Tiếp nối Nghị quyết 59-NQ/TW ngày 24/1/2025 về hội nhập quốc tế trong tình hình mới, Nghị quyết 06-NQ/TW ngày 19/5/2026 đặt ra mục tiêu phát triển đối ngoại trong giai đoạn mới tương xứng với tầm vóc lịch sử, văn hóa và vị thế của đất nước, góp phần hiện thực hoá các mục tiêu chiến lược của đất nước, xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội.

Phát biểu tại hội nghị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho biết, Nghị quyết 06-NQ/TW tập trung cụ thể hoá những quan điểm của đường lối đối ngoại Đại hội XIV với 5 luận điểm lớn mang tính định hình tư tưởng. Trong đó nhấn mạnhđối ngoại phải dựa trên tinh thần "tự chủ chiến lược" và "tự cường". Tự chủ chiến lược thể hiện năng lực làm chủ vận mệnh quốc gia, định vị đúng vị thế, lựa chọn đúng hướng đi và chủ động ứng phó linh hoạt; tự cường là phát huy nội lực, tự tin dân tộc để làm cho quốc gia mạnh lên.

Tại hội thảo Điểm mới trong Văn kiện Đại hội XIV của Đảng, TS. Nguyễn Quốc Pháp, Học viện Chính trị khu vực I phân tích: “Tự chủ chiến lược" trước hết là khả năng chủ động xác định và thực thi đường lối phát triển đất nước phù hợp với lợi ích quốc gia - dân tộc, không bị lệ thuộc hay chi phối bởi bất kỳ lực lượng bên ngoài nào.

“Tự chủ chiến lược được hiểu là sự kết hợp giữa nội lực mạnh mẽ, bản lĩnh chính trị - đối ngoại vững vàng, định vị rõ mình, xác định rõ lộ trình phát triển, nâng cao khả năng thích ứng linh hoạt và năng lực hội nhập quốc tế chủ động, tích cực.

“Tự chủ chiến lược” thể hiện năng lực chủ động hoạch định, dự báo và lựa chọn hướng đi, tạo dựng điều kiện và nguồn lực để thúc đẩy lợi ích quốc gia trong môi trường quốc tế nhiều biến động, cạnh tranh.

Vị chuyên gia này cho rằng tự chủ chiến lược là bước phát triển mới trong tư duy lý luận của Đảng Cộng sản Việt Nam, là yêu cầu tất yếu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong bối cảnh mới. Khái niệm này phản ánh sự trưởng thành về nhận thức và năng lực lãnh đạo của Đảng trong bối cảnh toàn cầu hóa đầy biến động.Về bản chất, tự chủ chiến lược không phải là sự khép kín hay tách rời khỏi thế giới, mà là một trạng thái chủ động, linh hoạt và bản lĩnh trong hội nhập quốc tế.

"Việc hiện thực hóa tư duy này đòi hỏi phải kết hợp chặt chẽ giữa việc nâng cao nội lực với mở rộng hợp tác quốc tế, giữa kiên định nguyên tắc với linh hoạt trong hành động. Chỉ trên cơ sở đó, Việt Nam mới có thể giữ vững tự chủ chiến lược, bảo đảm lợi ích quốc gia - dân tộc và phát triển nhanh, bền vững trong kỷ nguyên mới”, theo TS Nguyễn Quốc Pháp.

Còn theo ông Nguyễn Công Tây, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự Thật, 3 trụ cột(đối ngoại đảng, ngoại giao nhà nước, đối ngoại nhân dân)phải gắn kết chặt chẽ, hỗ trợ lẫn nhau và cùng hướng tới mục tiêu chung là bảo đảm lợi ích quốc gia - dân tộc.

Đồng bộ ở đây không chỉ là phối hợp mang tính hình thức giữa các cơ quan, mà là sự thống nhất từ nhận thức, mục tiêu đến phương thức hành động. Đối ngoại Đảng giữ vai trò định hướng chiến lược và xây dựng niềm tin chính trị, ngoại giao nhà nước triển khai các quan hệ chính thức, đàm phán và ký kết; trong khi đối ngoại nhân dân tạo nền tảng xã hội, tăng cường sự hiểu biết và ủng hộ quốc tế.

Sự phối hợp không chỉ theo chiều ngang giữa các trụ cột, mà còn theo chiều dọc từ Trung ương đến địa phương. Điều này phản ánh thực tiễn mới khi các địa phương ngày càng tham gia sâu vào hội nhập quốc tế, thu hút đầu tư, hợp tác kinh tế và giao lưu văn hóa. Đặc biệt sau khi đất nước thực hiện sáp nhập tỉnh, thành phố và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, vai trò của các địa phương ngày càng trở nên quan trọng, đặc biệt là tính chủ động sáng tạo “địa phương làm, địa phương quyết, địa phương chịu trách nhiệm”.

Ở góc độ khác, PGS.TS Đặng Đình Quý, Học viện Ngoại giao cho rằng,các cấp, các ngành từ Trung ương đến địa phương phải coi hội nhập quốc tế là nhiệm vụ hằng ngày, trọng yếu, ngang hàng với nhiệm vụ tăng cường quốc phòng và an ninh; đầu tư thích đáng nguồn lực cho hội nhập để hội nhập thực sự trở thành một động lực quan trọng, đồng thời khai thác hiệu quả động lực đó để phục vụ các mục tiêu bảo vệ và phát triển đất nước.

Đầu tư cho hội nhập quốc tế cũng mang nghĩa cụ thể là đầu tư, tăng cường năng lực cho các cơ quan, đơn vị trực tiếp, gián tiếp làm công tác hội nhập quốc tế ở các bộ ngoại giao, công thương, quốc phòng, công an,… các sở công thương, ngoại vụ… ở các địa phương.

Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 06-NQ/TW ngày 19/5/2026 của Bộ Chính trị về triển khai đường lối đối ngoại Đại hội XIV của Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định, nghị quyết này đồng bộ với các nghị quyết chiến lược khác, với mục tiêu "hiểu sâu, làm đúng, làm đến nơi đến chốn, làm hiệu quả"; quán triệt nghị quyết là để hành động, hành động để tạo chuyển biến, chuyển biến để mang lại kết quả thực chất.

Trên tinh thần đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh 4 vấn đề lớn trong tổ chức thực hiện. Vấn đề lớn đầu tiên là xác định rõ đối ngoại là sự nghiệp của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, của cả hệ thống chính trị, của tất cả các cấp từ Trung ương đến địa phương, dưới sự lãnh đạo toàn diện, tuyệt đối của Đảng và sự quản lý thống nhất của Nhà nước.