Trao đổi về việc triển khai Chỉ thị 07-CT/TW, PGS.TS Bùi Đình Phong (Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh) cho rằng, việc Bộ Chính trị, Ban Bí thư tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu học tập và thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh trước hết thể hiện quyết tâm chính trị của Đảng.

Trong thời gian qua, Đảng đã có nhiều chủ trương, giải pháp để triển khai trong thời gian qua, nhưng kết quả vẫn chưa đạt được như mong muốn. Vì vậy, việc nhấn mạnh lại yêu cầu “học tập” đi đôi với “thực hành” cho thấy quyết tâm tiếp tục đưa nội dung này vào chiều sâu, gắn chặt hơn với thực tiễn.

Cụ thể hóa trách nhiệm để nhận diện cán bộ né tránh, đùn đẩy

Theo PGS.TS Bùi Đình Phong, một trong những vấn đề khó khi triển khai Chỉ thị 07 là xác định thế nào là né tránh, đùn đẩy, thiếu trách nhiệm hay không dám làm. Đây là câu chuyện liên quan trực tiếp đến con người nên không thể chỉ đưa ra những nhận xét chung chung, mà phải xây dựng tiêu chí cụ thể.

Theo ông, mỗi đơn vị, mỗi cá nhân trên cương vị công tác đều được giao những nhiệm vụ cụ thể. Người đứng đầu có nhiệm vụ, trách nhiệm của người đứng đầu; các vị trí khác cũng có những yêu cầu tương ứng. Vì vậy, đánh giá cán bộ phải căn cứ vào nhiệm vụ được giao, mức độ hoàn thành, thời gian thực hiện, trách nhiệm đã nhận trước Đảng, trước nhân dân và các quy định liên quan. Từ đó, có thể nhận diện rõ hơn những trường hợp không hoàn thành nhiệm vụ, né tránh hoặc đùn đẩy trách nhiệm. Tùy mức độ, những cán bộ không đáp ứng yêu cầu cần được xem xét, xử lý, trong đó có việc không tiếp tục sử dụng.

Tuy nhiên, PGS.TS Bùi Đình Phong cho rằng, xây dựng tiêu chí mới chỉ là bước đầu. Quan trọng hơn là phải thường xuyên đánh giá và rút kinh nghiệm. Sau mỗi quý, vài quý hoặc từng đợt thực hiện, cần xem xét đã làm được gì, chưa làm được gì, nguyên nhân vì sao và trách nhiệm thuộc về đâu.

"Ví dụ, loại bỏ được cán bộ yếu kém, né tránh công việc ra khỏi tổ chức Đảng là một kết quả thực tế. Nếu bỏ sót hoặc xử lý sai, phải làm rõ nguyên nhân và xem xét trách nhiệm của người đứng đầu",PGS.TS Bùi Đình Phong nhấn mạnh.

Cụ thể hóa tiêu chí nêu gương, nâng cao trách nhiệm cán bộ

Theo PGS.TS Bùi Đình Phong, tư tưởng “cán bộ là gốc của mọi công việc” đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh từ lâu và đến nay vẫn còn nguyên giá trị. Vấn đề hiện nay là phải có cách đánh giá, sử dụng và phát huy phù hợp với từng nhóm cán bộ.

Từ những yêu cầu đặt ra trong giai đoạn mới, ông nhấn mạnh hai nhóm cán bộ có vai trò đặc biệt quan trọng là cán bộ chiến lược và cán bộ cơ sở.

Đối với cán bộ chiến lược, đây là lực lượng đảm nhiệm công việc ở tầm hoạch định đường lối, chiến lược và những vấn đề lớn về phát triển đất nước. Do đó, yêu cầu đối với nhóm cán bộ này phải tương xứng với trọng trách được giao. Nếu không hoàn thành nhiệm vụ cũng phải được đánh giá, xử lý dựa trên những tiêu chí cụ thể.

Trong khi đó, cán bộ cơ sở có vị trí đặc biệt quan trọng khi tổ chức chính quyền địa phương hai cấp được triển khai. Đây là lực lượng gần dân, sát dân, trực tiếp nắm bắt đời sống nhân dân và đưa chủ trương, đường lối của Đảng đến với người dân. Vì vậy, việc đánh giá cán bộ cơ sở phải gắn với những nhiệm vụ cụ thể, hiệu quả thực thi cụ thể ở từng địa phương, ngành, lĩnh vực và vị trí công tác.

Theo PGS.TS Bùi Đình Phong, dù ở nhóm cán bộ chiến lược hay cán bộ cơ sở, một yêu cầu có tính xuyên suốt là phải đánh giá thực chất trách nhiệm nêu gương. Chỉ thị 07 tiếp tục nhấn mạnh nội dung này, song để nêu gương thực sự phát huy hiệu quả, cần được cụ thể hóa bằng những tiêu chí rõ ràng, phù hợp với từng vị trí, chức trách và nhiệm vụ được giao.

Không để nghị quyết, chỉ thị trở thành lời nói suông

Từ việc cụ thể hóa trách nhiệm cán bộ và tiêu chí nêu gương, PGS.TS Bùi Đình Phong cho rằng, điều quan trọng để Chỉ thị 07 đi vào cuộc sống là phải hình thành cơ chế kiểm tra, đánh giá và rút kinh nghiệm thường xuyên.

Theo ông, đây cũng là một nội dung quan trọng trong tư tưởng Hồ Chí Minh về phương pháp lãnh đạo. Đảng phải thường xuyên xem xét các nghị quyết, chỉ thị của mình đã được thực hiện đến đâu, kết quả thế nào. Nếu không có đánh giá, kiểm tra thì những chủ trương dù đúng đắn cũng có nguy cơ trở thành lời nói suông.

“Nếu không thường xuyên xem xét, đánh giá thì có khi tất cả những nghị quyết, chỉ thị đó chỉ là lời nói suông; từ đó mất lòng tin cậy đối với nhân dân”, ông nói.

Vì vậy, việc thực hành Chỉ thị 07 cần được đặt trong một quy trình cụ thể: đề ra yêu cầu, xác định tiêu chí, giao nhiệm vụ, tổ chức thực hiện, kiểm tra kết quả, đánh giá và rút kinh nghiệm. Quá trình này cần được tiến hành định kỳ, có thể theo quý, theo năm hoặc theo từng đợt công tác.

Trong đó, việc đánh giá phải thực chất và trách nhiệm của người đứng đầu có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Người đứng đầu không chỉ phải nêu gương trong thực hiện nhiệm vụ mà còn phải chịu trách nhiệm về việc tổ chức kiểm tra, đánh giá kết quả thực hiện trong cơ quan, đơn vị mình.

Theo PGS.TS Bùi Đình Phong, Chỉ thị 07 không chỉ đặt ra yêu cầu về giáo dục tư tưởng mà còn hướng tới đổi mới phương thức lãnh đạo, nâng cao năng lực thực thi và xây dựng văn hóa trách nhiệm trong đội ngũ cán bộ. Muốn tinh thần học tập và thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh đi vào thực chất, các yêu cầu phải được cụ thể hóa thành nhiệm vụ, tiêu chí và kết quả công việc để có thể kiểm tra, đánh giá. Qua đó, việc học tập và thực hành theo Bác mới thực sự đi vào nền nếp, trở thành yêu cầu thường xuyên trong công tác cán bộ, góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.