Tiếp tục các hoạt động trong khuôn khổ chuyến công tác tại Hoa Kỳ, đoàn công tác Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ do Thượng tướng Nguyễn Văn Gấu, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo, làm trưởng đoàn đã làm việc với Cơ quan Kiểm kê Tù binh và Người mất tích thuộc Bộ Chiến tranh Hoa Kỳ (DPAA).

Cơ quan Kiểm kê Tù binh và Người mất tích thuộc Bộ Chiến tranh Hoa Kỳ hiện quản lý các phòng thí nghiệm giám định hài cốt và nhân chủng học xương quy mô lớn tại Hawaii và bang Nebraska. Cơ quan này ứng dụng đồng bộ nhiều phương pháp hiện đại như khảo cổ học thực địa, phân tích răng, nhân chủng học pháp y và giải trình tự gen ADN thế hệ mới, qua đó có thể tái dựng danh tính từ những mảnh di cốt nhỏ hoặc bị tổn hại nặng.

Tại buổi làm việc, lãnh đạo đoàn công tác và đại diện DPAA đã rà soát kết quả phối hợp trong công tác tìm kiếm quân nhân mất tích sau chiến tranh giữa hai nước. Hợp tác tìm kiếm quân nhân Hoa Kỳ mất tích trong chiến tranh là một trong những hoạt động nhân đạo được triển khai sớm nhất, kéo dài nhiều thập kỷ với hàng trăm đợt hoạt động hỗn hợp thực địa.

Tinh thần hợp tác trách nhiệm, thiện chí và vô điều kiện của Việt Nam đã góp phần giúp hồi hương hàng trăm hài cốt quân nhân Hoa Kỳ, tạo nền tảng chính trị quan trọng thúc đẩy quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ phát triển.

Tại cuộc làm việc, đoàn công tác Ban Chỉ đạo quốc gia đề nghị các cơ quan chức năng Hoa Kỳ đẩy nhanh tiến độ giải mật và chuyển giao toàn diện nhất có thể các hồ sơ, tài liệu liên quan đến khu vực có bộ đội Việt Nam hy sinh, được chôn cất.

Đoàn cũng đề nghị phía Hoa Kỳ tích cực vận động cựu binh Mỹ cung cấp thêm thông tin, tư liệu, ký ức chiến trường phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ Việt Nam.

Bên cạnh đó, đoàn đề nghị DPAA tăng cường chia sẻ quy trình kỹ thuật và chuyển giao các giải pháp tổng thể, đa ngành, hiện đại trong xác định danh tính hài cốt. Các nội dung ưu tiên gồm chiết xuất và giải trình tự gen ADN thế hệ mới như SNPs, tối ưu phương pháp xét nghiệm ADN ty thể và ADN nhân, quy trình nhân chủng học xương pháp y, phân tích đồng vị bền isotope, cũng như hỗ trợ trang thiết bị, sinh phẩm xét nghiệm và mở các chương trình tập huấn nâng cao nghiệp vụ cho đội ngũ chuyên môn của Việt Nam.

Với hệ thống thiết bị hiện đại, đội ngũ nhân lực trình độ cao và quy trình tiên tiến, DPAA hiện có thời gian trung bình khoảng 2 năm để đưa ra kết quả xác định danh tính chính xác. Lãnh đạo DPAA cho rằng, với khối lượng công việc rất lớn của Việt Nam hiện nay, đây là một thách thức lớn, đòi hỏi sự phối hợp lâu dài và các giải pháp khoa học công nghệ đồng bộ.

Phía Hoa Kỳ khẳng định việc hỗ trợ Việt Nam trong tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính liệt sĩ là trách nhiệm đạo lý và là ưu tiên quan trọng. Các cơ quan chức năng Hoa Kỳ sẽ nỗ lực hỗ trợ Việt Nam trong phạm vi lớn nhất có thể, đặc biệt ở những lĩnh vực mà Hoa Kỳ có thế mạnh và Việt Nam đang có nhu cầu cấp thiết.