Quy định mới tại Nghị định số 61/2026 của Chính phủ không chỉ mở thêm một kênh tiếp nhận thông tin, mà còn đánh dấu bước tiến trong việc huy động sự tham gia của người dân vào công tác đảm bảo trật tự an toàn giao thông.

Tại Hà Nội, trong dòng phương tiện đông đúc giờ cao điểm, không khó để bắt gặp những hành vi vi phạm như vượt đèn đỏ, dừng đỗ sai quy định hay không đội mũ bảo hiểm. Trước đây, những vi phạm này chủ yếu được phát hiện thông qua lực lượng chức năng hoặc hệ thống camera giám sát.

Tuy nhiên, từ ngày 1/4, mỗi người dân cũng có thể trở thành một “kênh thông tin” trực tiếp, khi Nghị định số 61/2026 chính thức có hiệu lực, cho phép sử dụng dữ liệu do cá nhân, tổ chức cung cấp để phát hiện vi phạm hành chính.

Một trong những nội dung đáng chú ý của nghị định là việc cho phép người dân phản ánh vi phạm hành chính, trong đó có vi phạm về trật tự an toàn giao thông, ngay trên ứng dụng định danh điện tử quốc gia - VNeID.

Theo quy định, các lực lượng như Cảnh sát giao thông, Cảnh sát cơ động, Cảnh sát trật tự, Cảnh sát phản ứng nhanh, Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, Thanh tra Công an nhân dân, Công an cấp xã và UBND các cấp đều có thẩm quyền tiếp nhận, xác minh và xử lý các thông tin do người dân cung cấp.

Chỉ với một vài thao tác trên điện thoại, người dân có thể gửi hình ảnh, video hoặc các thông tin liên quan đến hành vi vi phạm. Nếu dữ liệu đảm bảo tính xác thực, cơ quan chức năng sẽ tiếp nhận, xác minh và có thể sử dụng làm căn cứ xử phạt vi phạm hành chính.

Việc tích hợp tính năng này ngay trên nền tảng định danh điện tử giúp rút ngắn quy trình, tạo thuận lợi cho người dân, đồng thời giảm tải cho các kênh tiếp nhận truyền thống.

Anh Lê Văn Hoà, một người dân đã từng gửi kiến nghị và hình ảnh về các trường hợp vi phạm giao thông đến các cơ quan chức năng cho biết: “Trong quá trình khi tham gia giao thông, nếu phát hiện được các trường hợp vi phạm, ví dụ như là không mũ bảo hiểm hoặc là dừng đỗ sai quy định, hoặc một số các lỗi vi phạm khác thì tôi cũng đã quay phim chụp ảnh và phản ánh lên phòng cảnh sát giao thông và cũng đã nhận được các phản hồi về việc đã xử lý các trường hợp vi phạm đó.

Tôi thấy rất hữu ích, bởi vìgóp phần đảm bảo trật tự an toàn giao thông cùng với các lực lượng chức năng, góp phần giảm thiểu được tai nạn giao thông và phát huytính dân chủ trong quản lý, đảm bảo trật tự an toàn giao thông”.

Trước khi có VNeID, nhiều người dân đã chủ động gửi thông tin vi phạm qua các kênh như Zalo của lực lượng Cảnh sát giao thông. Việc bổ sung thêm nền tảng VNeID được kỳ vọng sẽ tạo sự thống nhất, thuận tiện hơn trong tiếp nhận và xử lý thông tin.

Đặc biệt, trong bối cảnh giao thông đô thị ngày càng phức tạp, việc mở rộng các kênh tiếp nhận phản ánh giúp cơ quan chức năng có thêm “tai mắt” từ chính người dân.

Anh Trần Văn Nam, một tài xế xe công nghệ chia sẻ:“Thực tế, ý thức tham gia giao thông của người dân hiện nay, cả với xe máy lẫn ô tô, vẫn còn nhiều hạn chế. Nếu chỉ trông chờ lực lượng công an trực tiếp đứng đường để xử phạt thì khó có thể bao quát hết. Vì vậy, việc người dân phản ánh vi phạm qua ứng dụng VNeID là một giải pháp tích cực. Trong một sớm một chiều, khó có thể giải quyết triệt để. Tuy nhiên, về lâu dài, khi người dân biết có kênh phản ánh như vậy, ý thức tham gia giao thông sẽ dần được nâng lên, đồng thời cũng tạo tâm lý răn đe nhất định”.

