VOV.VN - Chiêng là nhạc cụ không thể thiếu trong đời sống tinh thần của người Tây Nguyên. Với bà con dân tộc K’Ho ở tỉnh Lâm Đồng, bài chiêng vui (chiêng Bor) được mong chờ nghe nhiều nhất. Khi bài chiêng tấu lên là dịp để bà con buôn làng gặp gỡ, gắn kết tình cảm giữa người và người, thể hiện sự đoàn kết thống nhất trong gia đình và cộng đồng.
Nếu có dịp ghé thăm các buôn làng K’Ho, du khách sẽ được gia chủ trân trọng tiếp đón bằng bài chiêng Bor, thể hiện sự vui mừng khi có khách qúy. Ông Liêng Hót Ha Kliêng (dân tộc K’Ho Cil) ở thôn Srê Đăng, xã Tân Hội, tỉnh Lâm Đồng cho biết: trước đây, chiêng Bor thường vang lên khi có sự kiện vui trong gia đình hoặc buôn làng. Đó là vào các dịp cưới hỏi, đón khách qúi, hoặc làm lễ vào nhà mới hay mừng được mùa... Âm thanh chiêng Bor làm con người thêm phấn chấn, hy vọng.
Chiêng Bor thường vang lên khi có sự kiện vui trong gia đình hoặc buôn làng người K’Ho.
“Khi mình thu được nhiều thóc luá mang về nhà thì mình phải vui mừng, phải mang chiêng Bor ra đánh, làm lễ mừng được muà để báo cho bà con buôn làng. Chia vui cùng buôn làng với mong muốn vụ muà mới có nhiều sức khỏe và sẽ mang nhiều hơn thóc luá về nhà, đó là phong tục rất đẹp và nhân văn của dân tộc K’Ho chúng tôi”, ông Liêng Hót Ha Kliêng chia sẻ.
Nghệ nhân Ka Să Ha Sang, ở thôn Dà Blah, xã Lạc Dương, tỉnh Lâm Đồng cho biết: Bộ chiêng của người K’Ho gồm có 6 chiếc, biểu tượng cho gia đình 6 người, gồm bố mẹ và 4 người con. Tên gọi từng chiếc là: chiêng Me, chiêng Rơnoai, chiêng Ndơn, chiêng Mboăt, chiêng Blah và chiêng Cồng. Bài chiêng Bor khi đánh phải đủ 6 chiếc. Người đánh chiêng thì có thể linh động (3 nam - 3 nữ, hoặc 6 nam - 6 nữ). “Nếu thiếu đi một trong 6 chiếc thì sẽ không ra bài chiêng Bor – chiêng của tình thân, tình đoàn kết. Tất cả cùng hướng về một phía, cùng che chở đùm bọc lẫn nhau, đoàn kết thống nhất một lòng. Như chiêng này, có 6 chiếc mà muốn tấu bài chiêng Bor thì phải đủ 6 chiếc, nếu chia mỗi bên 3 chiếc thì không thể tấu được bài chiêng Bor, không ra được bài chiêng vui - sự đoàn kết, đó được gọi là cùng chung một nguồn cội, một quê hương, một Tổ quốc”, nghệ nhân Ka Să Ha Sang nêu rõ.
Chiêng Bor khi đánh phải đủ 6 chiếc, nếu thiếu một chiếc thì sẽ không ra bài chiêng vui.
Khi tấu bài chiêng Bor, chiêng cha chiêng mẹ sẽ mở lời trước, rồi theo thứ tự các chiêng con sẽ lần lượt “thưa bố, thưa mẹ”... Tiếng chiêng vang to nhỏ theo thứ tự và nhanh dần, thể hiện sự vui mừng phấn khởi trong tâm hồn của mỗi người. Một bài chiêng vui bắt buộc phải đủ 6 chiếc, vì không thể vui nếu tách riêng từng chiếc chiêng mẹ chiêng cha hay chiêng con.
Nghệ nhân Ka Să Ha Sang cùng btv K’Yến.
Nghệ nhân Kơ Să Ha Sang cho biết thêm, ý nghĩa sâu xa của bài chiêng Bor là không có sự chia rẽ, phải đoàn kết và yêu thương đùm bọc lẫn nhau, từ phạm vi gia đình, đến cộng đồng và đất nước. “Ý nghĩa của bài chiêng Bor này ở chỗ là trong gia đình hoặc trong cộng đồng có người trên người dưới, có người già người trẻ, tất cả cùng chung một hướng… thì mới có đất nước Việt Nam mình”, nghệ nhân Kơ Să Ha Sang nói rõ.
Với ý nghĩa như vậy, những ngày này ở khắp buôn làng K’Ho, tỉnh Lâm Đồng, nhịp chiêng Bor đang vang vọng, cùng hoà chung niềm vui với các dân tộc anh em trên khắp đất nước chào mừng 80 năm Quốc khánh 2/9.
VOV.VN - Phường múa rối nước cổ truyền Nam Chấn, hay còn gọi phường rối nước làng Rạch (phường Hồng Quang, tỉnh Ninh Bình) có tuổi đời hơn 500 năm. Thời hoàng kim, phường rối nước nổi tiếng khắp miền Bắc, nghệ nhân làng Rạch đi biểu diễn múa rối nước quanh năm.
Từ khóa: Chiêng Bor, Chiêng Bor, Tây Nguyên, K’Ho, Lâm Đồng, Srê Đăng, Tân Hội, cồng chiêng