu hút vốn ngày càng gay gắt, lợi thế về chi phí hay ưu đãi thuế sẽ dần thu hẹp, thay vào đó, chất lượng môi trường đầu tư và năng lực nội tại của nền kinh tế mới là yếu tố quyết định. Đặc biệt, khả năng kết nối giữa khu vực FDI và doanh nghiệp trong nước cần được cải thiện để tạo hiệu ứng lan tỏa về công nghệ, quản trị và chuỗi cung ứng”.

Ông Lực cho rằng, nếu doanh nghiệp nội không đủ năng lực tham gia sâu vào chuỗi giá trị, dòng vốn FDI dù lớn cũng khó tạo ra giá trị gia tăng bền vững. Do đó, Việt Nam cần đồng thời nâng cấp nguồn nhân lực, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và hoàn thiện thể chế để tận dụng hiệu quả dòng vốn chất lượng cao.

Ở góc độ dài hạn, công nghệ số không chỉ là lĩnh vực thu hút đầu tư mà còn là nền tảng để tái cấu trúc nền kinh tế. Khi dòng vốn FDI gắn với công nghệ ngày càng tăng, Việt Nam có cơ hội tiếp cận tri thức, nâng cao năng suất và từng bước dịch chuyển lên các phân khúc giá trị cao hơn.

Có thể thấy, công nghệ số đang đóng vai trò “nam châm” hút vốn đầu tư, nhưng đồng thời cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về chất lượng tăng trưởng. Việc tận dụng hiệu quả dòng vốn này sẽ quyết định khả năng bứt phá của Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới.