Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tiếp tục khẳng định chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước trong thực hiện chính sách đối với người có công với cách mạng. Tại Cao Bằng, chiến dịch đang được triển khai với tinh thần trách nhiệm cao, quyết tâm hoàn thành các mục tiêu đề ra.Để làm rõ những nhiệm vụ trọng tâm và kết quả bước đầu, phóng viên Đài Tiếng nói Việt Nam phỏng vấn Đại tá Ma Công Học, Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh Cao Bằng.

Phóng viên: Theo kế hoạch, giai đoạn đầu, Cao Bằng đặt mục tiêu lấy mẫu ADN tại 670 mộ liệt sĩ còn thiếu thông tin. Ông đánh giá như thế nào về tiến độ triển khai Chương trình và chất lượng các mẫu lấy được? Và đâu là khó khăn lớn nhất cần khắc phục?

Đại tá Ma Công Học:Thực hiện chỉ đạo của Ban Chỉ đạo quốc gia 515, tỉnh Cao Bằng đã triển khai quyết liệt Chiến dịch 500 ngày đêm. Trước hết, chúng tôi tập trung khai quật, lấy mẫu giám định ADN đối với các mộ liệt sĩ còn thiếu thông tin tại các nghĩa trang trên địa bàn. Trong giai đoạn 1, chúng tôi thực hiện lấy mẫu tại 670 ngôi mộ ở 9 nghĩa trang liệt sĩ. Đến nay, đã lấy được trên 200 mẫu, chất lượng mẫu tương đối tốt. Chúng tôi phấn đấu hoàn thành việc lấy mẫu trước ngày 30/8, với tinh thần làm đến đâu gọn đến đó.

Tháng 8 có thể xuất hiện những yếu tố khách quan như mưa bão, gây khó khăn cho việc khai quật, lấy mẫu. Tuy nhiên, điều cơ bản nhất vẫn là phát huy vai trò, trách nhiệm của lực lượng cán bộ tham gia. Vì vậy, chúng tôi lựa chọn những cán bộ có tinh thần trách nhiệm cao; đồng thời chủ động động viên, thăm hỏi anh em và bố trí thời gian lấy mẫu phù hợp với điều kiện thời tiết.

Sau khi kết thúc, các mẫu sẽ được bàn giao cho Viện Pháp y Quân đội để giám định ADN. Chúng tôi cũng khắc phục những thiếu thốn tại cơ sở, mua sắm thêm trang bị như tủ bảo ôn, bảo đảm các mẫu được bảo quản tốt nhất.

Phóng viên: Ông có thể chia sẻ về kế hoạch quy tập 18 mộ liệt sĩ còn nằm ngoài nghĩa trang mà tỉnh Cao Bằng đã đề ra?

Đại tá Ma Công Học:Theo kế hoạch của Chiến dịch 500 ngày đêm, chúng tôi phải quy tập 18 mộ liệt sĩ hiện còn nằm ngoài nghĩa trang. Trên cơ sở kết luận địa bàn và các sơ đồ mộ chí, các đơn vị đang tập trung xác định vị trí, làm rõ đó có phải nơi chôn cất cán bộ, chiến sĩ của ta hy sinh hay không, qua đó làm cơ sở tổ chức khai quật khi xác định chính xác vị trí.

Đối với nhiệm vụ này, chúng tôi đẩy mạnh tuyên truyền, vận động nhân dân cung cấp thông tin về các trường hợp hy sinh, nơi chôn cất liệt sĩ và những khu vực từng xảy ra chiến sự. Đến nay, khá nhiều thông tin đã được tiếp nhận. Trên cơ sở đó, các đơn vị ở cơ sở, nhất là xã, phường, phối hợp với nhân dân xác minh từng vị trí để đưa vào kế hoạch tìm kiếm, quy tập.

Ngày 17/7 vừa qua, chúng tôi đã quy tập hài cốt liệt sĩ Mã Văn Gì, quê ở xã Hạnh Phúc, sinh năm 1924, hy sinh năm 1947. Việc lấy mẫu, quy tập được thực hiện đúng quy định; sau đó, lễ truy điệu và an táng liệt sĩ được tổ chức tại Nghĩa trang liệt sĩ Quảng Uyên.

Ngày 24/7, chúng tôi tiến hành khai quật một ngôi mộ đã được xác định là của chiến sĩ ta hy sinh trong cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc tại thôn Pác Bó, xã Phục Hòa. Đó là liệt sĩ Nguyễn Đức Vui, sinh năm 1956, quê xã Vĩnh Hào, huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định; nhập ngũ năm 1975; cấp bậc Hạ sĩ, chức vụ Tiểu đội trưởng, thuộc Đại đội 10, Tiểu đoàn 3, Trung đoàn 567, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Cao Bằng.

Chúng tôi phấn đấu hoàn thành nhiệm vụ này trong tháng 4/2027. Đây là mục tiêu trong kế hoạch, đồng thời là quyết tâm của lực lượng vũ trang tỉnh nói chung và Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh nói riêng.

Phóng viên: Rà phá bom mìn vừa mở đường cho công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, vừa tạo quỹ đất an toàn phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. Cao Bằng đang tổ chức lực lượng và kiểm soát tiến độ, an toàn của nhiệm vụ này như thế nào, thưa ông?

Đại tá Ma Công Học:Nhiệm vụ thứ ba là triển khai rà phá bom mìn, vật liệu nổ theo chỉ đạo của Bộ Quốc phòng tại khu vực biên giới, nơi từng xảy ra chiến sự trong cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc năm 1979.Trên địa bàn tỉnh Cao Bằng hiện có 5 tổ công tác thực hiện nhiệm vụ này. Đến nay, tiến độ đạt khoảng 55–60%.

Theo kết luận của đồng chí Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, công tác rà phá bom mìn giai đoạn 2 tiếp tục được triển khai, mở rộng tại các khu vực ô nhiễm bom mìn và nơi từng xảy ra chiến sự. Mục tiêu là phục vụ nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, đồng thời tạo điều kiện phát triển kinh tế - xã hội. Nhiệm vụ này phải được đẩy nhanh từ nay đến cuối năm 2026.

Để bảo đảm thực hiện nhiệm vụ, lực lượng vũ trang tỉnh đã quán triệt sâu sắc yêu cầu, tập trung xây dựng kế hoạch; lựa chọn cán bộ, tổ chức bồi dưỡng, tập huấn và phối hợp với các lực lượng chức năng kiểm tra, cấp chứng chỉ cho lực lượng rà phá bom mìn theo quy định; đồng thời rà soát các khu vực trên địa bàn.

Do địa bàn rộng, có nhiều lực lượng cùng tham gia, chúng tôi sẽ tổ chức hiệp đồng chặt chẽ giữa các đơn vị, cả trong kế hoạch và trên thực địa, tạo điều kiện thuận lợi nhất để hoàn thành nhiệm vụ theo đúng tiến độ Bộ Quốc phòng giao.

Chiến dịch 500 ngày đêm luôn nhận được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của Thường vụ Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu 1, Tỉnh ủy và UBND tỉnh Cao Bằng. Vì vậy, chúng tôi tin tưởng Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Cao Bằng sẽ hoàn thành tốt nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ theo chỉ đạo của Trung ương, với tiến độ nhanh nhất và tinh thần trách nhiệm cao nhất. Tất cả vì truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa” của dân tộc, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ, 27/7/1947 - 27/7/2027.

Phóng viên:Trân trọng cảm ơn ông!