Từ mong mỏi dự án sớm triển khai...

Sinh ra và lớn lên ven bờ rạch, từ nhỏ ông Hoàng Văn Mai (59 tuổi) từng chứng kiến làn nước ở rạch trong xanh. Thế hệ của ông chiều chiều vẫn nhảy xuống bơi lội.

Nhưng theo ông Mai, từ khi làn sóng người dân khắp nơi đổ về, những căn nhà tạm bằng cọc gỗ, đúc bê tông mọc lên lấn dần ra mép rạch. Đến đầu thập niên 2000, dòng chảy bị thu hẹp,tình trạng ô nhiễm ngày càng nghiêm trọng.

"Hồi xưa nước trong lắm, không có dơ, ngày nào tôi cũng ra đây tắm. Còn giờ dơ quá đâu ai tắm, nước đen và hôi quá. Giờ cũng đâu làm gì được, từng nạo vét vài lần rồi cũng đâu lại vào đó. Bây giờ có chủ trương giải tỏa, làm lại sạch, nạo vét lần nữa, tôi mong muốn nơi đây được sạch sẽ như ngoài kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè thôi", ông Mai cho biết.

Môi trường ô nhiễm biến dòng kênh thành ổ dịch của ruồi muỗi, chuột bọ. Lực lượng y tế địa phương phải thường xuyên xuống xịt thuốc diệt côn trùng để bảo vệ sức khỏe cộng đồng, giảm thiểu dịch bệnh.

Để giải quyết dứt điểm tình trạng này, TP.HCM đang đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng, dự kiến di dời gần 1.000 hộ dân nhằm kịp khởi công dự án cải tạo rạch Văn Thánh vào tháng 10/2026.

Nghe tin dự án sắp triển khai, đa số các hộ dân sống trong những căn nhà xập xệ ven rạch đều mang tâm trạng buồn vui lẫn lộn. Họ mừng vì gia đình sắp thoát cảnh nắng thì nồng nặc mùi hôi thối, còn mưa thì nước dâng ngập bẩn, trả lại không gian thông thoáng, đường đi rộng rãi. Tuy nhiên, nỗi lo lớn nhất hiện nay là khi rời đi sẽ bắt đầu cuộc sống mới ra sao. Đa số mong mỏi dự án triển khai đúng tiến độ, bồi thường sát giá thị trường để họ đủ tiền mua nhà hoặc được bố trí nơi tái định cư đàng hoàng, ổn định.

"Ai cũng muốn giải tỏa cho đường phố sạch sẽ. Giờ chỉ mong quá trình đền bù, xây dựng diễn ra nhanh chóng, chúng tôi dời đi cũng mừng. Hiện giờ giá nhà còn rẻ, chứ để lâu quá giá nhà cửa sẽ tăng lên mà tiền đền bù vẫn nhiêu đó, thì sợ không đủ để mua một căn nhà cho con cháu ở.

Giải tỏa theo luật Nhà nước thì chúng tôi chấp hành đi thôi. Nhưng đi đâu bây giờ cũng cần được đền bù đủ tiền để mua căn nhà khác. Giờ giải tỏa, không biết sẽ được Nhà nước cấp bao nhiêu tiền. Mong dự án triển khai nhanh để mọi người cùng vui.

Về phía gia đình, tôi muốn được đền bù thỏa đáng để lo nhà cửa. Bây giờ đã có dự án rồi mà chưa làm, tôi sợ đến lúc nhận được tiền thì không kịp mua nhà, rồi lại không kiếm được chỗ ở" - Một số cư dân sống ở ven rạch Văn Thánh bày tỏ.

... đến bài toán sinh kế hậu giải tỏa

Bên cạnh nỗi lo về nơi an cư, bài toán mưu sinh cũng khiến nhiều người dân trăn trở. Bà Trần Ngọc Mỹ (45 tuổi, kinh doanh may mặc tại khu vực giải tỏa) bộc bạch, trong bối cảnh kinh tế khó khăn, phải thắt chặt chi phí, việc tìm được không gian buôn bán vừa có giá thuê mềm, vừa quen thuộc khách hàng như nơi hiện tại là điều không dễ dàng.

"Lo lắng của tôi là làm ăn ở đây đã quen, nếu giải tỏa thì tôi chưa biết đi đâu, kinh doanh chỗ khác không biết sẽ ra sao. Nếu là nhà của mình thì không lo, chứ đây là đi thuê mặt bằng. Tôi mong muốn được thuê ở gần khu vực này với giá cả phải chăng như bây giờ, vì buôn bán nhỏ như tôi ở đây là rất phù hợp. Nếu được Nhà nước hỗ trợ tìm chỗ thuê mặt bằng kinh doanh nhỏ lẻ với mức giá giống như hiện tại thì tôi sẽ đỡ lo hơn", bà Mỹ chia sẻ.

Theo bà Nguyễn Thị Châu Thi - Phó Chủ tịch UBND phường Thạnh Mỹ Tây, do bà con đã sinh sống nhiều năm trong điều kiện hạ tầng thiếu thốn, ngập úng và ô nhiễm, chính quyền không chỉ đảm bảo chính sách đền bù thỏa đáng, minh bạch mà còn vạch ra các giải pháp đồng hành cho đến khi người dân ổn định cuộc sống.

Cụ thể, phường sẽ cắt cử cán bộ hướng dẫn các thủ tục hành chính như: đăng ký cư trú, chuyển trường cho học sinh, cập nhật bảo hiểm y tế. Phường cũng ưu tiên giải quyết cho các nhóm yếu thế gồm người già, người khuyết tật, trẻ em và các hộ có hoàn cảnh khó khăn. Các nguồn lực xã hội hóa sẽ được huy động để hỗ trợ chi phí vận chuyển, nhu yếu phẩm, sửa chữa nhà cửa ở nơi ở mới, trao tặng học bổng cho trẻ em và chăm sóc y tế cho người cao tuổi.

Đối với vấn đề sinh kế, chính quyền sẽ sát cánh cùng người dân trong giai đoạn đầu chuyển đổi chỗ ở và công việc. Phường sẽ phối hợp với Trung tâm dịch vụ việc làm cùng các doanh nghiệp để tư vấn, giới thiệu cơ hội nghề nghiệp phù hợp với từng trường hợp:

"UBND phường sẽ kết nối với doanh nghiệp, ngân hàng và các tổ chức để hỗ trợ việc làm. Chúng tôi ưu tiên hỗ trợ chuyển đổi sinh kế thông qua việc hướng dẫn đăng ký hộ kinh doanh, tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi, giới thiệu địa điểm kinh doanh phù hợp và tạo điều kiện cho bà con tham gia các lớp đào tạo nghề ngắn hạn và dài hạn" - Phó Chủ tịch UBND phường Thạnh Mỹ Tây cho hay.

Một số hình ảnh tại rạch Văn Thánh: