Chuyển đổi số và truy xuất nguồn gốc: Đòn bẩy kiến tạo tương lai số cho Việt Nam
Cập nhật: 1 ngày trước
Chuyển đổi số và truy xuất nguồn gốc: Đòn bẩy kiến tạo tương lai số cho Việt Nam
Lãnh đạo VOV tiếp Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Cộng hoà Cuba tại Việt Nam
VOV.VN - Báo Điện tử Tiếng nói Việt Nam (VOV) phối hợp với Viện Công nghệ thông tin (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) tổ chức Diễn đàn Tương lai số Việt Nam 2025.
Diễn đàn với chủ đề “Phát triển, ứng dụng công nghệ chiến lược cho chuyển đổi số và truy xuất nguồn gốc – Đòn bẩy kiến tạo tương lai số cho Việt Nam hội nhập” là cầu nối chuyên gia - doanh nghiệp - cơ quan quản lý, thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và kinh tế số.
Diễn đàn có sự tham dự của Lãnh đạo Đài Tiếng nói Việt Nam, Lãnh đạo Viện Hàn lâm và Khoa học Công nghệ Việt Nam, đại diện Bộ Ngoại giao, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương, Ủy ban Tiêu chuẩn đo lường chất lượng Quốc gia, Trung tâm Mã số, mã vạch quốc gia và nhiều cơ quan, đơn vị liên quan cùng đại diện các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh, công nghệ trong nước và quốc tế.
Phát biểu khai mạc diễn đàn, ông Phạm Mạnh Hùng, Phó Tổng giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam cho biết, Diễn đàn được tổ chức với chủ đề: “Phát triển, ứng dụng công nghệ chiến lược cho chuyển đổi số và truy xuất nguồn gốc – Đòn bẩy kiến tạo tương lai số cho Việt Nam hội nhập” có ý nghĩa đặc biệt, nhằm triển khai các chủ trương, định hướng của Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Đây là nghị quyết mang tầm chiến lược, khẳng định dữ liệu, công nghệ số, AI sẽ trở thành nguồn lực quan trọng quyết định năng lực cạnh tranh quốc gia trong thời kỳ mới.
Chuyển đổi số giúp các bộ, ngành và địa phương đẩy mạnh xây dựng hạ tầng dữ liệu quốc gia, phát triển các nền tảng số “Make in Vietnam”, thúc đẩy AI hóa quản lý, sản xuất và thương mại, đồng thời đổi mới mạnh mẽ cơ chế, chính sách nhằm tạo môi trường thuận lợi cho chuyển đổi số toàn diện.
“Trong quá trình chuyển đổi số quốc gia thì tất cả các cơ quan báo chí cũng không đứng ngoài cuộc, trong đó có Đài Tiếng nói Việt Nam là một trong những cơ quan báo chí chủ lực. Đài Tiếng nói Việt Nam sau khi sắp xếp lại chỉ tập trung vào phát thanh, điện tử và các nội dung số, chúng tôi coi nội dung số, công chúng số và không gian số là những đối tượng ưu tiên số 1” - ông Phạm Mạnh Hùng cho biết.
Xây dựng hạ tầng dữ liệu quốc gia, phát triển các nền tảng số “Make in Vietnam”, đồng thời đổi mới mạnh mẽ cơ chế, chính sách nhằm tạo môi trường thuận lợi cho chuyển đổi số toàn diện. Đây là cơ sở để hướng tới một nền kinh tế số và xã hội số.
Ông Phạm Mạnh Hùng cũng khẳng định: “Với vai trò là đơn vị tổ chức, Đài Tiếng nói Việt Nam kỳ vọng Diễn đàn hôm nay sẽ trở thành nhịp cầu quan trọng kết nối tri thức, kinh nghiệm và nguồn lực giữa các cơ quan quản lý, cộng đồng doanh nghiệp và các chuyên gia trong nước, quốc tế. Qua đó, góp phần hỗ trợ các bộ, ngành và doanh nghiệp triển khai hiệu quả tinh thần của Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, đặc biệt trong việc xây dựng hạ tầng dữ liệu dùng chung; phát triển các nền tảng truy xuất nguồn gốc số theo chuẩn mực quốc tế”.
