Chỉ rõ "điểm nghẽn" cần khắc phục

Phát biểu tại Hội nghị triển khai các giải pháp chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) lần thứ 35, Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Văn Cường cho biết, qua thanh tra tại TP.HCM, An Giang và Cà Mau, Thanh tra Chính phủ đã chỉ ra những tồn tại cần sớm khắc phục trong công tác quản lý tàu cá, truy xuất nguồn gốc thủy sản và xử lý vi phạm.

Theo đó, vẫn còn những hạn chế trong công tác quản lý đội tàu, kiểm soát nguồn gốc thủy sản khai thác, xử lý vi phạm và tổ chức thực hiện các quy định về chống khai thác IUU. Trên cơ sở đó, Thanh tra Chính phủ kiến nghị 22 tỉnh, thành phố ven biển khẩn trương tổ chức thanh tra toàn diện công tác chống khai thác IUU, tập trung vào các nội dung đã được chỉ ra trong kết luận thanh tra và các khuyến nghị của EC.

Các địa phương cần cam kết không để các hành vi vi phạm đã được phát hiện tái diễn, coi đây là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao nhận thức, siết chặt kỷ cương trong thực thi pháp luật và tạo chuyển biến thực chất trong công tác chống khai thác IUU.

Bên cạnh việc mở rộng thanh tra, Thanh tra Chính phủ cũng kiến nghị các bộ, ngành sớm rà soát, hoàn thiện những quy định còn chồng chéo, tăng cường chia sẻ dữ liệu trong quản lý tàu cá, truy xuất nguồn gốc và xử lý vi phạm, qua đó nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, đáp ứng các khuyến nghị của EC và tạo nền tảng cho nghề cá phát triển minh bạch, bền vững.

Quyết liệt thực hiện khuyến nghị, tạo chuyển biến ở cơ sở

Sau kết luận thanh tra, nhiều địa phương đã khẩn trương rà soát, khắc phục những tồn tại được chỉ ra, đồng thời triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nghề cá, đáp ứng các khuyến nghị của Ủy ban châu Âu (EC).

Tại An Giang, địa phương đã bố trí 23 khu neo đậu tập trung để quản lý tàu cá không đủ điều kiện hoạt động; tăng cường kiểm soát xuất, nhập bến, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm vùng biển nước ngoài và tổ chức kiểm điểm trách nhiệm các tập thể, cá nhân theo kết luận thanh tra.

Khánh Hòa cho biết đã hoàn thành xử lý các vụ việc liên quan đến hai doanh nghiệp bị EC khuyến nghị về truy xuất nguồn gốc thủy sản, đồng thời duy trì 6 tháng liên tiếp không phát sinh tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài. Địa phương cũng tiếp tục siết chặt quản lý đội tàu và kiểm soát hoạt động khai thác trên biển.

Đắk Lắk tăng cường giám sát tàu cá 24/7 thông qua hệ thống giám sát hành trình (VMS), xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, đồng thời triển khai chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề, giải bản tàu cá nhằm cơ cấu lại đội tàu theo hướng bền vững.

Trong khi đó, TP.HCM đã hoàn thành rà soát toàn bộ 1.135 hồ sơ tàu cá mất kết nối theo kết luận thanh tra, xử lý dứt điểm hơn 93% số hồ sơ và tiếp tục giải quyết các trường hợp còn lại. Thành phố cũng kiến nghị sớm hoàn thiện hệ thống dữ liệu quản lý tàu cá thống nhất trên phạm vi cả nước để phục vụ công tác quản lý và truy xuất nguồn gốc.

Quảng Ngãi tiếp tục duy trì kiểm soát chặt hoạt động tàu cá, xử lý hầu hết các trường hợp mất kết nối thiết bị giám sát hành trình và phối hợp với các lực lượng chức năng xác minh, xử lý các vụ việc phát sinh theo đúng quy định.

Phát biểu tại hội nghị, các địa phương thống nhất cho rằng, việc khắc phục triệt để các tồn tại sau thanh tra không chỉ nhằm đáp ứng khuyến nghị của EC, mà còn là cơ hội để hoàn thiện công tác quản lý nghề cá theo hướng minh bạch, hiện đại và bền vững. Đây được xem là nền tảng quan trọng để Việt Nam sớm tháo gỡ cảnh báo "thẻ vàng" IUU, nâng cao uy tín và năng lực cạnh tranh của thủy sản trên thị trường quốc tế.