Đây là vấn đề được các chuyên gia trong và ngoài nước hiến kế tại hội nghị đối thoại chính sách cấp cao với chủ đề “Trình tự chính sách và năng lực thể chế cho mô hình tăng trưởng mới”. Hội nghị này diễn ra trong khuôn khổ Tuần lễ Kinh tế - Tài chính và Công nghệ Đà Nẵng năm 2026.

Tại hội nghị, các chuyên gia, nhà quản lý trong nước và quốc tế đã chỉ ra nhiều thách thức và đề xuất những nhóm giải pháp đột phá, giúp Đà Nẵng chuyển đổi mô hình tăng trưởng thành công.

TSNguyễn Đình Cung, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM) nhận định: Đà Nẵng đang có nhiều lợi thế, từ cơ sở hạ tầng, cơ chế chính sách nhưng đến nay vẫn loay hoay ở mô hình cũ và chưa có cải thiện rõ rệt. Đà Nẵng đang gặp khó khăn trong việc thoát khỏi cơ chế chung của cả nước, dẫn đến chưa tạo ra sự vượt trội.

Theo TS Nguyễn Đình Cung, Đà Nẵng cần mạnh dạn tái cấu trúc, phân bổ quyền lực để tạo động lực mới; cần chuyển từ quản lý sang thúc đẩy phát triển có kiểm soát, từ tiền kiểm sang hậu kiểm soát. Thành phốcầntạo ra niềmtin đối với các nhà đầu tư: “Bây giờ, Đà Nẵng có Trung tâm Tài chính quốc tế, Khu Thươngmại tự do, đó làSandbox thể chế(hay khung pháp lý thử nghiệm). Chúng ta hãy sửdụng nó, tạo nên một sự khácbiệt, tạo ra luật chơimới. Chúng ta có tạo ra mộtnăng lực, cách thức quản trị mới,tạo ra không gian mà chúng ta đã có hàng loạtSandbox trong đổi mớisáng tạo. Đà Nẵng hoàntoàn có thể tạo nên một sựkhác biệt vượt trội so với cái chung, đồng thời tiệm cậnvới thông lệ quốc tế”.

TS Eduard Mueller, nguyên Bộ trưởng Tài chính Áo cho rằng, năng lực thể chế phải được xây dựng từ hệ thống pháp lý đến khả năng thực thi trong bối cảnh mới. Trụ cột của thể chế bao gồm năng lực hành chính, khung thời gian, quy trình, kỹ năng công nghệ, phân tích kinh tế và sự phối hợp giữa các cơ quan. Chúng ta đang sống trong thế giới phức tạp, nên phối hợp, điều phối hiệu quả giữa các bộ phận là rất quan trọng.

Từ kinh nghiệm của Châu Âu, TS Mueller gợi mở cho thành phố Đà Nẵng cần xây dựng quy định vừa quản lý chặt chẽ, vừa tạo điều kiện thu hút đối tác lớn, đồng thời giúp nhà đầu tư hiểu rõ các nguyên tắc pháp lý, tạo niềm tin cho đối tác:“ỞÁo, chúng tôi có một Hội đồng tư vấn về mô hình thử nghiệm quy định.Tất nhiên, có các thành viên từ Bộ trưởng Tài chính, cơ quan giám sát, học giả và một số đại diện của những người tham gia thị trường.Vì vậy,bài học kinh nghiệm mà tôi có thể chia sẻlànên lưu ý với chế độ thử nghiệm của mình là gì?.Bạn cần có các tiêu chí rõ ràng để tham gia vào mô hình thử nghiệm, có trách nhiệm rõ ràng.Trung tâm Tài chínhphải được Ngân hàng Trung ương, Bộ trưởng Tài chính phê duyệt, những gì đang diễn ra trong khuôn khổ thử nghiệm”.

GS. Urs Lustenberger, Chủ tịch Hiệp hội Thương mại Thụy Sĩ tại châu Á (SwissCham Asia) cho rằng, thành phố Đà Nẵng cần xác định rõ lợi thế cạnh tranh riêng thay vì chạy theo các mô hình mà địa phương khác cũng đang triển khai. Khi nhiều địa phương đều mong muốn có cảng nước sâu, sân bay quốc tế hay trung tâm tài chính, liệu sự cạnh tranh đó có thực sự làm nền kinh tế mạnh hơn hay chỉ khiến nguồn lực bị phân tán. Việc xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế tại Đà Nẵng cần được nhìn nhận trong tổng thể nền kinh tế quốc gia. Đặc biệt, muốn thu hút các tổ chức tài chính quốc tế cần xem xét mối quan hệ giữa khu vực tư nhân và doanh nghiệp Nhà nước, bởi thực tế nhiều nhà đầu tư nước ngoài vẫn phải hợp tác với các doanh nghiệp Nhà nước khi hoạt động tại Việt Nam.

GS. Urs Lustenberger khẳng định, để trở thành Trung tâm Tài chính quốc tế, thành phố Đà Nẵng cần một lộ trình cải cách sâu rộng hơn cùng quyết tâm chính trị mạnh mẽ.

Thành phố Đà Nẵng cần xây dựng cơ chế có năng lực thực thi mạnh mẽ, minh bạch và linh hoạt, tạo niềm tin cho nhà đầu tư trong bối cảnh hội nhập sâu rộng. Đây chính là chìa khóa để Đà Nẵng có thể đóng vai trò là cực tăng trưởng mới cho Việt Nam.