Không chỉ góp phần hỗ trợ lực lượng chức năng, việc cho phép người dân gửi phản ánh vi phạm còn được xem là bước đi quan trọng trong quá trình chuyển đổi số, xây dựng chính phủ số và xã hội số. Khi mỗi người dân có thể dễ dàng tham gia giám sát, việc đảm bảo trật tự an toàn giao thông không còn là nhiệm vụ riêng của lực lượng chức năng mà trở thành trách nhiệm chung của toàn xã hội.

Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích rõ rệt, quy định mới cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về trách nhiệm của người cung cấp thông tin. Theo đó, cá nhân, tổ chức khi gửi phản ánh phải đảm bảo tính trung thực, chính xác của nội dung.

Trường hợp cung cấp thông tin sai lệch, xuyên tạc sẽ phải chịu trách nhiệm trước pháp luật. Trong một số trường hợp, cơ quan chức năng có thể yêu cầu bổ sung thông tin để phục vụ quá trình xác minh.

Làm nghề lái xe taxi nhiều năm nay, anh Tuấn Anh (trú tại phường Ngọc Hà, Hà Nội) cho hay:“Việc này rất thuận lợi, tôi hoàn toàn ủng hộ. Thực tế, vẫn còn nhiều tài xế thiếu ý thức, trong khi những người tham gia giao thông có ý thức lại cảm thấy khó chịu. Vì vậy, cần tăng cường xử phạt nguội để nâng cao tính răn đe.

Tuy nhiên, theo tôi, cần có thông báo, biển báo rõ ràng để tài xế nắm được. Nếu không có hướng dẫn cụ thể, trong một số trường hợp khi khách yêu cầu dừng, đỗ tại vị trí đó, tài xế buộc phải chiều theo. Do đó, các cơ quan chức năng cần tính toán, bố trí hệ thống biển báo hợp lý để đảm bảo phù hợp với thực tế”.

Những băn khoăn như của anh Tuấn Anh cho thấy, để chính sách phát huy hiệu quả, bên cạnh việc mở rộng kênh tiếp nhận, cần có quy trình xử lý minh bạch, kịp thời và đảm bảo quyền lợi của các bên liên quan. Việc kiểm duyệt, xác minh thông tin cần được thực hiện chặt chẽ nhằm tránh tình trạng lợi dụng phản ánh sai sự thật hoặc cắt ghép hình ảnh gây ảnh hưởng đến người khác.

Thực tế cho thấy, trước khi triển khai trên VNeID, việc tiếp nhận phản ánh qua các nền tảng như Zalo đã mang lại hiệu quả tích cực. Sự tham gia của người dân đã góp phần quan trọng trong việc phát hiện, xử lý nhiều trường hợp vi phạm giao thông. Điều này cho thấy, khi có cơ chế phù hợp, người dân hoàn toàn có thể trở thành lực lượng hỗ trợ đắc lực cho công tác đảm bảo trật tự an toàn giao thông.

Từ nay, với một thiết bị di động và vài thao tác đơn giản, mỗi người dân có thể góp phần vào việc giữ gìn trật tự giao thông. Việc gửi hình ảnh vi phạm qua VNeID không chỉ là một tiện ích công nghệ, mà còn là một bước tiến trong xây dựng cơ chế “giám sát xã hội”, nơi mỗi cá nhân trở thành một “cảm biến”, một “cánh tay nối dài” của lực lượng chức năng.

Khi ý thức được nâng cao, khi trách nhiệm được chia sẻ, câu chuyện đảm bảo trật tự an toàn giao thông sẽ không còn là nhiệm vụ của riêng ai, mà là hành động chung của cả cộng đồng, vì một môi trường giao thông an toàn, văn minh hơn.