Quỹ BHYT không thanh toán thuốc hỗ trợ miễn phí

Ngày 25/5/2026, Bộ Y tế ban hành Thông tư số 16/2026 quy định thực hiện chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí cho cơ sở khám bệnh, chữa bệnh để điều trị cho người bệnh. Thông tư có hiệu lực từ ngày 10/7/2026 và thay thế Thông tư số 31/2018/TT-BYT ngày 30/10/2018 của Bộ trưởng Bộ Y tế.

Thông tư được ban hành nhằm tạo cơ sở pháp lý thống nhất cho việc tiếp nhận, quản lý và sử dụng thuốc do cơ sở kinh doanh dược hỗ trợ miễn phí cho cơ sở khám bệnh, chữa bệnh để điều trị cho người bệnh; bảo đảm công khai, minh bạch, an toàn, hiệu quả, đúng chỉ định chuyên môn và bảo vệ quyền lợi của người bệnh.

Theo Thông tư, chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí được thực hiện trên cơ sở văn bản thỏa thuận giữa cơ sở kinh doanh dược và cơ sở khám bệnh, chữa bệnh. Việc hỗ trợ thuốc được thực hiện theo khả năng hỗ trợ của cơ sở kinh doanh dược; đồng thời phải bảo đảm không thu tiền, không kèm điều kiện thương mại ràng buộc người bệnh, không tác động đến việc lựa chọn phương pháp điều trị, chỉ định sử dụng thuốc hợp lý, an toàn, hiệu quả.

Thông tư quy định rõ thuốc trong chương trình hỗ trợ miễn phí phải được lưu hành hợp pháp tại Việt Nam; việc chỉ định, kê đơn phải phù hợp với hướng dẫn sử dụng thuốc đã được Bộ Y tế phê duyệt, hướng dẫn chẩn đoán và điều trị hoặc các tài liệu chuyên môn có liên quan. Cơ sở khám bệnh, chữa bệnh chỉ được triển khai chương trình khi có phạm vi hoạt động chuyên môn phù hợp với chỉ định sử dụng thuốc.

Một trong những điểm quan trọng của Thông tư là quy định Quỹ bảo hiểm y tế không thanh toán đối với số lượng thuốc hỗ trợ miễn phí đã sử dụng cho người bệnh có thẻ bảo hiểm y tế. Quy định này nhằm bảo đảm quản lý đúng bản chất nguồn thuốc hỗ trợ miễn phí, tránh thanh toán trùng, bảo đảm minh bạch trong sử dụng thuốc và quản lý quỹ bảo hiểm y tế.

Thông tư cũng quy định trách nhiệm của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trong việc công khai thông tin chương trình; ban hành quy trình nội bộ; tư vấn đầy đủ cho người bệnh về phác đồ điều trị, hiệu quả, nguy cơ, tác dụng không mong muốn của thuốc, chi phí ngoài phần thuốc hỗ trợ; tổ chức cấp phát thuốc công bằng, hợp lý, minh bạch và hiệu quả.

Người bệnh tham gia chương trình tự nguyện đăng ký, ký phiếu đăng ký tự nguyện tham gia chương trình và tuân thủ quy định về nhận, sử dụng thuốc hỗ trợ. Trường hợp ngừng sử dụng thuốc hoặc không tiếp tục tham gia chương trình, người bệnh hoặc người nhà người bệnh có trách nhiệm thông báo cho bác sĩ điều trị và hoàn trả số thuốc đã được cấp phát nhưng chưa sử dụng.

Đối với các chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí đã được Bộ trưởng Bộ Y tế phê duyệt trước ngày Thông tư có hiệu lực và còn thời hạn thực hiện, Thông tư quy định tiếp tục thực hiện đến hết thời hạn đã được phê duyệt; đồng thời áp dụng các quy định mới về quản lý, sử dụng thuốc, báo cáo, lưu trữ hồ sơ và trách nhiệm thực hiện, bảo đảm người bệnh không bị gián đoạn điều trị.

Bộ Y tế đề nghị các cơ quan quản lý y tế, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, cơ sở kinh doanh dược và các tổ chức, cá nhân có liên quan nghiêm túc triển khai thực hiện Thông tư, bảo đảm chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí được thực hiện đúng quy định, minh bạch, an toàn, hiệu quả, vì quyền lợi của người bệnh.

Bệnh viện phải công khai thông tin chương trình

Theo thông tư, các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh triển khai chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí phải công khai thông tin chương trình trên website hoặc tại cơ sở khám chữa bệnh để người dân biết.

Đồng thời bệnh viện phải xây dựng quy trình nội bộ nhằm bảo đảm sử dụng thuốc an toàn, hiệu quả, tránh lạm dụng và lãng phí.

Cơ sở khám chữa bệnh cũng có trách nhiệm tư vấn đầy đủ cho người bệnh về phác đồ điều trị, hiệu quả thuốc, tác dụng không mong muốn, chi phí thuốc trong phác đồ cũng như quyền lợi khi tham gia chương trình hỗ trợ.

Căn cứ vào số lượng thuốc được hỗ trợ, bệnh viện phải xây dựng kế hoạch cấp phát phù hợp với nhu cầu điều trị thực tế.

Thông tư nêu rõ cơ sở kinh doanh dược không được sử dụng chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí để quảng cáo, tiếp thị, khuyến mại cho bệnh viện hoặc người bệnh. Doanh nghiệp cũng không được lợi dụng hoạt động hỗ trợ thuốc nhằm tạo lợi thế cạnh tranh trái quy định pháp luật trong hoạt động cung ứng thuốc.

Đối với các chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí đã được Bộ trưởng Bộ Y tế phê duyệt trước khi thông tư có hiệu lực và vẫn còn thời hạn triển khai, sẽ được tiếp tục thực hiện đến hết thời hạn đã được phê duyệt.

Từ ngày thông tư có hiệu lực, các chương trình này phải áp dụng các quy định mới liên quan đến quản lý sử dụng thuốc, báo cáo, lưu trữ hồ sơ và trách nhiệm thực hiện.

Trong trường hợp muốn thay đổi đơn vị triển khai hoặc tăng thêm số lượng thuốc hỗ trợ, các bên phải báo cáo Bộ Y tế xem xét giải quyết, đồng thời bảo đảm người bệnh không bị gián đoạn điều trị.