Dừng giao dịch sau cảnh báo gian lận

Hơn 1,9 triệu lượt khách hàng đã tạm dừng hoặc hủy bỏ giao dịch với tổng số tiền trên 6.300 tỷ đồng sau khi nhận cảnh báo quaHệ thống giám sát và phòng ngừa rủi ro trong thanh toán của Ngân hàng Nhà nước (SIMO). Cùng với chia sẻ dữ liệu rủi ro, ngành Ngân hàng tiếp tục tăng cường các lớp bảo vệ, xác thực khách hàng và giám sát giao dịch trước những thủ đoạn lừa đảo công nghệ cao ngày càng tinh vi.

Theo chia sẻ của ông Lê Văn Tuyên, Phó Vụ trưởng Vụ Thanh toán, hệ thống SIMO đã có 147 tổ chức tín dụng và trung gian thanh toán kết nối, chia sẻ dữ liệu. Dịch vụ chia sẻ trạng thái tài khoản thanh toán, ví điện tử nghi ngờ liên quan đến gian lận, lừa đảo qua hệ thống đã được triển khai cho 21 đơn vị, gồm 16 ngân hàng và 5 tổ chức trung gian thanh toán.

Ông Tuyên cho biết, từ khi triển khai dịch vụ đến ngày 28/9/2026, số liệu báo cáo của các đơn vị cho thấy hơn 5,6 triệu lượt khách hàng đã nhận được cảnh báo qua SIMO. Trong đó, hơn 1,9 triệu lượt khách hàng tạm dừng hoặc hủy bỏ giao dịch sau khi nhận cảnh báo, với tổng số tiền giao dịch trên 6.300 tỷ đồng.

Tính đến hết ngày 2/10/2026, toàn ngành đã có hơn 175,2 triệu hồ sơ khách hàng cá nhân và hơn 2,94 triệu hồ sơ khách hàng tổ chức được đối chiếu thông tin sinh trắc học qua căn cước công dân gắn chip hoặc ứng dụng VNeID.

Tăng cường bảo vệ trước gian lận công nghệ cao

Theo ông Lê Hoàng Chính Quang, Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin, NHNN, tội phạm sử dụng công nghệ cao liên tục thay đổi phương thức, thủ đoạn. Các đối tượng ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để giả mạo hình ảnh, giọng nói bằng công nghệ deepfake; phát tán ứng dụng, đường dẫn độc hại nhằm chiếm quyền điều khiển thiết bị. Gần đây còn xuất hiện hình thức can thiệp phần cứng, phần mềm thiết bị di động để tìm cách vượt qua xác thực sinh trắc học.

Ông Quang cho hay, NHNN đã chỉ đạo toàn ngành triển khai đồng bộ các giải pháp kỹ thuật, nghiệp vụ, đồng thời phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an trong phòng ngừa, phát hiện, xử lý tấn công mạng và gian lận, lừa đảo trên không gian mạng.

Các tổ chức tín dụng được yêu cầu phân loại và bảo vệ hệ thống thông tin theo cấp độ, triển khai các lớp bảo vệ từ hạ tầng, ứng dụng, cơ sở dữ liệu đến dịch vụ trực tuyến. Việc giám sát phải được tăng cường để phát hiện, ngăn chặn hành vi tấn công, khai thác lỗ hổng, mã độc, truy cập trái phép và rò rỉ dữ liệu.

Các đơn vị cũng phải thường xuyên rà soát, cập nhật biện pháp bảo vệ, kiểm thử xâm nhập, xây dựng phương án và diễn tập ứng cứu, khôi phục hệ thống khi xảy ra sự cố. Theo số liệu khảo sát tại các ngân hàng trong nước, chi phí đầu tư cho an ninh mạng chiếm tối thiểu khoảng 15% chi đầu tư về công nghệ thông tin.

Đối với người sử dụng dịch vụ, Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin khuyến nghị, dù thấy đúng số, nghe đúng giọng, nhìn đúng mặt, vẫn phải kiểm chứng trước khi chuyển tiền hoặc cung cấp thông tin. Trong bối cảnh hình ảnh và giọng nói có thể bị giả mạo bằng AI, việc xác minh qua một kênh độc lập là bước cần thiết trước những yêu cầu liên quan đến tiền và dữ liệu cá nhân.

Người dân không nên vội vàng trước các yêu cầu chuyển tiền, đặc biệt khi bị thúc giục, đe dọa hoặc yêu cầu giữ bí mật. Khi ứng dụng ngân hàng hiển thị cảnh báo tài khoản người nhận có dấu hiệu nghi ngờ gian lận, lừa đảo, khách hàng cần dừng giao dịch ngay.

Khách hàng tuyệt đối không cung cấp mật khẩu, mã PIN, mã OTP cho bất kỳ ai; không quay video khuôn mặt, thực hiện xác thực sinh trắc học hoặc gửi ảnh giấy tờ tùy thân theo yêu cầu của người lạ. Đồng thời, không bấm vào đường link, quét mã QR hoặc cài đặt ứng dụng theo hướng dẫn từ cuộc gọi, tin nhắn chưa được kiểm chứng.

Trường hợp đã cung cấp thông tin hoặc chuyển tiền, khách hàng cần liên hệ ngay với ngân hàng để đề nghị tạm khóa tài khoản, dịch vụ ngân hàng điện tử và tra soát giao dịch; đồng thời trình báo cơ quan công an, lưu giữ tin nhắn, số tài khoản và lịch sử cuộc gọi làm bằng chứng, ông Quang lưu ý.