Trong đó lĩnh vực truy xuất nguồn gốc bằng công nghệ số đóng vai trò then chốt không chỉ để minh bạch hóa chuỗi cung ứng, bảo vệ người tiêu dùng mà còn để nâng cao giá trị, chất lượng và sức cạnh tranh của sản phẩm Việt Nam trên thị trường thế giới.
Đánh giá về hoạt động truy xuất nguồn gốc tại Việt Nam, Ông Nguyễn Đức Lê, Phó Trưởng phòng Nghiệp vụ quản lý thị trường, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) nhận định: Mã GS1 mặc dù đã được áp dụng nhưng chưa mang tính đồng bộ. Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 100/QĐ-TTg ngày 19.1.2019 phê duyệt Đề án triển khai, áp dụng và quản lý hệ thống truy xuất nguồn gốc.
Tuy nhiên, hiện nay một số doanh nghiệp đã áp dụng theo tiêu chuẩn GS1 nhưng một số doanh nghiệp hoạt động theo tiêu chuẩn riêng, không đảm bảo tính duy nhất về truy xuất hàng hoá dẫn tới mức độ số hoá đang rất rời rạc, không liên kết dữ liệu giữa các công ty với nhau, công nghệ không đồng nhất. Đặc biệt về bảo mật và chống làm giả ở vật mang dữ liệu.
Trên thực tế các doanh nghiệp vẫn đang chạy theo các giải pháp nhưng chưa chú trọng công tác bảo mật vật mang dữ liệu. Mã QR tĩnh vẫn được sử dụng phổ biến, chưa thể hiện hết được thông tin chi tiết về đường đi của sản phẩm trong khi mã này lại dễ sao chép nên không giúp được nhiều trong việc truy xuất nguồn gốc. “Chúng tôi khuyến cáo doanh nghiệp nên dùng chip hoặc mã QR biến đổi. Bởi nếu dữ liệu bị làm giả thì công tác truy xuất nguồn gốc trở nên vô ích. Doanh nghiệp nên sử dụng chip RFID để quét tốt hơn, tính bảo mật cao hơn” ông Nguyễn Đức Lê chia sẻ.
Chia sẻ tại Diễn đàn, các chuyên gia đại diện Công ty TNHH Zebra Technologies, Hiệp hội Blockchain và tài sản số Việt Nam (VBA) đều khẳng định: Việc đẩy mạnh ứng dụng các công nghệ chiến lược từ AI, blockchain, big data để truy xuất nguồn gốc thông minh là đòn bẩy quan trọng không chỉ giúp doanh nghiệp hội nhập sâu vào nền kinh tế số toàn cầu mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh và khẳng định vị thế hàng hoá Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Hiện nhiều quốc gia trên thế giới đã áp dụng mô hình truy xuất nguồn gốc chuẩn quốc tế tích hợp các công nghệ tiên tiến như chip RFID để theo dõi sản phẩm qua từng giai đoạn trong chuỗi cung ứng, đảm bảo tính minh bạch và tăng cường độ tin cậy.
Theo Ông Christanto Suryadama, Phó chủ tịch bán hàng, Đông Nam Á, Hàn Quốc, Kênh APJeC (Vice President Sales, Southeast Asia, Korea, Channel APJeC), các mô hình hiện đại sử dụng kết hợp nhiều công nghệ như chip RFID, blockchain, trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn để tạo ra một hệ thống truy xuất nguồn gốc toàn diện.
Chip RFID được sử dụng làm vật mang dữ liệu khi mà thẻ chip RFID được gắn trực tiếp vào sản phẩm hoặc kiện hàng để lưu trữ thông tin quan trọng như mã truy vết, địa điểm, thời gian, các giai đoạn sản xuất và kinh doanh. Từ đó các hệ thống có thể kết nối với cổng thông tin truy xuất nguồn gốc quốc gia, cho phép việc giám sát, cảnh báo sớm và quản lý chất lượng sản phẩm trở nên hiệu quả hơn trên quy mô lớn.
