Trong tuyên bố chung sau cuộc họp của “Liên minh các nước sẵn sàng” tại Paris, Đan Mạch, Pháp, Đức, Italy, Hà Lan, Na Uy, Tây Ban Nha, Thụy Điển, Anh và Ukraine nhấn mạnh châu Âu cần xây dựng một kiến trúc phòng thủ tên lửa tích hợp, kết hợp năng lực công nghiệp quốc phòng, nghiên cứu và kinh nghiệm tác chiến nhằm nâng cao khả năng răn đe và đánh chặn các mối đe dọa trong tương lai.

Các nước tham gia khẳng định sáng kiến này hướng tới tăng cường năng lực phòng thủ của châu Âu, đồng thời cho rằng kinh nghiệm thực chiến của Ukraine trong đối phó với các cuộc tấn công bằng tên lửa sẽ là cơ sở quan trọng để phát triển hệ thống mới.

Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết Ukraine kỳ vọng trong khoảng 12 tháng tới có thể cùng các đối tác phát triển một hệ thống phòng thủ tên lửa có chi phí thấp, đủ điều kiện sản xuất hàng loạt để đáp ứng nhu cầu của Ukraine cũng như các nước châu Âu.

Đáng chú ý, một loạt thỏathuận hợp tác quốc phòng mới giữa Ukraine và Pháp cũng được công bố nhân dịp này, trong đó có hợp đồng đặt mua 16 máy bay chiến đấu Rafale, các tổ hợp phòng không SAMP/T thế hệ mới cùng nhiều hệ thống radar. Pháp cũng lần đầu tiên đồng ý cấp phép để Ukraine sản xuất một số loại vũ khí do nước này phát triển, gồm tên lửa hành trình SCALP, bom dẫn đường chính xác AASM và tên lửa đánh chặn Aster.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron nhấn mạnh Ukraine đang có những nhu cầu hết sức cấp thiết, đặc biệt trong lĩnh vực phòng thủ trước các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo. Những hỗ trợ của Pháp sẽ góp phần đẩy nhanh quá trình tăng cường năng lực phòng thủ tên lửa cho Ukraine theo hai hướng. Thứ nhất, tiếp tục cung cấp các khí tài cần thiết để bảo vệ không phận, người dân và các cơ sở hạ tầng trọng yếu của Ukraine. Thứ hai, cho phép Ukraine sản xuất một số năng lực quốc phòng theo giấy phép.

Cuộc họp của “Liên minh các nước sẵn sàng” được tổ chức ngay sau Hội nghị Thượng đỉnh NATO trong bối cảnh nhiều nước châu Âu thúc đẩy tăng cường năng lực quốc phòng và mở rộng hợp tác công nghiệp quốc phòng với Ukraine. Bên cạnh việc tiếp tục hỗ trợ quân sự, các nước này cũng hướng tới xây dựng năng lực sản xuất và cơ chế hợp tác lâu dài trong lĩnh vực phòng thủ.

Điện Kremlin chỉ trích mạnh mẽ sáng kiến của châu Âu, cho rằng các nước tham gia đang kéo dài xung đột thay vì thúc đẩy hòa bình. Phía Nga cũng nhiều lần khẳng định sẵn sàng theo đuổi các mục tiêu của mình thông qua đàm phán chính trị và các biện pháp ngoại giao hòa bình, song sẽ đáp trả các hành động leo thang của Ukraine.

Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitri Peskov nhấn mạnh chính quyền Kiev hiện không có ý định hướng tới một giải pháp hòa bình. Nga vẫn sẵn sàng theo đuổi các mục tiêu của mình thông qua đàm phán chính trị và các biện pháp ngoại giao hòa bình.

“Tổng thống Vladimir Putin cũng đã nhiều lần khẳng định lập trường đó. Tuy nhiên, khi điều này chưa thể thực hiện do phía Ukraine thiếu thiện chí, chúng tôi sẽ tiếp tục chiến dịch quân sự đặc biệt”, ông Dmitri Peskov nói.

Trong bối cảnh tiến trình hòa bình vẫn chưa đạt được đột phá, việc các nước phương Tây mở rộng hợp tác quốc phòng với Ukraine và phản ứng cứng rắn từ phía Nga cho thấy những khác biệt trong cách tiếp cận giữa các bên vẫn còn rất lớn. Điều này đồng nghĩa với việc triển vọng sớm hạ nhiệt xung đột tiếp tục đối mặt nhiều thách thức.