Việc cải cáchthủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh có mối liên hệ chặt chẽ với mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Tại cuộc họp Thường trực Chính phủ ngày 13/4, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã đưa ra yêu cầu rất rõ ràng, chậm nhất ngày 20/4, các bộ, ngành phải hoàn tất và trình phương án cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh và ngành nghề kinh doanh có điều kiện.

Chỉ đạo quyết liệt của Thủ tướng Lê Minh Hưng xuất phát từ Kết luận số 18-KL/TW của Trung ương, trong đó nhấn mạnh yêu cầu cần phải cải thiện môi trường kinh doanh, giảm chi phí tuân thủ và tháo gỡ các điểm nghẽn thể chế -những yếu tố đang trực tiếp ảnh hưởng đến tốc độ và chất lượng tăng trưởng.

Không đơn thuần là một mốc thời gian, chỉ đạo của Thủ tướng toát lên tinh thần hành động khẩn trương, nhằm tháo bỏ những rào cản, thúc đẩy môi trường kinh doanh và mở không gian phát triển của nền kinh tế.

Thực tế cho thấy, trong nhiều năm qua, dù đã có những nỗ lực cải cách đáng ghi nhận, nhưng hệ thống thủ tục hành chính vẫn tồn tại không ít bất cập. Khi triển khai hoạt động sản xuất, kinh doanh, doanh nghiệp vẫn phải đối mặt với tình trạng thủ tục rườm rà, chồng chéo.

Đặc biệt, giấy phép con là một trong những gánh nặng, nỗi ám ảnh của nhiều doanh nghiệp. Chỉ riêng một dự án, doanh nghiệp có thể phải đáp ứng hàng chục giấy phép con.

Những rào cản này không chỉ làm gia tăng chi phí tuân thủ mà còn kéo dài thời gian xử lý hồ sơ, làm chậm tiến độ triển khai dự án. Khi nền kinh tế có độ mở lớn, môi trường kinh doanh trở nên cạnh tranh hơn, thời gian chính là cơ hội. Chỉ một vài ngày chậm trễ cũng có thể khiến doanh nghiệp bỏ lỡ cơ hội đầu tư, mất lợi thế thị trường.

Vì thế, yêu cầu cắt giảm thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian giải quyết và cắt giảm điều kiện kinh doanh là đòi hỏi tất yếu của thực tiễn phát triển. Đây là yếu tố có tác động trực tiếp đến năng lực cạnh tranh quốc gia, đồng thời quyết định mức độ hấp dẫn của môi trường kinh doanh.

Theo báo cáo tại cuộc họp Thường trực Chính phủ, hiện cả nước vẫn còn 198 ngành nghề kinh doanh có điều kiện và 4.603 điều kiện kinh doanh. Những con số này cho thấy hệ thống quy định vẫn còn khá dày đặc, đồng nghĩa với việc dư địa cải cách còn rất lớn. Mục tiêu đặt ra là tiếp tục cắt giảm khoảng 30% số ngành nghề kinh doanh có điều kiện, đồng thời loại bỏ toàn bộ các điều kiện không cần thiết. Bên cạnh đó, việc giảm 50% thời gian và 50% chi phí thực hiện thủ tục hành chính cũng được xác định là một chỉ tiêu cụ thể, có thể đo lường.

Tuy nhiên, mong muốn của nhà quản lý và cộng đồng doanh nghiệp, người dân không chỉ dừng lại việc cắt giảm cơ học thủ tục hành chính, mà quan trọng hơn là kết quả cải cách có sự biến đổi về chất, đem lại tiện ích, thuận lợi trong thực tiễn. Nếu chỉ dừng lại cắt giảm mang tính hình thức, thì gánh nặng thực tế đối với doanh nghiệp có thể không thay đổi đáng kể.

Ở tầm vĩ mô, việc Thủ tướng Lê Minh Hưngchỉ đạo cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh có mối liên hệ chặt chẽ với mục tiêu tăng trưởng hai con số. Trong các phát biểu tại Quốc hội, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh mục tiêu này là rất thách thức trong bối cảnh thủ tục hành chính vẫn còn rườm rà, năng lực một bộ phận cán bộ cơ sở chưa theo kịp yêu cầu phát triển. Vì vậy, muốn duy trì tăng trưởng nhanh và bền vững, điều kiện tiên quyết là phải xử lý dứt điểm các điểm nghẽn về thể chế, quy hoạch, đầu tư và thủ tục hành chính.

Xuất phát từ thực tiễn này, theo Thủ tướng, năm 2026, được xác định là năm đột phá về thể chế, gắn với yêu cầu vận hành hiệu quả mô hình chính quyền địa phương hai cấp và tạo lập môi trường kinh doanh minh bạch, cạnh tranh hơn.

Một trọng tâm cải cách đáng chú ý là đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong giải quyết thủ tục hành chính. Theo Kết luận 18-KL/TW, cấp bộ chỉ thực hiện không quá 30% tổng số thủ tục hành chính thuộc phạm vi quản lý. Phần lớn thủ tục sẽ được chuyển về địa phương, giúp giảm tải cho Trung ương và rút ngắn quá trình xử lý hồ sơ.

Cùng với đó, để việc phân cấp thực sự hiệu quả thì phải đi kèm với nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cơ sở, thông qua đào tạo thực chất, tăng cường năng lực xử lý tình huống và cơ chế hỗ trợ từ cấp trên.

Đáng chú ý, trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu huy động khoảng 38,5 triệu tỷ đồng cho giai đoạn 2026–2030, trong đó gần 80% đến từ khu vực xã hội hóa, niềm tin của doanh nghiệp và nhà đầu tư trở thành yếu tố mang tính quyết định. Niềm tin đó chỉ có thể được củng cố khi thể chế vận hành minh bạch, thủ tục đơn giản và chi phí tuân thủ thấp.

Vì vậy, cải cách thủ tục hành chính và cắt giảm điều kiện kinh doanh không chỉ là yêu cầu xuất phát từ thực tiễn, mà là một trong những “đường băng” quan trọng nhất để nền kinh tế bứt phá trong giai đoạn tới.