Mặt bằng chậm, vật liệu thiếu đẩy lùi tiến độ 5 dự án giao thông lớn

Theo ông Lê Quyết Tiến, Cục trưởng Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựngcho biết, năm 2026 Bộ Xây dựng đặt mục tiêu khởi công 5 dự án và hoàn thành 27 dự án, dự án thành phần. Đến nay, trong số 5 dự án dự kiến khởi công trong năm, đã có 2 dự án được triển khai gồm cầu Ninh Cường và dự án cải tạo khu gian Hòa Duyệt - Thanh Luyện.

Ba dự án còn lại gồm dự án hoàn thiện hầm Cù Mông dự kiến khởi công trong tháng 7/2026; dự án phát triển các hành lang đường thủy và logistics khu vực phía Nam cùng dự án nâng cấp 3 tuyến quốc lộ 53, 62 và Nam Sông Hậu tại Đồng bằng sông Cửu Long dự kiến khởi công trong quý IV/2026.

Đối với kế hoạch hoàn thành 27 dự án trong năm nay, hiện mới có 2 dự án về đích gồm dự án thành phần 2 cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu và tuyến tránh TP Cao Bằng.

Trong 25 dự án, dự án thành phần còn lại đang triển khai thi công, có 9 dự án chưa đáp ứng tiến độ yêu cầu. Đáng chú ý, 5 dự án đang tiềm ẩn nguy cơ không thể hoàn thành đúng kế hoạch.

Cụ thể, dự án mở rộng cao tốc Cam Lộ - La Sơn mới đạt khoảng 20,4% khối lượng, chậm khoảng 15,6% so với kế hoạch. Dự án đường Hồ Chí Minh đoạn Rạch Sỏi - Bến Nhất, Gò Quao - Vĩnh Thuận đạt khoảng 62,9% sản lượng, chậm khoảng 7,5%.

Tương tự, dự án nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 46 đoạn TP Vinh - Nam Đàn mới đạt khoảng 41,6% khối lượng, chậm khoảng 12%; dự án nâng cấp Quốc lộ 14B đạt khoảng 42,6%, chậm tới 21,7%.

Đặc biệt, dự án nâng cấp Quốc lộ 2 đoạn Vĩnh Yên - Việt Trì dù đã khởi công từ tháng 3/2025 nhưng đến nay mới được bàn giao khoảng 43% mặt bằng, sản lượng thực hiện chỉ đạt khoảng 6,5%. Theo đánh giá của Bộ Xây dựng, chủ đầu tư chưa quyết liệt trong phối hợp tháo gỡ khó khăn về mặt bằng cũng như chỉ đạo nhà thầu đẩy nhanh tiến độ thi công.

Theo Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng, nguyên nhân chủ yếu khiến nhiều dự án chậm tiến độ là công tác giải phóng mặt bằng kéo dài, nguồn vật liệu xây dựng chưa đáp ứng nhu cầu thi công và giá nhiên liệu tăng đột biến, làm gia tăng chi phí, ảnh hưởng đến năng lực triển khai của các nhà thầu.

Để khắc phục tình trạng này, Bộ Xây dựng yêu cầu các chủ đầu tư và ban quản lý dự án trực tiếp kiểm tra hiện trường, đôn đốc tiến độ hằng tuần; chủ động phối hợp với các địa phương tháo gỡ vướng mắc về mặt bằng, bảo đảm nguồn cung vật liệu xây dựng, đồng thời chỉ đạo các nhà thầu chủ động nguồn nhiên liệu và tập trung nhân lực, thiết bị để đẩy nhanh tiến độ thi công.

Nhiều dự án hạ tầng trọng điểm tiếp tục được thúc đẩy

Bên cạnh những dự án đang gặp khó khăn, công tác đầu tư phát triển hạ tầng giao thông vẫn ghi nhận nhiều kết quả tích cực. Trong 5 tháng đầu năm 2026, cả nước đã đưa vào khai thác thêm 286km đường cao tốc, riêng trong tháng 5 có thêm 34km được đưa vào vận hành.

Tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông hiện đã được khai thác thông suốt trên toàn tuyến. Bộ Xây dựng đang nghiên cứu phương án đầu tư mở rộng các đoạn tuyến có quy mô 4 làn xe hạn chế lên 6 làn xe hoàn chỉnh và dự kiến trình Thủ tướng Chính phủ báo cáo nghiên cứu tiền khả thi trước ngày 15/6.

Song song với đó, các hạng mục phục vụ quản lý, khai thác như hệ thống giao thông thông minh (ITS), thu phí điện tử không dừng (ETC) và kiểm soát tải trọng xe cũng đang được đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện.

Đối với dự án cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2017-2020, 5 dự án thành phần đầu tư công đã vận hành và tổ chức thu phí. Trong khi đó, 12/12 gói thầu xây lắp thuộc các dự án thành phần giai đoạn 2021-2025 đang được triển khai, phấn đấu đưa vào thu phí đồng bộ từ ngày 30/6/2026, ngoại trừ hai dự án Cần Thơ - Hậu Giang và Hậu Giang - Cà Mau.

Ngoài lĩnh vực đường bộ, các dự án đường sắt trọng điểm quốc gia như đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam và tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng cũng đang được đẩy nhanh công tác chuẩn bị đầu tư, hoàn thiện hồ sơ trình cấp có thẩm quyền xem xét, phê duyệt.