Ông Christanto Suryadama nhấn mạnh thêm: “Chip RFID có tiềm năng lớn để phát triển công nghiệp công nghệ cao tại Việt Nam nhờ khả năng cung cấp dữ liệu chi tiết về sản phẩm, tối ưu hóa quy trình sản xuất và quản lý, cũng như nâng cao hiệu quả giám sát chất lượng”
Tại Diễn đàn, các chuyên gia đầu ngành và đại diện cơ quan quản lý đã trình bày và thảo luận xoay quanh những chủ đề trọng tâm như: thực trạng công tác truy xuất nguồn gốc trong quản lý lưu thông hàng hóa, chuỗi cung ứng - Những yêu cầu từ Đề án 319; Mô hình truy xuất nguồn gốc chuẩn quốc tế ứng dụng chip bán dẫn RFID trong truy xuất nguồn gốc xuất xứ sản phẩm và phát triển công nghiệp công nghệ cao tại Việt Nam; Ứng dụng nền tảng công nghệ Blockchain giải quyết bài toán xác thực và truy xuất nguồn gốc quốc gia.
Trong khuôn khổ Diễn đàn, tọa đàm với chủ đề “Công nghệ truy xuất nguồn gốc và năng lực cạnh tranh hàng hóa Việt Nam” quy tụ các chuyên gia, doanh nghiệp, tổ chức công nghệ để cùng trao đổi, chia sẻ góc nhìn thực tiễn, nhằm tìm ra giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh và khẳng định vị thế hàng hóa Việt Nam trên thị trường quốc tế. Nhiều câu hỏi liên quan đến áp dụng công nghệ truy xuất nguồn gốc được các doanh nghiệp đặt ra đã được đại diện các ban ngành của Bộ Công thương, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng như các chuyên gia giải đáp. Qua đó giúp lãnh đạo nhiều đơn vị có cái nhìn tổng thể về tầm quan trọng của ứng dụng công nghệ trong truy xuất nguồn gốc; từ đó nâng cao tính cạnh tranh sản phẩm cho doanh nghiệp cũng như bảo vệ quyền lợi chính đáng cho người tiêu dùng.
Phát biểu bế mạc Diễn đàn, Giáo sư, Tiến sĩ Chu Hoàng Hà, Phó chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã đưa ra một số định hướng có ý nghĩa chiến lược: Thứ nhất, truy xuất nguồn gốc không chỉ là yêu cầu của thị trường, mà còn là điều kiện tiên quyết để bảo đảm minh bạch, chất lượng hàng hóa và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, phù hợp với tinh thần của Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Thứ hai, việc ứng dụng các công nghệ chiến lược như chip bán dẫn RFID, IoT, Blockchain, dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ là động lực mạnh mẽ để hình thành hệ sinh thái truy xuất nguồn gốc hiện đại, liên thông và an toàn. Những kinh nghiệm, mô hình quốc tế được chia sẻ hôm nay - đặc biệt từ các tập đoàn công nghệ lớn - đã khẳng định tiềm năng to lớn mà Việt Nam có thể áp dụng trong hoàn cảnh của mình.
Thứ ba, để công nghệ phát huy hiệu quả trong thực tiễn, chúng ta cần sự phối hợp chặt chẽ hơn nữa giữa các bộ ngành, địa phương; cần hoàn thiện khung pháp lý thống nhất; đồng thời thúc đẩy hợp tác công-tư nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, tiếp cận công nghệ, giảm chi phí triển khai và nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo.
Thứ tư, để thực hiện thành công việc chuyển đổi số quốc gia cần sự đồng thuận trong việc xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu lưu thông hàng hóa theo tinh thần Chỉ thị số 18/CT-TTg ngày 30/5/2023 của Thủ tướng Chính phủ về việc đẩy mạnh kết nối, chia sẻ dữ liệu phục vụ phát triển thương mại điện tử, chống thất thu thuế, bảo đảm an ninh tiền tệ.
Ban Tổ chức kỳ vọng Diễn đàn Tương lai số Việt Nam 2025 sẽ góp phần lan tỏa tinh thần đổi mới sáng tạo, thúc đẩy ứng dụng công nghệ chiến lược trong mọi lĩnh vực của đời sống – kinh tế – xã hội. Đồng thời, sự kiện tạo ra không gian kết nối giữa Nhà nước – doanh nghiệp – chuyên gia, từ đó thúc đẩy quy trình số hóa, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam trong môi trường số toàn cầu.
Từ khóa: Chuyển đổi số, truy xuất nguồn gốc, tương lai số, Việt Nam , Chuyển đổi số, Việt Nam
Thể loại: Chuyên mục VOV
Tác giả: ctv hoàng thụ/vov.vn
Nguồn tin: VOVVN