Cắt giảm mạnh thủ tục hành chính, tiết kiệm hàng nghìn tỷ đồng

Thời gian qua, công tác cải cách thủ tục hành chính của Bộ Xây dựng đạt nhiều kết quả nổi bật. Trong năm 2025, có tới 297/451 thủ tục được cắt giảm hoặc đơn giản hóa, tương đương 65,8%. Tổng thời gian giải quyết thủ tục giảm 1.691 ngày, trong khi chi phí tuân thủ giảm hơn 3.977 tỷ đồng. Đồng thời, Bộ đã phân cấp 45 thủ tục, góp phần giảm áp lực xử lý ở cấp trung ương và tăng tính chủ động cho địa phương.

Không dừng lại ở đó, bước sang năm 2026, Bộ tiếp tục đề xuất cắt giảm 56 thủ tục, đơn giản hóa 91 thủ tục và phân cấp 13 thủ tục khác. Tổng số TTHC đề xuất cắt giảm, phân cấp, đơn giản hóa là 160/454 TTHC, tương đương tỷ lệ 35,2%, cắt giảm 2.8 tỷ đồng chi phí tuân thủ, rút ngắn 858 ngày thời gian giải quyết TTHC. Tính đến nay, Bộ Xây dựng cắt giảm 6,8 tỷ đồng chi phí tuân thủ TTHC, rút ngắn 2.549/4.750 ngày thời gian giải quyết TTHC.

Đáng chú ý, Bộ cũng mạnh tay cắt giảm điều kiện kinh doanh. Tính đến nay, đã loại bỏ 183/447 điều kiện kinh doanh, tương đương 30%, đồng thời cắt giảm nhiều ngành nghề đầu tư kinh doanh không còn phù hợp. Những động thái này không chỉ giúp doanh nghiệp giảm gánh nặng chi phí mà còn mở rộng không gian phát triển, thúc đẩy cạnh tranh lành mạnh.

Theo đánh giá, việc cải cách được triển khai đồng bộ ở cả lĩnh vực xây dựng và giao thông vận tải - những lĩnh vực có tác động lớn đến nền kinh tế - đã tạo hiệu ứng lan tỏa rõ rệt. Chi phí xã hội được tiết giảm, trong khi cơ hội tham gia thị trường của doanh nghiệp được mở rộng, góp phần hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng cao trong giai đoạn tới.

Kết nối dữ liệu và cải cách toàn diện các lĩnh vực quản lý

Một trong những điểm nhấn quan trọng trong cải cách lần này là việc đẩy mạnh kết nối, liên thông dữ liệu giữa các bộ, ngành và địa phương. Bộ Xây dựng đã hoàn thành và đưa vào vận hành 6 cơ sở dữ liệu chuyên ngành, bao gồm dữ liệu về hạ tầng giao thông, đăng kiểm, hàng hải, hàng không và năng lực hoạt động xây dựng.

Song song với đó, nhiều cơ sở dữ liệu mới đang được xây dựng như cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng, nhà ở và thị trường bất động sản, quy hoạch, vật liệu xây dựng… Khi các hệ thống này được kết nối với Trung tâm dữ liệu quốc gia, tình trạng phân tán thông tin sẽ được khắc phục, tạo nền tảng cho việc giải quyết thủ tục hành chính nhanh chóng và minh bạch hơn.

Việc tái sử dụng dữ liệu cũng được xác định là giải pháp cốt lõi. Thay vì yêu cầu người dân, doanh nghiệp nộp lại giấy tờ đã có, cơ quan quản lý sẽ khai thác trực tiếp từ hệ thống dữ liệu. Điều này không chỉ giảm chi phí mà còn rút ngắn đáng kể thời gian xử lý hồ sơ.

Ở từng lĩnh vực cụ thể, cải cách được triển khai đồng loạt. Trong lĩnh vực đăng kiểm, thời gian giải quyết thủ tục đã giảm hơn 30%, chi phí giảm trên 33%, đồng thời nhiều thủ tục và điều kiện kinh doanh được bãi bỏ. Trong lĩnh vực đường sắt, số thủ tục dự kiến giảm từ 20 xuống còn 12, với phần lớn được phân cấp về địa phương.

Lĩnh vực hàng hải và đường thủy cũng ghi nhận hàng chục thủ tục được bãi bỏ hoặc sửa đổi, trong khi lĩnh vực đường bộ đã cắt giảm hơn 78% thủ tục hành chính. Đặc biệt, 100% thủ tục liên quan đến doanh nghiệp đã được cung cấp dưới dạng dịch vụ công trực tuyến, giúp tăng tính minh bạch và thuận tiện.

Trong lĩnh vực xây dựng, nhiều cải cách mang tính đột phá đã được đề xuất. Nổi bật là việc bãi bỏ thủ tục thẩm định thiết kế sau thiết kế cơ sở, chuyển quyền chủ động về cho chủ đầu tư. Đồng thời, hàng loạt điều kiện kinh doanh và chứng chỉ hành nghề không cần thiết cũng được loại bỏ.

Thời gian xử lý thủ tục được rút ngắn mạnh, như cấp chứng chỉ hành nghề giảm từ 55 ngày xuống còn 8 ngày, cấp phép xây dựng giảm còn khoảng 7-10 ngày tùy loại công trình. Việc chuyển sang quy trình trực tuyến toàn trình cũng giúp người dân chỉ cần nộp một bộ hồ sơ điện tử thay vì nhiều bộ hồ sơ giấy như trước.

Theo ông Bùi Văn Dưỡng, Phó Cục trưởng Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng, hiện Bộ Xây dựng đã trình Chính phủ dự thảo nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Xây dựng. Trong đó, Bộ đề xuất quy định rõ thẩm quyền cấp phép cho từng cơ quan như UBND cấp xã, Ban quản lý khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu kinh tế và Sở Xây dựng nhằm tránh chồng chéo.

Với những kết quả đạt được, Bộ Xây dựng đã hoàn thành 5 chỉ tiêu cải cách theo Kết luận 18-KL/TW, trở thành một trong những bộ, ngành dẫn đầu trong cải cách hành chính. Đây được xem là nền tảng quan trọng để cải thiện môi trường đầu tư, thúc đẩy giải ngân và tạo động lực tăng trưởng cho nền kinh tế trong giai đoạn mới.